بهترین مرجع مسجد نصرت مشهد

خالد بن ولید مخزومی از فرماندهان جنگی صدر اسلام که پیش از مسلمان‌شدن، در نزاع‌های بدر، احد و احزاب در مقابل مسلمانها جنگید و قبل از فتح مکه مسلمان شد. وی بعداز اسلام‌آوردن، در مبارزه موته و فتح مکه و مبارزه حُنَین کمپانی حسینیه نصرت مشهد کرد.

پر اسم و رسم‌ترین روایت درباره خالد بن ولید، روش عکس العمل وی با صاحب و مالک بن نُوَیره، صحابی رسول(ص) میباشد. درین داستان، باآنکه صاحب و مالک بن نویره و قوم و قبیله وی و بنی‌تمیم مسلمان بودند، خالد آنها‌را اسیر کرد و سپس دستورداد صاحب و مالک بن نویره و اشخاص خویشاوندان‌اش را کشتند و به عبارتی شب، با زن صاحب بن نویره همبستر شد. عُمَر بن خَطّاب، خالد را به جرم قتل صاحب و مالک، مستحق قصاص و به جرم همبسترشدن با همسر وی، مستحق سنگسار می‌دانست؛ ولی ابوبکر معتقد بود خالد به اجتهاد خویش کار کرده و معذور آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.

نقل شده که خالد از معاندان امام علی بوده و در مبادرت برای قتل وی نقش داشته میباشد.

معاش‌طومار و مقام
خالد بن ولید از فامیل بنی‌مخزوم قریش،[۱] یکی‌از بستگان‌های والا و اصلی قریش بود که با بنی‌هاشم رقابت داشتند.[۲] بنابر در نظر گرفتن مورخان و براساس سن وی در هنگام مرگ، خالد ۲۶ سال قبل از بعثت رسول(ص)، در مکه متولد گردیده‌است. پدرش، ولید بن مغیره، از تسلط و بزرگان قریش محسوب رزرو حسینیه نصرت مشهد میشد.[۳]

خالد قبل از اسلام از تسلط و جنگجویان قریش بود.[۴] در سال دوم هجری، در نبرد بدر علیه مسلمان‌ها کمپانی کرد[۵] و به‌گفته واقدی اسیر شد.[۶] در سال سوم هجری، از فرماندهان قریش در پیکار اُحُد بود و توانست مسلمان ها را باخت دهد[۷] و در سال پنجم نیز در غزوه خندق یا این که احزاب کمپانی شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد کرد.[۸]

با این اکنون، خالد بن ولید عاقبت مسلمان شد. درباره تاریخ مسلمان‌شدن وی ایده ها مختلفی وجود دارااست؛ ولی عهد و پیمان پر اسم و رسم آن میباشد که در نخستین صفر سال هشتم، قبل از فتح مکه، مسلمان شد.[۹] منابع دیگری نیز اسلام‌آوردن اورا سال پنجم، بعد از غزوه بنی‌قُرَیظه یا این که در مسافت وقتیِ بین صلح حدیبیه (ذی‌القعده سال ششم) و فتح خیبر (محرّم سال هفتم)[۱۰] یا این که سال هفتم پس از غزوه خیبر ذکر کرده‌اند.[۱۱]

دشمنی با امام علی
گروهی از مورخان اهل‌سنت، خالد بن ولید را فرماندهی شجاع، بافِراست، کریم، اهل آگاهی، باوقار و خوش‌یُاینجانب دانسته‌اند؛[۱۲] البته در کتاب سُلَیم بن قیس آمده که خالد در ماجرای بیعت‌به دست آوردن اجباری از علی(ع) برای خلیفه اولیه شرکت کردن داشته میباشد.[۱۳] همینطور در منابع شیعه داستان گردیده که خالد در برخی اقدامات مخفیانه برضد امام علی(ع)، برای مثال طرح قتل وی حضور داشته و به همین برهان و نیز شغل های دیگرش به‌شدت گزینه ملامت بوده میباشد.[۱۴]

از راویان حدیث
خالد احادیثی یک‌سری از رسول اکرم(ص) قصه نموده است.[۱۵] عبدالله بن عباس، مِقدام بن مَعدی کَرَب و صاحب بن حارث الاشتر از وی داستان کرده‌اند.[۱۶]

نقش‌آفرینی در مبارزه‌ها
خالد بعداز مسلمان‌شدن، در مبارزه موته در جمادی‌الاولی سال هشتم کمپانی کرد و بعداز کشته‌شدنِ سران سپاه مسلمانها، فرماندهی را برعهده گرفت و ما‌نده سپاه را به مدینه بازگرداند.[۱۷] در هنگام فتح مکه، در ۲۰ رمضان سال هشتم قمری نیز حضور داشت[۱۸] و در رأس گروهی، به امر فرستاده، بت دارای شهرت العُزَّی، تعالی‌ترین بت قریش را از دربین پیروزی.[۱۹]

مأموریت برای دعوت به اسلام
خالد در رجب سال نهم هجری نیز از سوی رسول مأمور شد تا همپا با ۴۲۰ سوار، به‌سوی أُکَیدِر بن عبدالملک، حکم دهنده مسیحی دَوْمَةُ الْجَنْدَل برود. وی بعد از مبارزه کوتاهی، او را اسیر و آن‌گاه با وی صلح کرد.[۲۰] نبی همینطور در سال دهم، خالد را با ۴۰۰ نفر به‌سوی بنی‌حارث در نجران ارسال کرد و آن ها را به اسلام دعوت کرد.[۲۱]

در همین سال، فرستاده(ص) خالد را به یمن ارسال کرد تا عموم آنجا را نیز به اسلام دعوت نماید. وی شش ماه در یمن به دعوت پرداخت؛ اما کسی به دعوت او جواب مثبت نداد و به‌دنبال آن، رسول علی(ع) را به یمن روانه کرد و فرمود تا خالد را بازگرداند.[۲۲]

بی‌باکی و کشتن بی‌گناهان

روایات خَاصِفُ‌النَّعْل (به‌معنای پینه‌زن کفش) گفتارهایی از رسول اکرم(ص) در ذکر رده و فضیلت ها امام علی(ع) میباشد که از امام، به‌جهت آنکه در آن لحظه سرگرم پینه‌زدن کفش فرستاده(ص) بود، با کنیه خاصف‌النعل خاطر گردیده‌است. در این باره، احادیث مختلفی وجود داراست که همگی، در به‌کاررفتن کنیه خاصف‌النعل برای امام علی(ع) اشتراک دارا هستند. نزاع با ستمگران برای تأویل قرآن یکی موضوعات این احادیث میباشد. نَص بر امامت امام علی(ع)، تسلط بدون نقص وی به دانش تأویل قرآن و حقانیت امام در پیکار‌های فرصت خلافتش به عنوان مثال برداشت‌هایی میباشد که از قصه نقل شده میباشد. در احادیث دیگرِ خاصف‌النعل، رسول(ص) امام را هادی امت و جانشین بعداز خویش معرفی نموده حسینیه نصرت مشهد است.

