کتابخانه
نوشتهیعلمیٔ اساسی: کتابخانه آیت الله بروجردی
آیت الله سید حسین بروجردی آغاز قصد داشت کتابخانه مستقلی در شهر قم سازه نماید البته غالب بدین شغل نشد. بعداز کامل شدن بنای مسجد اعظم قم، از طرف فضلای حوزه سفارش شد کتابخانهای برای مسجد در حیث گرفته خواهد شد. او در (۲۳ بهمن ۱۳۳۸ه. ش) امر تأسیس کتابخانه تبارک همگانی مسجد اعظم را برای به کار گیری مردم اعطا کرد. از معمار مسجد، حسین لرزاده خواست، محلی را برای کتابخانه در لحاظ حسینیه نصرت مشهد بگیرند.
او در ضلع غربی مسجد محلی را که تا قبل از این تحت عنوان شبستان درست شده بود، تحت عنوان کتابخانه در حیث گرفت این کتابخانه دارنده ۷۰۹۶ تیتر ورژن خطی، ۸۰۰۰ تیتر ورژن چاپ سنگی، ۲۰۰ تیتر کتاب چاپ سربی گرانبها و بیش تر از ششصد و شصت ورژن مصوّر، رسالههای عملیه و کتابهای درسی تازه در زمان قاجار میباشد. اینک تولیت این کتابخانه به ذمه سید محمدجواد علوی بروجردی نوه آیت الله سید حسین بروجردی میباشد و اداره آن به ذمه رئیس حوزه علمیه قم آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۵]
مرقد آیتالله بروجردی
مرقد آیتالله بروجردی در ضلع غربی مسجد اعظم جایدارد.
مرقد آیت الله سید حسین بروجردی در ضلع غربی مسجد اعظم جایدارد. بنابر نقل محمدجواد علوی بروجردی این جای تا قبل از اینً منزل کوچکی به مساحت ۶۰ متر مربع بوده میباشد که از فرآورده فردی آیت الله خریداری گردیده و پس از معین نمودن محل دفن خویش، باقی زمینها را وقف مسجدکردند. آیتالله بروجردی گفته بود: «ازآنجاکه این جای راهروی ورود به بقاع مطهر میباشد، من را در این جا دفن فرمایید تا خاک کفش زوار، روی قبر اینجانب رزرو حسینیه نصرت مشهد باشد.[۶]
موقوفات
یک دهکده شش دانگ به اسم محمدآباد بنا شده در بروجرد.
چهل و هفت شعیر از یک قریه نیز در بروجرد به اسم (مگسان).
سه دانگ از تمامی شش دانگ یک دهکده به اسم (سراب زارم) نیز در بروجرد.
هفت شعیر از شش دانگ (زارم).
چهاردانگ از چهارخانه وابسته به یک بانوی متدین بنا شده در طهران.
۱۳۵ سهم از کارگاه برق قم.
۱۸باب فروشگاه فوقانی و تحتانی از متعلقات مسجد شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد اعظم.[۷][۸]
تولیت
طبق وقفطومار، تولیت مسجد و موقوفات آن در طی حیات مؤسس با خویش وی بوده میباشد. بعد از درگذشت آیت الله بروجردی، تولیت مسجد از سال (۱۳۴۰ تا ۱۳۵۶ه.ش)با سید محمدحسن طباطبائی بروجردی بود. در زمانه تولیت او نصیب عمدهای از نواقص ساختمانی مسجد در حین وی کامل شدن شد. از سال (۱۳۵۶ تا ۱۳۸۳ش) تولیت مسجد با سیدصادق طباطبائی بروجردی بوده میباشد. در روزگار تولیت او اختلافاتی دربین وی و تولیت آستانه مقبره حضرت معصومه(س) در باب طرز اداره مسجد پدید آمد و در فیض آستانه اداره کارها مسجد را علی رغم مخالفت او در چنگ گرفت.[مستلزم منبع]
از سال ۱۳۸۳ خورشیدی تولیت مسجد طبق وقف طومار به سید محمدباقر طباطبائی بروجردی رسید. وی با حیث خصوصیتهای خاص مسجد و حالت بوجود آمده دربین مسجد و آستانه مقدسه در به عبارتی روزهای اولیه وضعیت و طریق اداره مسجد را با بیت آیتالله بروجردی بین میگذارد و با یک تصمیم عده ای از سید محمدجواد علوی بروجردی نواده آیتالله سید حسین بروجردی درخواست مینمایند؛ تولیت مسجد اعظم و اماکن متعلق به حضرت آیتالله بروجردی را قبول نمایند، با قبول کردن تولیت بوسیله او تعاملات با آستانه استارت و اداره مسجد به تولیت آن واگذار میگردد.[۹]
