میرشمسالدین عراقی (۸۴۵-۹۳۲ق) از نوادگان امام موسی کاظم(ع) و از مروجان تشیع در کشمیر و بلتستان بود. میرشمسالدین تشیع را در کشمیر تبلیغ کرد و بر این پایه، شماری از ساکنان این حیطه شیعه شدند. او همینطور قضیهای را مهیا کرد تا در مسجد جامع کشمیر، به نام امامان شیعه خطبه خوانده گردد. تشکیل داد مسجد و خانقاه و تخریب بتمنزل، از سایر شغلهای او در حیطه کشمیر حسینیه نصرت مشهد بوده میباشد.
محمدعلی کشمیری، کتاب تحفة الاحباب را به گویش فارسی درباره میرشمسالدین عراقی نوشته و معاشطومار و گزارش کارهای او را در کتاب ذکر آدرس حسینیه نصرت مشهد نموده است.
معاشطومار
میرشمسالدین عراقی در سال ۸۴۵ق در روستایی از توابع اراک چشم به جهان گشود.[۱] اسم اساسی وی سید محمد بود و نسبش به امام موسی کاظم(ع)، هفتمی امام شیعه ها می سید.[۲]پدرش سید ابراهیم و مادرش از سادات قزوین بوده میباشد.[۳] نسبت عراقی به دلیل انتساب او به عراق فارس از شهرهای کشورایران میباشد[۴] که امروزه به اسم اراک شناخته می شود.[۵] از این رو برخی از او با پسوند اراکی نیز خاطر رزرو حسینیه نصرت مشهد کردهاند.[۶]
سال وفات میرشمسالدین عراقی، مطابق یک شجرهطومار، ۹۳۲ قمری گزارش شدهاست.[۷] با این حالا به گفته بعضی پژوهشگران، در منابع دیرین همانند بهارستانشاهی، تحفة الاحباب و تاریخ ملک حیدر چادوره، در این مورد چیزی نیامده میباشد.[۸] همینطور درباره اینکه میرشمسالدین به مرگ طبیعی از عالم رفته یا این که مقتول، اختلافحیث میباشد.[۹] در مرثیهای از ملاسعید اشرف، خواهرزاده محمدباقر مجلسی، به کشته شدن وی اشاره گردیده است.[۱۰] بعضی از نویسندگان در کشمیر نیز همین نظریه را دارا شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد هستند.[۱۱]
میرشمسالدین در خانقاهی در جادیبال در اطراف سِرینَگَر، پایتخت کشمیر دفن میباشد.[۱۲]
شغلهای فرهنگی
میرشمسالدین کارهای فرهنگی در کشمیر اجرا اعطا کرد؛ اورده شده وی در زمان پادشاه حسن از سلسلههای فرمان روامیری (۸۷۶-۸۸۹ق)، منصب روحانیالاسلامی یافت[۱۳] و قضیهای را آماده آورد تا در مسجد جامع کشمیر و دیگر مساجد آن، به اسم امامان شیعه خطبه خوانده می شد.[۱۴] بعضی دیگر از عملهای فرهنگی او در کشمیر عبارتند از:
اشاعه تشیع در کشمیر
میرشمسالدین در سال ۸۸۲ قمری تحت عنوان سفیر فرمان روا حسین بایقرا (حکومت: ۸۷۵-۹۱۱ق)، قاضی تیموری خراسان به کشمیر رفت و پس از هشت سال اقامت در آنجا، به خراسان رجوع و برگشت.[۱۵]
وی همینطور در سال ۹۰۲ قمری، با درخواست پاد شاه قاسم نوربخش وارد کشمیر شد و عموم را به مذهب تشیع دعوت نمود.[۱۶] میرشمسالدین به مکان تبلیغ همگانی و رخ به فیس، به رؤسای قبایل و اشخاص صاحب و مالک نفوذ در سیاست اعتنا مینمود.[۱۷] باباعلی نجار، صوفی پررنگ آن زمان، اول شخصی بود که با وی بیعت کرد.[۱۸] بعد از آن موسی رینه در آغازوزیر و کاجینظارت و غازیارزیابی (حک: ۹۶۲-۹۷۱ق) از اشخاص بانفوذ در دولت، مذهب شیعه را پذیرفتند؛[۱۹] از این رو منابع از شیعهشدن محاسبهها، که سلسلهای امامیمذهب بودند و در سالهای ۹۶۲-۹۹۴ق بر کشمیر حکومت میکردند، به دست میرشمسالدین صحبت گفتهاند.[۲۰] همینطور اورده شده میباشد که وی با یاری موسی رینه ابتداوزیر کشمیر، ۲۴ هزار خانواده هندو را به تشیع هدایت کرد[۲۱] و شماری از ساکنان بودایی لداخ در حوزه بلتستان را نیز به مذهب شیعه درآورد.[۲۲]