این روایات به طور عظیم در منابع فریقین به عنوان مثال برخی از کتاب ها اربعه و صِحاح سِتّهٔ اهل‌سنت رفلکس داشته میباشد. پژوهشگران برخی از این روایات را مستفیض، پی در پی و درست دانسته‌اند. اُم‌سَلَمه با یاد‌آوری این حدیث از عایشه خواست تا از کودتا برعلیه امام جلوگیری نماید. امام علی(ع) در پاره‌ای از سخنانش برای ثابت حقانیت خویش، به روایات خاصف‌النعل استناد نموده است. این روایات در اشعار شاعران مثلا سیدِ حِمیَری رفلکس داشته آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.

مقام و التفات
حدیث خاصف‌النعل یا این که روایات خاصِف‌النعل تیم‌روایاتی از نبی اکرم(ص) میباشد، در ذکر منزلت و فضیلت ها امام علی(ع) زیرا امامت و خلافت، مقاتله با مشرکان و ستمگران که از وی در حالی‌که سرگرم پینه‌زدن کفش نبی بود، با تیتر (خاصف النعل) خاطر شد‌ه‌است.[۱] کنیه خاصف‌النعل برای امام علی(ع) وجه مشترک این احادیث رزرو حسینیه نصرت مشهد میباشد.

خصف به‌معنای گردآوری‌کردن و ضمیمه‌کردن شی ءها به هم میباشد[۲] و به‌هر کس پاره‌های کفش را گردآوری می‌نماید و به‌شکل اولش درمی‌آورد، خاصف‌النعل گفته می گردد.[۳] پینه‌زدن به کفش رسول(ص) به وسیله امام علی(ع) را علامت از غایت تواضع[۴] و بی‌اعتنایی به جهان و الگویی برای بی آلایش‌زیستی دانسته‌اند.[۵] عبارت خاصف‌النعل پس از به‌کاررفتن به وسیله پیامبر خداوند(ص)[۶] تحت عنوان یک کدام از لقب‌ها خاص امام علی(ع) به شمار آمده شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۷]

اورده شده میباشد این احادیث از نصوص امامت ائمه(ع)[۸] و از فضیلت ها منحصر به فرد امام علی(ع) بوده[۹] و به برتری وی بر دیگر صحابه دلالت می‌نماید.[۱۰] احادیث خاصف‌النعل به‌رغم اشاره به امام در پوسته وصف، از روایات مصرح در فضیلت امام[۱۱] و از نصوص مصرح و پر‌نور در امامت و خلافت وی[۱۲] به شمار آمده میباشد. برخی از عالمان شیعه و سنی، التفات این روایات را همسان احادیثی زیرا حدیث جایگاه و حدیث غدیر در فضیلت ها امام علی(ع) دانسته‌اند.[۱۳]

اعتبار روایات
هاشم بن سلیمان بَحرانی، دانا شیعه قرن یازدهم قمری اعتقاد دارد روایات خاصف‌النعل با نُه طرز سندی از سوی اهل‌سنت[۱۴] و دو نحوه از سوی شیعه[۱۵] نقل گردیده است. بعضا بر این باورند که روایات خاصف‌النعل به‌شکل وسیع[۱۶] در منابع شیعه و اهل‌سنت آمده میباشد.[۱۷] این روایات در تنی چند از کتاب ها اربعه[۱۸] و دیگر منابع متقدم شیعه[۱۹] مذکور و منابع آتی به‌شکل پرتکرار به آن پرداخته‌اند.[۲۰] در منابع متقدم اهل‌سنت زیرا سنن ترمذی،[۲۱] سنن نسایی[۲۲] و مُسنَد احمد[۲۳] به پاره‌ای از این احادیث اشاره گردیده و در منابع دیگر اهل‌سنت[۲۴] نیز رفلکس داشته میباشد.[۲۵]

روحانی اثرگذار بعضا روایات خاصف النعل را نزد فریقین درست دانسته [۲۶] مقدس اردبیلی این حدیث را دارای اسم و رسم و دارای اعتبار معرفی کرده و نوشته میباشد کسی بر صدق این روایات ایرادی نگرفته میباشد.[۲۷] بعضا نوشته‌اند در درستی و وثاقت مدرک این احادیث، اجماع وجود دارااست.[۲۸] بعضی عالمان شیعه گفته‌اند این احادیث مستفیض [۲۹] و برخی دیگر آنان‌را متوالی[۳۰] شمرده‌اند.

ترمذی محدث اهل‌سنت و از نویسندگان صِحاح سِتّه، به‌نقل از محدثان گذشته، قصه خاصف‌النعلِ نقل‌گردیده در کتاب خویش را درست دانسته میباشد.[۳۱] گنجی شافعی از محدثان اهل‌سنت نیز اعتبار آن را بلندمرتبه، پسندیده و درست قملداد نموده است.[۳۲]

بعضی از عالمان شیعه بابی را به روایات خاصف‌النعل تخصیص داده‌ و به توده‌آوری آن ها از منابع، مثلا منابع اهل‌سنت پرداخته‌اند.[۳۳]

سیرتکامل‌های گوناگون حدیث و برداشت‌ها از آنان
حدیث خاصف النعل با کلمات و موضوعات مختلف و در جای ‌ها و مجال‌های متعدد نام برده که گفته‌اند این مورد علامت از تکرار این منقبت و همینطور تأکید بر فضیلت امام علی(ع) میباشد.[۳۴] بعضی از روایات عبارت‌اند از:

قصه مقاتله برای تأویل قرآن
در بخشی از احادیث، خاصف‌النعل مرتبط با گفته‌ای از فرستاده اکرم(ص) میباشد که در عده یاران خویش فرمود: «...إِنَّ مِنْكُمْ مَنْ يُقَاتِلُ عَلَى تَأْوِيلِ الْقُرْآنِ كَمَا قَاتَلْتُ عَلَى تَنْزِيلِهِ فَاسْتَشْرَفَ لَهَا الْقَوْمُ، وَفِيهِمْ أَبُاینترنتَكْرٍ وَعُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، قَالَ أَبُاینترنتَكْرٍ: أَنَا هُوَ، قَالَ: لَا قَالَ عُمَرُ: أَنَا هُوَ، قَالَ: لَا، وَلَكِنْ خَاصِفُ النَّعْلِ» - يَعْنِي عَلِيًّا...»؛‌[۳۵] از شما کسی میباشد که بعداز اینجانب برای تأویل قرآن خواهد جنگید؛ به عبارتی‌طور که اینجانب برای تنزیل قرآن به نبرد پرداختم.» بعضی از حاضران که اورده شده ابوبکر و قدمت بودند، سؤال کردند که آیا آنها به عبارتی فرد میباشند؟ رسول خلال جواب منفی به آن ها، اورا فردی دانست که درگیر پینه‌زدن کفش میباشد. در آن مجال امام علی(ع) در هم اکنون وصله‌کردن کفش نبی بود.[۳۶] شماری از محدثان و مفسران معتقدند نبی اکرم(ص) این حدیث را بعد از نزول آیه اصلاح ذات البین فرمود.[۳۷]

پژوهشگران برداشت‌های متفاوتی از حدیث ارائه کرده‌اند:

ثابت امامت
مقدس اردبیلی از فقیهان شیعه (درگذشت: ۹۹۳ق) این حدیث را نص صریحی در امامت امام علی(ع) دانسته میباشد.[۳۸] به‌یقین او و عده ای دیگری، تشبیه نزاع امام علی(ع)‌ با پیکار رسول اکرم(ص)‌ بر امامت امام علی دلالت دارااست[۳۹] و دلیلی بر رد امامت بقیه افراد میباشد.[۴۰] اما برخی از عالمان اهل‌سنت همانند شافعی و ابن‌تیمیه به‌رغم درست‌شمردن این حدیث، دلالت آن بر امامت امام علی را نپذیرفته‌اندو[۴۱] شافعی تنهاکارکرد حدیث را در پر‌نور‌شدن کیفیت پیکار با ستمگران دانسته میباشد.[۴۲]

اشراف بدون نقص به دانش تأویل قرآن
برخی از عالمان شیعه، احادیث پیکار خاصف‌النعل براساس تأویل قرآن را دلیلی بر تسلط بدون نقص امام علی(ع) بر قرآن[۴۳] و برخورداری وی از دانش تأویل[۴۴] میدانند.[۴۵] همینطور از این داستان اینگونه برداشت گردیده که کتاب آفریدگار فارغ از امام کفایت نمی‌نماید و کلام عده ای که قرآن را کافی میدانند و نیاز به معصومان را در تبیین نشانه‌ها رد می‌نمایند، بی‌اعتبار میباشد.[۴۶]

حقانیت امام علی(ع) در نبرد‌های فرصت وی
عده ای از عالمان گفته‌اند کلام رسول اکرم(ص)، ‌پیش‌بینی و ثابت حقانیت امام علی(ع) در نبرد‌هایی میباشد که در طول خلافتش با سه دسته ناکثین، قاسطین و مارقین جاری ساختن بخشید.[۴۷] گردآوری‌ای این تعبیروتفسیر را نشانه از ارتداد مخالفانی که با امام جنگیده‌اند، دانسته‌اند. [۴۸]

امامت انتخابی یکی شیوه های مشخص و معلوم شدن امام به حیث اهل‌سنت میباشد. بر طبق این عقیده، در صورتی نصی بر امامت وجود نداشته باشد، امام به وسیله دسته و یا این که شخص دارنده خصوصیت‌های خاص تعیین می شود. متکلمان امامی برای ابطال این عقیده برهان‌هایی را ذکر کرده‌اند. قابلیت و امکان خالی بودن فرصت از امام، تنافی گزینش عموم با معنا خلافت و رده امامت، بروز هیاهو، قابلیت و امکان نبوت انتخابی، احتمال اشتباه در گزینش و حق تقدم امام به حاکم برای مثال دلایلی میباشد که به وسیله آنان مطرح حسینیه نصرت مشهد گردیده‌است.

در‌این که اجماع و حادثه حیث چه اشخاصی امامت را اثبات می‌نماید اظهار نظر مختلفی وجود دارااست. حادثه اکثریت امت اسلامی، اجماع جماعتی که اجتماع آن ها بر کذب عقلا محال باشد، شش نفر از اهل حل و عقد، پنج نفر از این اشخاص، کفایت سه نفر و حتی یک نفر برای تحقق گزینش مشروع امام، مثلا نظرها مطرح گردیده آدرس حسینیه نصرت مشهد است.

خصوصیت‌هایی همانند اسلام، عدل و داد، ورع، دانش، شجاعت، کفایت و دوراندیشی و افضلیت برای امام منتخب از جانب مجموعه‌های متفاوت اهل سنت ارائه گردیده است که اصولا یا این که جزئیات برخی مفاد آن اختلاف لحاظ وجود دارااست. تاریخچه مطرح شدن این عقیده را مرتبط با جریان تعیین‌شدن ابوبکر به خلافت و مشروعیت‌بخشی به آن دانسته‌اند. حجیت اجماع تحت عنوان یک عامل فقاهتی از همین عقیده در طی خلافت ابوبکر نشأت گرفته و آنگاه به بقیه مباحث دینی رویه یافته میباشد. همینطور لزوم شورا برای انتخاب خلیفه و امام مثلا مسائلی میباشد که از فرصت قدمت بن خطاب و به وسیله او برای مشروعیت امام منتخب مطرح رزرو حسینیه نصرت مشهد شد‌ه‌است.