رویدادهای اساسی دراین مسجد
سخنرانی امام خمینی در مسجد اعظم در ۲۶ فروددین ماه ۱۳۴۳ش
دیدار آیت الله سید حسین بروجردی و محمدرضا پهلوی در سال ۱۳۳۷ش در مسجد اعظم.[۱۰][۱۱]
سخنرانی حجتالاسلام محمدتقی فلسفی در (آذر ۱۳۴۱) در مسجد اعظم قم در امر ثبتطومار انجمنهای ایالتی و ولایتی.[۱۲]
سخنرانی محمد صادقی تهرانی علیه محمدرضا پهلوی (بهدنبال سخنان تند او علیه روحانیت در ۴ بهمن ۱۳۴۱ش در جریان هجرت به قم) در سالگرد درگذشت آیت الله بروجردی در مسجد اعظم.[۱۳]
سخنرانی امام خمینی در مسجد اعظم قم بعداز آزادی از حبس و حصر در تاریخ ۲۶ فرودین سال ۱۳۴۳.[۱۴]
زد خورد بعضا از هواداران امام خمینی و دوستداران آیت الله سید کاظم شریعتمداری در سال ۱۳۴۵ش در مسجد اعظم قم و سیلی میل کردن یکی طلاب طرفدار امام که به لیلة الضرب دارای اسم و رسم میباشد.[۱۵]
تجمع طلاب در صبح ۱۹ دی سال ۱۳۵۶ش در ایوان مسجد اعظم در اعتراض به چاپ نوشتهی علمی رشیدی مطلق در خبرنامه داده ها در ۱۷ دی ۱۳۵۶.[۱۶]
اقامه نماز جماعت در ماههای قبل از انقلاب به وسیله آیت الله مرتضی حائری یزدی [مستلزم منبع]
سخنرانی آیت الله عبدالله جوادی آملی در توده طلاب و روحانیون و در رد سخنان آیت الله حسینعلی منتظری در سال ۱۳۷۶ش در مسجد اعظم.[۱۷]
در مجلس فاتحه سید محمد صدر در سال ۱۳۷۷ش که در مسجد اعظم قم برگزار شد، زمانی سید محمد باقر حکیم کمپانی کرد طرف داران صدر با وی واکنش قابل قبولی نداشتند و در مسجد تضارب ساخت شد.[۱۸]
تحصن گروهی از طلاب و روحانیون در مسجد اعظم در اعتراض به سیاستهای فرهنگی دولت وقت در سال ۱۳۷۸ش.[۱۹]
جلسه اعتراضی با حضور مراجع پیروی و علمای ناحیههای علمیه قم در مسجد اعظم به مناسبت تخریب بقاع عسکریین در سال ۱۳۸۴.[۲۰]
تصویری از گرد هم آیی درس دادن یکی مراجع پیروی در مسجد اعظم
دروس مراجع تاسی
این مسجد یک کدام از مهمترین مرکزها درس دادن حوزه علمیه قم میباشد. گرد هم آیی درس دادن درس حسین وحید خراسانی، ناصر مکارم شیرازی، جعفر سبحانی، سید موسی شبیری زنجانی،حسین نوری همدانی، عبدالله جوادی آملی همگی روزه درین مسجد برگزار میشود قبلا نیز تنی چند از مراجع تبعیت دروس خویش را درین محل درس دادن میکردند.[۲۱]
برگزاری مجالس
اینک مسجد اعظم مهمترین راءس برگزاری مراسمهای اصلی سیاسی-مذهبی در قم میباشد اکثر مجالس ترحیم بزرگان از علما دراین مکان برگزار می شود. کلیه ساله در رجب و رمضان مراسم اعتکاف درین مسجد برگزار می گردد.[مستلزم منبع]
پانویس
دوانی، علی، خاطرات و مبارزات محمدتقی فلسفی، چاپ راءس ورقه ها انقلاب اسلامی، فصل بهار ۱۳۸۲، ص۲۱۲.
ابوالفضل عرب زاده، ۱۳۸۳، ص۱۸۷.
فصلنامه فرهنگ و تمدن کوثر، شماره ۴۷، بهمن ۱۳۷۹.
خاطرات آیت الله سید حسین موسوی کرمانی، تدوین راس سندها انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران، چاپ ۱۳۸۴ ص۱۰۷.
تاریخچه کتابخانه آیت الله بروجردی، تارنما کتابخانه آیت الله بروجردی.
مقر آگهی دفتر کار آیت الله العظمی بروجردی.
فصلنامه فرهنگ و تمدن کوثر، شماره ۴۷، بهمن ۱۳۷۹.
