(۱۰۰۳-۱۰۷۰ق) دارای شهرت به مجلسی اولیه، بابا علامه مجلسی، از علمای شیعه در قرن یازدهم قمری و تالیف کننده اثراتی همانند روضة المتقین و لوامع صاحبقرانی. مجلسی در اصفهان و نجف علم آموزی کرد و در مسجد جامع اصفهان به درس دادن علم ها شرعی سرگرم بود. او بعد از استادانش روحانی بهائی و میر داماد، درین مسجد نماز آدینه اقامه می کرد. مجلسی در ۱۰۷۰ق در اصفهان درگذشت و در مسجد جامع اصفهان دفن شد. مشهورترین فرزند وی خلال علامه مجلسی، آمنه بیگم میباشد که همسر ملا با تقوا مازندرانی حسینیه نصرت مشهد بود.
به گفته محمدباقر مجلسی، پدرش اهل تقوا و ریاضت بود و به خواسته هدایت صوفیان با آنان رابطه داشت ولی بعضا از اعتقادات آن ها را فسخ میدانست. او کتاب الفوائد المدنیه محمدامین استرآبادی را ستوده میباشد و به همین جهت، اورا از اخباریان معتدل دانستهاند.معاشطومار محمدتقی مجلسی پسر ملا مقصودعلی نظنزی اصفهانی[یادداشت ۱] در سال ۱۰۰۳ق در اصفهان، پایتخت صفویه، به دنیا آمد.[۱] پدرش مقصودعلی مجلسی اهل دانش و متانت و رواج مذهب شیعه بود و با تخلص «مجلسی» شعر میسرود.[۲] نسب محمدتقی از بابا به ابونعیم اصفهانی و از مامان به محمد بن حسن نطنزی آدرس حسینیه نصرت مشهد میرسد.[۳]
او در سال ۱۰۳۴ق در ۳۱ سالگی به نجف رفت و در ۳۳ سالگی از سید شرفالدین علی شولستانی از محدثان حوزه نجف، اذن نقل حدیث گرفت؛ آنگاه به اصفهان برگشت و در مسجد جامع اصفهان به درس دادن درگیر شد.[۴]
به گفته سید محمدباقر خوانساری، مولف کتاب روضات الجنات، محمدتقی مجلسی اولیه کسی بود که بعداز ظهور صفویه، حدیث شیعه را انتشار بخشید[۵] و بعداز روضه خوان بهائی و میرداماد، در اصفهان نماز آدینه اقامه میکرد.[۶] همینطور به گفته او، محمدباقر مجلسی کرامات اکثری از پدرش نقل رزرو حسینیه نصرت مشهد نموده است.[۷]
مطهری اورا از علمای بسیار والا و صاحب و مالک تألیفات و مقامات معنوی فراوان تعریف نموده است.[۸]
وفات محمدتقی مجلسی در ۱۱ شعبان ۱۰۷۰ق در اصفهان درگذشت[۹] و در مسجد جامع اصفهان دفن شد.[۱۰] فرزندان محمدباقر مجلسی پر اسم و رسم به علامه مجلسی، مولف کتاب بحار الانوار، مشهورترین فرزند محمدتقی مجلسی میباشد. دو پسر دیگر وی عزیزالله و عبدالله اسم داشتند که عبدالله[۱۱] به هند رفت و در آنجا نزدیک به سال ۱۰۸۴ درگذشت.[۱۲] از فی مابین دختران محمدتقی، اسم آمنهبیگم را میاقتدار در منابع روئت کرد که همسر ملا باتقوا مازندرانی، شارح اصول کافی بوده میباشد.[۱۳] محمدتقی سه دختر دیگر داشته که نامی از آنها بیان شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نشده میباشد
البته اسم همسرانشان تصویب گردیده که عبارتند از: محمدعلی استرآبادی،[۱۴] ملا میرزا محمد شیروانی و میرزا کمالالدین محمد فسائی، شارح شافیه[۱۵][یادداشت ۲]
استادان و شاگردان
محمدتقی مجلسی خلال پدرش، از یکسری مدرس استفاده نمود که مشهورترینشان روحانی بهائی و میرداماد بودند. استادان دیگر وی عبارتند از ملا عبدالله شوشتری و امیراسحاق استرآبادی.[۱۶][یادداشت ۳]
او شاگردانی تربیت کرد که شاید پر رنگترینشان پسرش، محمدباقر، پر اسم و رسم به علامه مجلسی بود که بحار الانوار را نوشت. از شاگردان دیگر وی میاقتدار از ملا محمدصالح مازندرانی اسم پیروزی که ضمن اینکه داماد محمدتقی مجلسی بود،(همسر آمنه بیگم) پای درس وی نیز حاضر می شد و گستردن مشهوری بر اصول کافی نوشت. آقا حسین خوانساری[۱۷] نیز از شاگردان محمدتقی مجلسی میباشد که در فقه و اصول آوازه داشت. او در گورستان تخت فولاد اصفهان دفن گردیده است و بخشی از این آرامستان به جهت وجود قبر او، به اسم توکل آقا حسین خوانساری دارای شهرت گردیدهاست.[مستلزم منبع] اسم دو فرزند دیگر محمدتقی مجلسی، یعنی عزیزالله (درگذشت:۱۰۷۴ ق. مولف کتاب انشای اتفاق ها الروم. [۱۸])و عبدالله نیز در فهرست حاضران در درسهای بابا چشم میگردد.[مستلزم منبع] از شاگردان دیگر وی عبارتند از سید عبدالحسین خاتونآبادی، ملامیرزای شیروانی، ملا محمدصادق کرباسی، سید شرفالدین علی گلستانه، میرزا ابراهیم اردکانی یزدی، مولا ابوالقاسم بن محمد گلپایگانی، بدرالدین بن احمد عاملی و میرزا تاجالدین گلستانه [۱۹][مستلزم منبع]
کتاب روضة المتقین
رابطه با صوفیه
سید محمد میرلوحی موسوی دارای شهرت به مطهّر، معاصر محمدتقی مجلسى بوده و در کتاب اربعین، اورا تبهکار به تصوّف كرده میباشد.[۲۰][یادداشت ۴] ملا عبدالکریم گزی در کتاب تذکرة القبور مسلم دانسته که محمد تقی مجلسی، اهل ریاضت بوده و با صوفیه رابطه داشته و به همین جهت، صوفیه نیز اورا از خویش دانسته و سلسله گواهی بـه وی رساندند[۲۲] و گروهی از شیعه ها صوفی، به منجر کتاب «حدیقة المتقین» -که رساله عملیه به خودکار محمد تقی مجلسی میباشد- از وی تبعیت میکردند.[۲۳] ولی ملا عبدالکریم گزی[۲۴] و حاجی نوری[۲۵] این گفته محمدباقر مجلسی را پذیرش مینمایند که اگرچه محمد تقی مجلسی (بابا محمد باقر مجلسی) اهل ریاضت و زهدو تقوا بود، هیچ زمان از صوفیان عدم وجود و با اعتقادات فسخ آنان موافقت نکرد.[۲۶] محمد باقر مجلسی توضیح می دهد درصورتی که گاهی پدرش خودش را صوفی مینامید از این جهت بود که میخواست صوفیان را به سوی خود جذب کرده و آنهارا از این شیوه هدایت نماید البته در سالهای نهایی عمرش، به سبب ساز ناامید شدن از هدایت یافتن صوفیان، از آن ها هجران جُست و آنان را به دلیل اعتقادات فسخشان تکفیر نمود
مراسمها و آیینهای مذهبی حسینیه نصرت مشهد