معرفی و منزلت
از لحاظ اهل‌سنت، سپردن و گزینش یکی طرق ثابت امامت میباشد.[۱] بر این پایه، گروهی با تیتر «اهل حَلّ و عَقد»، با شخصی که وضعیت خلافت را دارااست، به‌تیتر خلیفه و امام بیعت می‌نمایند.[۲] سپردن هنگامی مفهوم داراست که نصی بر امامت وجود نداشته باشد.[۳] بر پایه ی گزارش‌های گفته شده، اکثر اهل حدیث، معتزله، اشاعره، خوارج، مرجئه، اباضیه و صالحیه (از فرقه‌های زیدیه) به‌این عقیده معتقدند.[۴] آمِدی (درگذشت: ۶۳۱ق) از متکلمان اهل سنت، فرقه‌های سلیمانیه و بَخیسِیه از زیدیه را هم بر این نظریه میداند.[۵] به گفته ابوالحسن ماوردی (درگذشت: ۴۵۰ق) از فقهای اهل‌سنت، در‌صورتی‌که اهل حل و عقد کسی را لایق امامت روئت کرد و او‌را گزینش کردند، در‌این‌صورت در صورتی‌که وی بپذیرد بر کلیه امت واجب میباشد که از وی تبعیت شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نمایند.[۶]

ابطال عقیده در صحبت امامیه
متکلمان امامیه بر این نظریه‌اند که گزینش امام به دست عموم مشروعیت ندارد.[۷] دلیل‌هایی برای رد این‌راه به وسیله آنان آورده شده میباشد:[۸]

خالی بودن فرصت از امام: چنانچه گزینش به دست عموم باشد ممکن میباشد اهل حل و عقد بر راز یک امام توافق نکنند و هر گروهی امام خاصّی را برگزینند. در‌این‌صورت دو امام خوا‌هیم داشت که اینگونه چیزی مقبول اهل‌سنت وجود ندارد. یا این که یکی‌از آنها امام میباشد که ترجیح سوای مرجح میباشد.[یادداشت ۱] یا هیچ‌یک امام نیستند که در آن شکل مجال سوای امام خوا هیم داشت.[۹]
تنافی گزینش عموم با معنا خلافت: خلافت به معنای جانشینی نبی میباشد و جانشینی وی وقتی مفهوم داراست که از سوی او گزینش گردیده باشد خیر عموم.[۱۰]
تنافی گزینش عموم با رده امام: در صورتی‌که نصب امام به دست عموم باشد برکنار وی نیز به دست عموم میباشد. در آن شکل در‌حالتی که بر خلاف خواست عموم کار نماید میتوانند اورا برکنار نمایند و این منافی با رده امام میباشد.[۱۱]
بروز غوغا: یکی دلایل بایستگی امامت نگهداری جامعه از تزلزل و هیاهو میباشد. در شکل واگذاری فرمان امامت به تفویض عموم، احتمال بروز اختلاف حیث و غوغا وجود دارااست.[۱۲] برای مثال در طول خلافت حضرت علی(ع) که معاویه در بخشی از جامعه اسلامی ادعای امامت کرد، موجب جنگ و شلوغی شد.[۱۳]
قابلیت نبوّت انتخابی: امامت ادامه دهنده نبوت و دارنده خاستگاه یکسان با آن میباشد. در شرایطی که امامتِ انتخابی قابلیت داشته باشد، نبوّتِ انتخابی و در سود تشریع و اوضاع و احوال حکم نیز ممکن خواهد بود.[۱۴]
حق تقدم امام به حاکم: معبود اذن نصب حکم کننده را که اختیارات محدودی دارااست به عموم نداده میباشد. پس به طرز اولین عموم نمی‌توانند امام جامعه و هر که کارها آئین و دنیایشان به دست اوست نصب نمایند.[۱۵]
احتمال اشتباه در تعیین: ممکن میباشد عموم فریفته ظواهر شخصی گردیده و اورا تحت عنوان امام گزینش نمایند. در فیض با دیدن ایرادات وی دل‌سرد گردیده و به اصل امامت بی‌اعتنا می گردند.[۱۶]

تیرگی رابطه ها با محمدرضا فرمان روا
ارتباط ها بهبهانی با حکومت، از ۱۳۳۷ ش به آن‌گاه رو به تیرگی بنیان. مهمترین اختلافات در بین دربار خصوصاً محمدرضا سلطان و بهبهانی می‌اقتدار بدین موردها حسینیه نصرت مشهد اشاره نمود:

زنان و انتخابات
در دی ماه سال۱۳۳۷ش. وی در طومار‌ای که در کیهان منتشر شد، طرح دوباره زمینه کمپانی زنان در انتخابات را در مجلس سنا آیتم حمله قرار اعطا کرد.[۲۶]

عدم وجود آزادی ذکر
در بیستم بهمن سال ۱۳۴۰ش نیز با شروع اپ اصلاحات ارضی، در تلگراف شدیداللحنی به پادشاه، اتفاق ها دانش کده و کشته شدن توده‌ای از دانشجو یان را ناشی از تأخیر در بهره برداری مجلس و نبودن آزادی دانست و پاد شاه را به کوتاهی در ایفا وظیفه جنایتکار کرد. بعداز این تلگراف، که با تشدید شغل سید جعفر بهبهانی فرزند سیدمحمد یاور بود، سیدجعفر که یک سری زمان نماینده قانونی مجلس بود دستگیر آدرس حسینیه نصرت مشهد شد.[۲۷]

ضابطه انجمن‌های ایالتی و ولایتی
درپی ثبت ضابطه انجمن‌های ایالتی و ولایتی در ۱۶ مهر ۱۳۴۱، که در آن شرط پیمان به قرآن و مسلمان بودن از حالت گزینش شوندگان و تعیین کنندگان حذف و به زنان نیز حق رأی داده گردیده بود، ارتباط بهبهانی و حکومت رزرو حسینیه نصرت مشهد تیره‌خیس شد.[۲۸]

درپی ثبت این ضابطه، علمای قم و نجف، همانند آیت الله حکیم و آیت الله خویی، با تلگراف به بهبهانی خواهان مبادرت وی برای کنسل این ضابطه شدند و وی نیز طی تلگرافی به فرمان روا بر این مراد تأکید کرد.بهبهانی برای اعتراض به‌این ضابطه، عموم را به اجتماع در مسجد سیدعزیزالله، در بازار طهران، فراخواند. در‌این مراسم، بعد از سخنرانی خطیب معروف طهران، محمدتقی فلسفی، بهبهانی با وجود کهنسالی به منبر رفت و از در آغاز وزیر خواست که‌این ضابطه اصلاح شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد خواهد شد.