کتابخانه
نوشتهیعلمیٔ اساسی: کتابخانه آیت الله بروجردی
آیت الله سید حسین بروجردی آغاز قصد داشت کتابخانه مستقلی در شهر قم سازه نماید البته غالب بدین شغل نشد. بعداز کامل شدن بنای مسجد اعظم قم، از طرف فضلای حوزه سفارش شد کتابخانهای برای مسجد در حیث گرفته خواهد شد. او در (۲۳ بهمن ۱۳۳۸ه. ش) امر تأسیس کتابخانه تبارک همگانی مسجد اعظم را برای به کار گیری مردم اعطا کرد. از معمار مسجد، حسین لرزاده خواست، محلی را برای کتابخانه در لحاظ حسینیه نصرت مشهد بگیرند.
او در ضلع غربی مسجد محلی را که تا قبل از این تحت عنوان شبستان درست شده بود، تحت عنوان کتابخانه در حیث گرفت این کتابخانه دارنده ۷۰۹۶ تیتر ورژن خطی، ۸۰۰۰ تیتر ورژن چاپ سنگی، ۲۰۰ تیتر کتاب چاپ سربی گرانبها و بیش تر از ششصد و شصت ورژن مصوّر، رسالههای عملیه و کتابهای درسی تازه در زمان قاجار میباشد. اینک تولیت این کتابخانه به ذمه سید محمدجواد علوی بروجردی نوه آیت الله سید حسین بروجردی میباشد و اداره آن به ذمه رئیس حوزه علمیه قم آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۵]
مرقد آیتالله بروجردی
مرقد آیتالله بروجردی در ضلع غربی مسجد اعظم جایدارد.
مرقد آیت الله سید حسین بروجردی در ضلع غربی مسجد اعظم جایدارد. بنابر نقل محمدجواد علوی بروجردی این جای تا قبل از اینً منزل کوچکی به مساحت ۶۰ متر مربع بوده میباشد که از فرآورده فردی آیت الله خریداری گردیده و پس از معین نمودن محل دفن خویش، باقی زمینها را وقف مسجدکردند. آیتالله بروجردی گفته بود: «ازآنجاکه این جای راهروی ورود به بقاع مطهر میباشد، من را در این جا دفن فرمایید تا خاک کفش زوار، روی قبر اینجانب رزرو حسینیه نصرت مشهد باشد.[۶]
موقوفات
یک دهکده شش دانگ به اسم محمدآباد بنا شده در بروجرد.
چهل و هفت شعیر از یک قریه نیز در بروجرد به اسم (مگسان).
سه دانگ از تمامی شش دانگ یک دهکده به اسم (سراب زارم) نیز در بروجرد.
هفت شعیر از شش دانگ (زارم).
چهاردانگ از چهارخانه وابسته به یک بانوی متدین بنا شده در طهران.
۱۳۵ سهم از کارگاه برق قم.
۱۸باب فروشگاه فوقانی و تحتانی از متعلقات مسجد شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد اعظم.[۷][۸]
تولیت
طبق وقفطومار، تولیت مسجد و موقوفات آن در طی حیات مؤسس با خویش وی بوده میباشد. بعد از درگذشت آیت الله بروجردی، تولیت مسجد از سال (۱۳۴۰ تا ۱۳۵۶ه.ش)با سید محمدحسن طباطبائی بروجردی بود. در زمانه تولیت او نصیب عمدهای از نواقص ساختمانی مسجد در حین وی کامل شدن شد. از سال (۱۳۵۶ تا ۱۳۸۳ش) تولیت مسجد با سیدصادق طباطبائی بروجردی بوده میباشد. در روزگار تولیت او اختلافاتی دربین وی و تولیت آستانه مقبره حضرت معصومه(س) در باب طرز اداره مسجد پدید آمد و در فیض آستانه اداره کارها مسجد را علی رغم مخالفت او در چنگ گرفت.[مستلزم منبع]
از سال ۱۳۸۳ خورشیدی تولیت مسجد طبق وقف طومار به سید محمدباقر طباطبائی بروجردی رسید. وی با حیث خصوصیتهای خاص مسجد و حالت بوجود آمده دربین مسجد و آستانه مقدسه در به عبارتی روزهای اولیه وضعیت و طریق اداره مسجد را با بیت آیتالله بروجردی بین میگذارد و با یک تصمیم عده ای از سید محمدجواد علوی بروجردی نواده آیتالله سید حسین بروجردی درخواست مینمایند؛ تولیت مسجد اعظم و اماکن متعلق به حضرت آیتالله بروجردی را قبول نمایند، با قبول کردن تولیت بوسیله او تعاملات با آستانه استارت و اداره مسجد به تولیت آن واگذار میگردد.[۹]