تشکیل داد مسجد و خانقاه
میرشمسالدین بتمنزلهایی را تخریب کرد و به مکان آنان مسجد و خانقاه سازه نمود؛ منابع به ۳۹۴۳ بتمنزل اشاره کردهاند که به دست وی تخریب گردیده است.[۲۳] از این رو به مُکَسّر الأصنام (بتشکن) کنیه گرفت.[۲۴] برای مثال خانقاههای تشکیلشده به دست میرشمسالدین، خانقاهی در زدی بل بنا شده در ۸ کیلومتری سرینگر، پایتخت کشمیر بود.[۲۵] همینطور خانقاهی که پادشاه سکندر بتشکن (۷۹۶ق) برای می سید علی همدانی ساخته بود را مرمت کرد.[۲۶]
اعزام مبلغ به بخش ها دورافتاده[۲۷] و احیای فرهنگ وتمدن جهاد، از سایر کارهای فرهنگی میرشمسالدین بوده میباشد.[۲۸]
شغل علمی
میرشمسالدین نزد سید محمد نوربخش شاگردی کرد.[۲۹] مدتی را نیز در مصاحبت کسانی همانند شمسالدین لاهیجی و سلطان قاسم نوربخش طی کرد.[۳۰] وی شاگردان اکثری داشته[۳۱] که در پیشگفتار کتاب بهارستانشاهی اسم برخی از آنها آمده میباشد.[۳۲][یادداشت ۱]
تکنگاری
کتاب تحفةالاحباب، نوشته محمدعلی کشمیری، زندگینامه و گستردن شغلهای میرشمسالدین عراقی میباشد.[۳۳] این کتاب در عصر حکومت پادشاه حسین (حکومت: ۹۷۱-۹۷۸ق) پاد شاه آنالیز نوشته میباشد.[۳۴] این کتاب به لهجه اردو نیز ترجمه گردیدهاست.[۳۵]
پانویس
میرشمسالدین عراقی (۸۴۵-۹۳۲ق) از نوادگان امام موسی کاظم(ع) و از مروجان تشیع در کشمیر و بلتستان بود. میرشمسالدین تشیع را در کشمیر تبلیغ کرد و بر این پایه، شماری از ساکنان این حیطه شیعه شدند. او همینطور قضیهای را مهیا کرد تا در مسجد جامع کشمیر، به نام امامان شیعه خطبه خوانده گردد. تشکیل داد مسجد و خانقاه و تخریب بتمنزل، از سایر شغلهای او در حیطه کشمیر حسینیه نصرت مشهد بوده میباشد.
محمدعلی کشمیری، کتاب تحفة الاحباب را به گویش فارسی درباره میرشمسالدین عراقی نوشته و معاشطومار و گزارش کارهای او را در کتاب ذکر آدرس حسینیه نصرت مشهد نموده است.
معاشطومار
میرشمسالدین عراقی در سال ۸۴۵ق در روستایی از توابع اراک چشم به جهان گشود.[۱] اسم اساسی وی سید محمد بود و نسبش به امام موسی کاظم(ع)، هفتمی امام شیعه ها می سید.[۲]پدرش سید ابراهیم و مادرش از سادات قزوین بوده میباشد.[۳] نسبت عراقی به دلیل انتساب او به عراق فارس از شهرهای کشورایران میباشد[۴] که امروزه به اسم اراک شناخته می شود.[۵] از این رو برخی از او با پسوند اراکی نیز خاطر رزرو حسینیه نصرت مشهد کردهاند.[۶]
سال وفات میرشمسالدین عراقی، مطابق یک شجرهطومار، ۹۳۲ قمری گزارش شدهاست.[۷] با این حالا به گفته بعضی پژوهشگران، در منابع دیرین همانند بهارستانشاهی، تحفة الاحباب و تاریخ ملک حیدر چادوره، در این مورد چیزی نیامده میباشد.[۸] همینطور درباره اینکه میرشمسالدین به مرگ طبیعی از عالم رفته یا این که مقتول، اختلافحیث میباشد.[۹] در مرثیهای از ملاسعید اشرف، خواهرزاده محمدباقر مجلسی، به کشته شدن وی اشاره گردیده است.[۱۰] بعضی از نویسندگان در کشمیر نیز همین نظریه را دارا شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد هستند.[۱۱]