از آن‌جا که دولت به‌این اعتراض‌ها توجهی نکرد، بهبهانی و سه نفر از مجتهدان، تصمیم گرفتند در مسجد حاج سیدعزیزالله، تحصن و عموم را به حضور در مسجد دعوت نمایند. وقتی که بی‌اعتنایی دولت شدت یافت، بهبهانی که حدود نود سال داشت، وصیت کرد که در صورتیکه درین فی مابین از جهان رفت، لاشه اورا تا این ضابطه کنسل نشده در مسجد نهاده، دفن نکنند. آخر و عاقبت، ابتدا وزیر در تلگرافی به علمای قم و طهران کنسل ثبت طومار را اظهار کرد و با قبول مراد‌های مراجع، اجتماعات آجل نیز کنسل شد.[۲۹]

انقلاب سپید
در کلیه پرسی اصول شش گانه انقلاب سپید، آیت الله خویی در تلگرافی به بهبهانی، انقلاب سپید را آیتم اعتراض قرار بخشید[۳۰] و بهبهانی نیز طی طومار‌ای به عَلَم، ابتدا وزیر وقت، صریحاً دولت را از تقسیم املاک موقوفه و دخالت در کارها این املاک دستگیر.

تحریم کلیه پرسی
وقتی که امام خمینی کلیه پرسی پاد شاه را برای انقلاب سپید تحریم کرد، آیت الله بهبهانی در کنار سید احمد خوانساری به تحریم همگی پرسی فتوا بخشید. در ۲ بهمن ۱۳۴۱، محمدتقی فلسفی در خانه بهبهانی، در مخالفت با همگی پرسی سخنرانی کرد. این اجتماع در غایت به زدوخورد با پلیس سبب شد و در ادامه آن بهبهانی ذیل حیث قرار گرفت و از خروج وی از خانه ممانعت شد. براین اساس، این توشه بهبهانی به صورت بدون واسطه رودرروی دربار قرار گرفت.[۳۱]

فاجعۀ مدرسۀ فیضیه
وقتی که آیت الله خمینی و مراجع تبعیت، عید باستانی ۱۳۴۲ را عزای ملی اعلام کردند، بهبهانی نیز با صدور اعلامیه‌ای با وی یاور شد و در حادثه فیضیه نیز جنایت رژیم پادشاه را به شدت محکوم کرد.[۳۲]

قضیۀ پانزده خرداد ماه
بعد از قیام ۱۵ خرداد ماه سال ۱۳۴۲، بهبهانی بیانیه‌ای صادر و در آن «‌جنایت هیئت حاکمه‌» را بشدت محکوم کرد.وی با به عمل بردن عباراتی مصرح، از «‌مقاومت مجدّانه روحانیت مذهب مقدس جعفری در مقابل جاری ساختن و فجایع ناشیانه دولت» حرف خاطرنشان کرد و از آن مجال بود که بیش تر از پیش آیتم غضب حکومت واقع شد و حتی از تعیین فرزند وی به نمایندگی مجلس نیز پرهیز به فعالیت آمد.[۳۳]

پانویس
عاقلی، روزشمار تاریخ کشور‌ایران، ج۲، ص۱۶۵؛ صبح زود، ج۲، ص۲۸۹
عاقلی، روزشمار تاریخ جمهوری اسلامی ایران، ج۲، ص۱۶۵؛ مرتضوی برازجانی، ص۱۱۵؛ ایرانیکا، تحت مادّه
عاقلی، روزشمار تاریخ کشور ایران، ج۲، ص۱۶۵؛ ایرانیکا، پایین ماده
فتلاوی، مشاهير المدفونين في الصحن العلوی الشريف، ۱۴۲۷ق،ص۳۰۸.
صفایی، ج۱، ص۲۰۳؛ عاقلی، روزشمار تاریخ جمهوری اسلامی ایران، ج۱، ص۴۰ـ۴۱؛ مرتضوی برازجانی، ص۱۱۲؛ کریمیان، ص۹۹
عاقلی، روزشمار تاریخ کشور‌ایران، ج۱، ص۴۰ـ۴۱، فرهنگ وتمدن قهرمانی، ص۱۶
مرتضوی برازجانی، ص۱۱۴؛ صبح زود، ج۲، ص۲۸۹، ایرانیکا، پایین مادّه
عاقلی، روزشمار تاریخ ایرانش، ج۱، ص۱۲۶؛ عاقلی، در آغاز وزیران جمهوری اسلامی ایران از مشیرالدوله تا بختیار، ص۳۳۹؛ کریمیان، ص۹۹
مکی، ج۳، ص۴۸۷

اصول اعتقادی

تصویری از قرآن، کتاب مقدس مسلمان ها
نوشته‌ی‌علمیٔ اساسی: اصول آئین
بعضی از اصول اعتقادی مشترک دربین همگی مسلمان ها به ذکر تحت میباشد:

توحید: مهم‌ترین آموزه‌ اعتقادی مسلمانها توحید میباشد.[۲۱] به اطمینان همگی مسلمان‌ها، معبود، یگانه سازنده دنیا میباشد و سهم دار حسینیه نصرت مشهد ندارد.[۲۲]
معاد: یقین به رجوع و برگشت روح به جسم در قیامت و زنده شدن مجدد وی میباشد تا به اجرا وی تفحص گردد؛ نیکوکاران به پردیس و نعمت‌های جاودانی و بدکاران به کیفر و عذاب خویش برسند.[۲۳]
نبوت: اعتقاد و باور مسلمان ها به نبوت عبارت میباشد از این که اولاً: حضرت محمد(ص) از طرف آفریدگار به پیامبری برگزیده شد.[۲۴] ثانیاً: کتاب قرآن از سوی خداوند به او وحی شد[۲۵] و ثالثاً: واپسین پیامبری میباشد که بعد از او دیگر پیامبری نخواهد آدرس حسینیه نصرت مشهد آمد.[۲۶]
انجام عبادی
نوشته‌ی علمیٔ مهم: فروع آیین
از مهمترین انجام عبادی مشترک در بین همگی مسلمانها می‌قدرت به کارها ذیل اشاره نمود:

نماز: بر هر مسلمانی واجب میباشد که در هر روز ۱۷ رکعت نماز بخواند.[۲۷] این ۱۷ رکعت، به نمازهای یومیه دارای اسم و رسم میباشد[۲۸] و عبارتند از: دو رکعت نماز صبح، چهار رکعت نماز ظهر و چهار رکعت نماز بعدازظهر، سه رکعت نماز مغرب و چهار رکعت نماز رزرو حسینیه نصرت مشهد عشاء.[۲۹]