رویدادهای اساسی دراین مسجد
سخنرانی امام خمینی در مسجد اعظم در ۲۶ فروددین ماه ۱۳۴۳ش
دیدار آیت الله سید حسین بروجردی و محمدرضا پهلوی در سال ۱۳۳۷ش در مسجد اعظم.[۱۰][۱۱]
سخنرانی حجتالاسلام محمدتقی فلسفی در (آذر ۱۳۴۱) در مسجد اعظم قم در امر ثبتطومار انجمنهای ایالتی و ولایتی.[۱۲]
سخنرانی محمد صادقی تهرانی علیه محمدرضا پهلوی (بهدنبال سخنان تند او علیه روحانیت در ۴ بهمن ۱۳۴۱ش در جریان هجرت به قم) در سالگرد درگذشت آیت الله بروجردی در مسجد اعظم.[۱۳]
سخنرانی امام خمینی در مسجد اعظم قم بعداز آزادی از حبس و حصر در تاریخ ۲۶ فرودین سال ۱۳۴۳.[۱۴]
زد خورد بعضا از هواداران امام خمینی و دوستداران آیت الله سید کاظم شریعتمداری در سال ۱۳۴۵ش در مسجد اعظم قم و سیلی میل کردن یکی طلاب طرفدار امام که به لیلة الضرب دارای اسم و رسم میباشد.[۱۵]
تجمع طلاب در صبح ۱۹ دی سال ۱۳۵۶ش در ایوان مسجد اعظم در اعتراض به چاپ نوشتهی علمی رشیدی مطلق در خبرنامه داده ها در ۱۷ دی ۱۳۵۶.[۱۶]
اقامه نماز جماعت در ماههای قبل از انقلاب به وسیله آیت الله مرتضی حائری یزدی [مستلزم منبع]
سخنرانی آیت الله عبدالله جوادی آملی در توده طلاب و روحانیون و در رد سخنان آیت الله حسینعلی منتظری در سال ۱۳۷۶ش در مسجد اعظم.[۱۷]
در مجلس فاتحه سید محمد صدر در سال ۱۳۷۷ش که در مسجد اعظم قم برگزار شد، زمانی سید محمد باقر حکیم کمپانی کرد طرف داران صدر با وی واکنش قابل قبولی نداشتند و در مسجد تضارب ساخت شد.[۱۸]
تحصن گروهی از طلاب و روحانیون در مسجد اعظم در اعتراض به سیاستهای فرهنگی دولت وقت در سال ۱۳۷۸ش.[۱۹]
جلسه اعتراضی با حضور مراجع پیروی و علمای ناحیههای علمیه قم در مسجد اعظم به مناسبت تخریب بقاع عسکریین در سال ۱۳۸۴.[۲۰]
تصویری از گرد هم آیی درس دادن یکی مراجع پیروی در مسجد اعظم
دروس مراجع تاسی
این مسجد یک کدام از مهمترین مرکزها درس دادن حوزه علمیه قم میباشد. گرد هم آیی درس دادن درس حسین وحید خراسانی، ناصر مکارم شیرازی، جعفر سبحانی، سید موسی شبیری زنجانی،حسین نوری همدانی، عبدالله جوادی آملی همگی روزه درین مسجد برگزار میشود قبلا نیز تنی چند از مراجع تبعیت دروس خویش را درین محل درس دادن میکردند.[۲۱]
برگزاری مجالس
اینک مسجد اعظم مهمترین راءس برگزاری مراسمهای اصلی سیاسی-مذهبی در قم میباشد اکثر مجالس ترحیم بزرگان از علما دراین مکان برگزار می شود. کلیه ساله در رجب و رمضان مراسم اعتکاف درین مسجد برگزار می گردد.[مستلزم منبع]
پانویس
دوانی، علی، خاطرات و مبارزات محمدتقی فلسفی، چاپ راءس ورقه ها انقلاب اسلامی، فصل بهار ۱۳۸۲، ص۲۱۲.
ابوالفضل عرب زاده، ۱۳۸۳، ص۱۸۷.
فصلنامه فرهنگ و تمدن کوثر، شماره ۴۷، بهمن ۱۳۷۹.
خاطرات آیت الله سید حسین موسوی کرمانی، تدوین راس سندها انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران، چاپ ۱۳۸۴ ص۱۰۷.
تاریخچه کتابخانه آیت الله بروجردی، تارنما کتابخانه آیت الله بروجردی.
مقر آگهی دفتر کار آیت الله العظمی بروجردی.
فصلنامه فرهنگ و تمدن کوثر، شماره ۴۷، بهمن ۱۳۷۹.
سوالات مهم درباره حسینیه نصرت مشهد؛ راهنمای انتخاب، رزرو و برگزاری مراسم