میرشمسالدین در خانقاهی در جادیبال در اطراف سِرینَگَر، پایتخت کشمیر دفن میباشد.[۱۲]
شغلهای فرهنگی
میرشمسالدین کارهای فرهنگی در کشمیر اجرا اعطا کرد؛ اورده شده وی در زمان پادشاه حسن از سلسلههای فرمان روامیری (۸۷۶-۸۸۹ق)، منصب روحانیالاسلامی یافت[۱۳] و قضیهای را آماده آورد تا در مسجد جامع کشمیر و دیگر مساجد آن، به اسم امامان شیعه خطبه خوانده می شد.[۱۴] بعضی دیگر از عملهای فرهنگی او در کشمیر عبارتند از:
اشاعه تشیع در کشمیر
میرشمسالدین در سال ۸۸۲ قمری تحت عنوان سفیر فرمان روا حسین بایقرا (حکومت: ۸۷۵-۹۱۱ق)، قاضی تیموری خراسان به کشمیر رفت و پس از هشت سال اقامت در آنجا، به خراسان رجوع و برگشت.[۱۵]
وی همینطور در سال ۹۰۲ قمری، با درخواست پاد شاه قاسم نوربخش وارد کشمیر شد و عموم را به مذهب تشیع دعوت نمود.[۱۶] میرشمسالدین به مکان تبلیغ همگانی و رخ به فیس، به رؤسای قبایل و اشخاص صاحب و مالک نفوذ در سیاست اعتنا مینمود.[۱۷] باباعلی نجار، صوفی پررنگ آن زمان، اول شخصی بود که با وی بیعت کرد.[۱۸] بعد از آن موسی رینه در آغازوزیر و کاجینظارت و غازیارزیابی (حک: ۹۶۲-۹۷۱ق) از اشخاص بانفوذ در دولت، مذهب شیعه را پذیرفتند؛[۱۹] از این رو منابع از شیعهشدن محاسبهها، که سلسلهای امامیمذهب بودند و در سالهای ۹۶۲-۹۹۴ق بر کشمیر حکومت میکردند، به دست میرشمسالدین صحبت گفتهاند.[۲۰] همینطور اورده شده میباشد که وی با یاری موسی رینه ابتداوزیر کشمیر، ۲۴ هزار خانواده هندو را به تشیع هدایت کرد[۲۱] و شماری از ساکنان بودایی لداخ در حوزه بلتستان را نیز به مذهب شیعه درآورد.[۲۲]
تشکیل داد مسجد و خانقاه
میرشمسالدین بتمنزلهایی را تخریب کرد و به مکان آنان مسجد و خانقاه سازه نمود؛ منابع به ۳۹۴۳ بتمنزل اشاره کردهاند که به دست وی تخریب گردیده است.[۲۳] از این رو به مُکَسّر الأصنام (بتشکن) کنیه گرفت.[۲۴] برای مثال خانقاههای تشکیلشده به دست میرشمسالدین، خانقاهی در زدی بل بنا شده در ۸ کیلومتری سرینگر، پایتخت کشمیر بود.[۲۵] همینطور خانقاهی که پادشاه سکندر بتشکن (۷۹۶ق) برای می سید علی همدانی ساخته بود را مرمت کرد.[۲۶]
اعزام مبلغ به بخش ها دورافتاده[۲۷] و احیای فرهنگ وتمدن جهاد، از سایر کارهای فرهنگی میرشمسالدین بوده میباشد.[۲۸]
شغل علمی
میرشمسالدین نزد سید محمد نوربخش شاگردی کرد.[۲۹] مدتی را نیز در مصاحبت کسانی همانند شمسالدین لاهیجی و سلطان قاسم نوربخش طی کرد.[۳۰] وی شاگردان اکثری داشته[۳۱] که در پیشگفتار کتاب بهارستانشاهی اسم برخی از آنها آمده میباشد.[۳۲][یادداشت ۱]
تکنگاری
کتاب تحفةالاحباب، نوشته محمدعلی کشمیری، زندگینامه و گستردن شغلهای میرشمسالدین عراقی میباشد.[۳۳] این کتاب در عصر حکومت پادشاه حسین (حکومت: ۹۷۱-۹۷۸ق) پاد شاه آنالیز نوشته میباشد.[۳۴] این کتاب به لهجه اردو نیز ترجمه گردیدهاست.[۳۵]
پانویس
سوالات مهم درباره حسینیه نصرت مشهد؛ راهنمای انتخاب، رزرو و برگزاری مراسم