تصویری از مسلمانها در حالا اجرای مناسک حج در مسجد الحرام
روزه: بر هر مسلمانی واجب میباشد که در ماه رمضان به بازه زمانی یک ماه، از اذان صبح تا اذان مغرب از مفطرات روزه پرهیز شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نماید.[۳۰]
حج: بر هر مسلمانی واجب میباشد که در حین عمرش یک‌توشه (با آماده شدن موقعیت) به حج برود.[۳۱] دین عبادی حج هر سال یک‌توشه در ذی الحجة و در شهر مکه برپا می گردد و شمار متعددی از مسلمان‌ها از کشورهای متفاوت دنیا تجمع کرده و به اجرای مناسک حج میپردازند.[۳۲]
احکام دینی
از نگاه فقهای شیعه، مسلمان بودن به صرف اعلام کردن شهادتین یا این که ترجمه آن تحقق مییابد.[۳۳] در شریعت اسلام برای مسلمان، اثراتی توشه گردیده که بعضی از آن‌ها به تفصیل پایین میباشد:

امام راستگو(ع): «الْإِسْلَامُ يُحْقَنُ بِهِ الدَّمُ وَ تُؤَدَّى بِهِ الْأَمَانَةُ وَ تُسْتَحَلُّ بِهِ الْفُرُوجُ وَ الثَّوَابُ عَلَى الْإِيمَانِ؛
توسط اسلام جان محفوظ میباشد و ادای ودیعت می گردد و فُروج(زناشویی) بدان حلال می‌شود، البته اجر آخرت برای ایمان میباشد.»[۳۴]

تن و رطوبت‌های تن مسلمان تمیز میباشد.[۳۵]
جان، متاع و آبروی مسلمان حرمت داراست.[۳۶]
بر مسلمان واجب میباشد که ختنه نماید حتی در صورتیکه کهنسال باشد.[۳۷]
مسلمان بودن در صدق عبادات و اعمالی که صدق آنان متوقف بر قصد نزدیکی بوده، شرط میباشد.[۳۸]
تزویج مسلمان با غیر‌مسلمان درست وجود ندارد.[۳۹] تزویج زن مسلمان حتی با اهل کتاب نیز درست وجود ندارد.[۴۰]
کافر بر مسلمان ولایت و احاطه ندارد؛ یعنی با دقت به قاعده نفی سبیل، آفریدگار هیچ حکمی را که به باعث آن، شیوه اشراف و ولایتی از کافر بر مسلمان باشد، جعل نکرده میباشد.[۴۱]
سازه به حیث فقهای شیعه هر کس مسلمان بوده و صریحاً آئین اسلام را کنار بگذارد و بگوید اینجانب از این به آنگاه مسلمان نیستم یا این که یکی‌از ضروریات آیین اسلام را انکار نماید و یا این که یکی‌از مورد ها آیتم اجماع دربین مسلمانها یا این که شیعه‌ها را انکار نماید، مرتد میباشد و احکام ارتداد بر آن سرازیر می شود.[۴۲]
اماکن مقدس مسلمانها
بعضا از اماکنی که نزد مسلمان‌ها عالم، مقدس به شمار میروند، به این تفصیل میباشد:

کعبه مقدس‌ترین جای مذهبی در عالم اسلام، بنا شده در شهر مکه و قبله‌گاه مسلمان‌ها عالم میباشد.[۴۳] همینطور مسجد الحرام از مهم ترین مساجد مسلمانها به شمار می‌رود که در گرداگرد کعبه و دور و اطراف بر آن واقع شد‌ه‌است.[۴۴]
مسجدالنبی از سایر اماکن مقدس و مذهبی مسلمانها میباشد که در شهر مدینه واقع گردیده‌است.[۴۵] این مسجد به دست نبی اسلام(ص) در بدو ورود به شهر مدینه ساخته شد.[۴۶]
مسجد الاقصی او‌لین قبله‌گاه مسلمانها، از سایر اماکن مذهبی و مقدس مسلمان‌ها به شمار می‌رود.[۴۷] این مسجد در جنوب شرقی شهر بیت‌المقدس قراردارد.[۴۸]
غار حراء، اولی جای نزول وحی بر فرستاده اسلام(ص) نیز از اماکن مقدس مسلمان ها به شمار می‌رود.[۴۹]
جمعیت
آیین اسلام تحت عنوان دومی آئین پرجمعیت دنیا بعد از مسیحیت شناخته گردیده‌است.[۵۰] براساس گزارش مؤسسه تحقیقاتی پیو (Pew Research Center) جمعیت مسلمان‌ها دنیا در سال ۲۰۲۰م، یک میلیارد و ۹۰۷ میلیون نفر مساوی ۲۴.۹ درصد جمعیت عالم اعلام گردیده که طبق پیش‌بینی این مؤسسه تا سال ۲۰۵۰م به دو میلیارد و ۷۶۱ میلیون نفر موازی با ۲۹.۷ درصد جمعیت عالم خواهد رسید.[۵۱]

طبق بررسی راءس پیو، در حدود دو سوم (۶۲ درصد) مسلمان‌ها عالم در ناحیه آسیا و اقیانوسیه معاش می‌نمایند.[۵۲] مطابق گزارش راس تحقیقاتی پیو طبق آماری که در سال ۲۰۱۵ میلادی تنظیم شد‌ه‌است، ۱۰ کشوری که بیشترین جمعیت مسلمان را به خویش تخصیص داده‌اند به ترتیب در جدول پایین نشانه داده شد‌ه‌است:[۵۳]

علی بن محمد صُلَیْحی (درگذشت: ۴۷۳ق) داعی اسماعیلیه و نهاد‌گذار حکومت صلیحیان یمن بود که از فاطمیان نگهبانی میکرد. وی در سال ۴۵۴ق توانست به طور تقریب کل ناحیه یمن را پایین سلطه خویش در آورد. مدتی سپس با اذن مُستنصِر، خلیفه فاطمی وقت، حکومتش را به طور علنی تأسیس نمود و به اسم وی خطبه خواند. بعد از بسط فتوحات و احاطه بر یمن، در سال ۴۵۵ق وارد مکه شد و با ایفا اصلاحاتی، رضایت عموم را جلب حسینیه نصرت مشهد کرد.

صلیحی آغاز شافعی‌مذهب بود؛ آن گاه به اسماعیلیه گروید و جانشین سلیمان بن عبدالله زَواحی، داعی اسماعیلیه شد. وی در سفرهای مختلف به حج، رابطه با سنی‌مذهبان را تقویت کرد و پشت گرمی آن‌ها را برای ملازمت و همراهی با نهضتش جلب نمود. وی در حکومتش بر اجرای عدل و داد و کردار نیک با عموم تأکید آدرس حسینیه نصرت مشهد داشت.

علی بن محمد در سال ۴۷۳ق در اواسط هجرت حج به دست سعید بن نَجاح کشته شد و فرزندش احمد، ملقب به المُکَرَّم، جانشین وی شد.

تأسیس حکومت صلیحیان
نوشته‌علمیٔ مهم: حکومت صلیحیان
علی بن محمد صلیحی از داعیان اسماعیلیه بود و توانست با فتح بخش ها متعدد یمن در ۴۵۵ق بر آحاد مرزوبوم یمن غلبه کرده[۱] به نمایندگی از خلیفه فاطمی وقت حکومت صلیحیان را سازه کرد. پایتخت حکومتی وی صنعا بود.[۲] اورده شده موفقیت شاگرد و قاطع وی بر یمن در زمانه نا آگاهی و اسلام بی‌سوابق رزرو حسینیه نصرت مشهد بود.[۳]

نهاد‌گذار حکومت صلیحیان پیش از واپسین سفرش به حج، که در آن هجرت کشته شد، فرزندش احمد بن علی ملقب به المکرّم را جانشین خویش در صنعا قرار بخشید و خلیفه فاطمی نیز بعد از مرگ علی، حکومت فرزندش را به رسمیت شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد آشنایی.[۴]

استارت تکان
وی در سال ۴۲۹ق[۵] یا این که ۴۳۹ق[۶] بر روی کوه مسار در استان صنعا در یمن تکان خویش را شروع کرد و در آنجا قلعه‌ها و بناهای محکمی تشکیل داد.[۷] او توانست قبایل مخالف حیطه حَسر را با خویش یاور نماید.[۸] در سال ۴۴۰ق و در یک کدام از نبردهای صلیحی با معارضان، ابوالفتح دیلمی، امام و مفسر زیدی قرن پنجم به هم پا یارانش در منطقه نجد الجاح کشته شد.[۹]

در یمنِ آن‌زمانه وحدت سیاسی وجود نداشت. حکومت‌های حیطه‌ای دایم با هم در ستیز بودند و صرفا وجه مشترک آن ها لینک و پیوند با حکومت عباسیان در بغداد، در پوسته خلل خطبه و ضرب سکه به اسم خلیفه عباسی و اعلام وفاداری ظاهری به وی بود.[۱۰] صلیحی در مکاتبه‌ای با مستنصر، خلیفه فاطمی اجازه تأسیس قانونی و علنی حکومتش را اخذ کرد.[۱۱]

اشراف بر مکه و منزل کعبه
صلیحی در‌پی فتوحات خویش در سال ۴۵۵ق وارد مکه شد. بر کعبه پرده‌ای سپید پوشانید و به یاور همسرش حرّه به درون کعبه رفت. پیش بینی ها و اقدامات نیکویی بهره مند شد که کاهش بها‌ها و رضایت عموم مکه را در‌پی داشت.[۱۲] علی صلیحی در طی قیام و حکومتش بر اجرای عدل و داد و نیک‌رفتاری سماجت داشت و به اسم خلیفه فاطمی خطبه می خواند.[۱۳]

معاش‌طومار
ابو‌بی نقص علی بن محمد صُلَیْحی از خاندان هَمْدان یمن و فرزند محمد صلیحی، دانا و حکم دهنده[یادداشت ۱] شافعی‌مذهب بود.[۱۴] گزارش گردیده وی در محیطی با اصالت عربی تربیت شد و آرم‌های بلندهمتی در او نمایان بود. بعضی عموم هم در ملاقات وی، حاکمیتش بر یمن را پیش‌بینی می‌کردند.[۱۵] سلیمان بن عبدالله زواحی، داعی الدُّعات فاطمی در یمن[۱۶] در منطقه کوهستانی حَرمز، اندکی قبل از مرگ خویش، صلیحی را به شاگردی به عهده گرفت. آداب دعوت و آموزه‌های اسماعیلیه را به وی فراگرفت و او‌را جانشین خویش قرار اعطا کرد.[۱۷] علی را شخصی با شایستگی و هوش بالا معرفی کرده‌اند که قبل از بلوغ به تفحص معارف پرداخت.

بر پایه ی گزارش‌های تاریخی علی صلیحی در فقه امامیه به سکو اجتهاد رسیده بود.[۱۸] صلیحی به دوران پانزده سال حج گزارد و حاجیان را در مسیر کوهستانی سَراة و طائف موعظه کرد.[۱۹] رابطه وی با آئین‌داران اهل‌سنت و اتکا‌سازی با آن‌ها‌را از مقدمات جنبش سیاسی و لازمه موفقیت در دعوت اسماعیلی قلمداد کرده‌اند.[۲۰]

کشته‌شدن علی بن محمد
علی‌ بن‌ محمد صلیحی در نزاع‌های قبل از وصال به حکومت، زیرا‌ اقتدار مقاومت‌ در قبال اقتدار‌ نجاح‌، حکم کننده حوزه‌ تهامه را نداشت‌ نزدیک به ۴۵۲ق اورا به‌ دست‌ کنیزی‌ که‌ به‌ وی کادو‌ کرده‌ بود مسموم‌ کرد.[۲۱] آخر و عاقبت فرزند نجاح پر اسم و رسم به الاَحْوَل به انتقام قتل پدرش، او را در سال ۴۷۳ق در وسط مسافرت حج کشت.[۲

تابعین مسلمانانی می باشند که با یک یا این که یکسری بدن از صحابه رسول اکرم(ص) ملاقات یا این که مصاحبت داشته‌اند یا این که آن‌ها‌را شعور کرده‌اند؛ اما خویش رسول(ص) را ندیده‌اند. این کلمه و واژه برگرفته از آیه ها و برخی احادیث پیامبر معبود(ص) حسینیه نصرت مشهد میباشد.

تعداد دقیقی برای تابعین ذکر نشده میباشد. این دسته در صورت‌گیری جریان‌های مختلف سیاسی، فکری و ادبی و پیدایی و دگرگونی علم ها حدیث، تعبیروتفسیر، فقه، سیره‌نویسی، مغازی و تاریخ نقش آدرس حسینیه نصرت مشهد داشتند.

اختلاف در اطلاق تیتر تابعین
واژه و کلمه عربی تابعین توده تابع یا این که تابعی میباشد.[۱] به لحاظ بیشتر عالمان مسلمان، صِرف ملاقات با یک یا این که یک‌سری بدن از صحابه برای اطلاق تابعی بر شخص کافی میباشد.[۲] البته به نظریه خطیب بغدادی مصاحبت و مجالست با صحابه نیز بایستگی داراست، برخلاف صحابه که برای آن ها صرف دیدار با نبی اکرم(ص) در حصول تیتر صحابی کفایت می‌نماید.[۳] ابن حِبّان معتقد بود که تابعی می بایست در سِنّی باشد که توانا به محافظت کردن حدیث از صحابه باشد؛ ازاین‌رو، خَلَف بن خلیفه از اتباع تابعین (طبقه بعد از تابعین) شمرده گردیده، اگرچه در کودکی عَمرو بن حُرَیث را چشم رزرو حسینیه نصرت مشهد بود.[۴]

بعضی از علماء، خلال شنیدن حدیث، ارتفاع ملازمت و همراهی با صحابه و برخورداری از قوه منزه را هم شرط کرده‌اند، البته با یقین مهمترین شرط در ارتباط تابعی به عبارتی دیدار وی با صحابی میباشد.[۵] ابن صلاح شرط دیدار را کافی دانسته و ابن حَجَر همین رأی را سپردن نموده است.[۶] بعضا یک‌سری بدن از تابعین را که شنیدن حدیث آن ها از صحابه به ثابت نرسیده، معرفی کرده‌اند[۷] به نظریه اینان شرط دیدار، از روایتی از پیامبر اکرم(ص) به دست میاید که فرمود: «طوبی \' لِمَن رَآنی و آمن بی، و طوبی \' لمن رأی مَن رآنی‌؛ خوشا به‌درحال حاضر کسی(صحابی) که من‌را چشم و به اینجانب ایمان آورده میباشد و خوشا به اکنون آن‌کس(تابعی) که کسی را که من‌را چشم، چشم شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد باشد».[۸]

منشأ اصطلاح تابعی
اصطلاح تابعین از آیه ۱۰۰ سوره توبه گرفته گردیده که در آن از تعبیروتفسیر «الّذین اتَّبَعوهُم‌» به کاررفته میباشد.که مراد رهروان از اصحاب پیشگام اول فرستاده میباشد و اما به معنی اصطلاحی تابعین به عمل نرفته میباشد، چون بین رهروانِ پیشگامانِ نخستین (السابقون الاوّلون)، گروهی از صحابه هم قرار داشته‌اند.[۹] همینطور در تعبیروتفسیر آیه ۱۰ سوره حشر که تفسیر «التابعون باحسان‌» و «التابعین‌» به فعالیت رفته میباشد، [۱۰] معنای اصطلاحی تابعین موردنظر نبوده میباشد.

ممکن میباشد که‌این اصطلاح از سخن نبی اکرم(ص) گرفته گردیده باشد که درباره اویس قَرَنی فرمود: «اِنَّ نهَ التابعینَ رَجلٌ یقالُ لَهُ اویس؛ شایسته ترینِ تابعین مردی به اسم اویس میباشد»؛[۱۱] به تدریج تابعین به کلیه عده ای گفته شد که فرستاده اکرم(ص) را ندیده بودند و در سود احکام و مسائل فقاهتی را از صحابه فراگرفته و راوی احادیثِ آن ها گردیده بودند.

تعداد تابعین
تعداد تابعین بسیار و شمارش‌ناپذیر میباشد؛ چون در حین رحلت نبی(ص) نزدیک به یکصدوچهارده هزار صحابی وجود داشت[۱۲] و زیرا شرط تابعی بودن دیدار با یک کدام از صحابه میباشد و صحابه نیز در بلاد گوناگون متفرق بوده‌اند، تعداد تابعین سوا احتساب میشود، [۱۳] به‌ویژه آنکه بعضا از صحابه تا نقطه نهایی قرن ابتدا هجری قمری زنده بوده‌اند[۱۴] و واپسین شخص تابعین نیز در ۱۸۰ هجری قمری از جهان رفته میباشد.[۱۵] اول هر کس از تابعین درگذشت، ابوزید مُعَمّربن زید بود که در سال ۳۰ قمری ( در خراسان یا این که در آذربایجان)کشته شد و واپسین کس، خَلَف بن خلیفه (درگذشت: ۱۸۰ق) بود.[۱۶]

صحت تیتر تابعی یا این که صحابی
بعضا از تابعین با صفت «مُخَضْرمون‌» نام برده‌اند، از آنرو که آن‌ها زمان نا آگاهی و اسلام را ادراک کرده و در طول پیامبر خداوند(ص) اسلام آورده بودند، ولی دیدار نبی(ص) بخش آن ها نگردیده بود، برای مثال ابوعمرو شیبانی، سُوَیدبن غَفلَة کندی، عمرو بن مبارک اَوْدی، عبدخیر بن خیوانی، ابوعثمان نهدی و ربیعة بن زرارة.[۱۷] بعضا، اینان را از صحابه و بعضی، از بزرگان تابعین دانسته‌اند و تعداد آنها‌را به اختلاف ۲۰ یا این که ۴۲ بدن بیان کرده‌اند.[۱۸]

طبقات تابعین
تابعین طبقاتی دارا هستند، بعضا مانند ابن حبّان (محمدبن احمد بستی . در سپری شد ۳۵۴ق.) کلیه تابعین را به اعتبار آنکه در ملاقات با صحابه مشترک‌اند، یک طبقه دانسته‌اند.[۱۹] مسلم تابعین را در سه طبقه و محمدبن سعد آنان را در چهار طبقه دسته‌بندی نموده است.[۲۰] ولی ابن سعد طبقه‌بندی دیگری نیز ارائه نموده است که در آن، ملاک هر طبقه را شهر و موطن قرار داده میباشد، مانند تابعین بصری و تابعین مدنی و تابعین کوفی.[۲۱]

پرهیز امام حسین(ع) از بیعت با یزید
عزاداری محرم
تابلوی بعد از ظهر عاشورا
تابلوی بعد از ظهر عاشورا یکی اثرها نقاشی محمود فرشچیان
حوادث
طومار‌های کوفیان به امام حسین(ع) • طومار امام حسین(ع) به تسلط بصره • روز عاشورا • اتفاق کربلا • رخداد عاشورا (از نظر داده های عددی) • روزشمار حادثه عاشورا • اسیران کربلا
اشخاص
امام حسین(ع) • علی اکبر • علی‌اصغر • عباس بن علی • حضرت زینب(س) • سکینه بنت حسین • فاطمه دختر امام حسین • مسلم بن عقیل • شهیدان کربلا • اسیران کربلا
مکان‌ها
مقبره امام حسین(ع) • تل زینبیه • بقاع حضرت عباس(ع) • چاله قتلگاه • میان‌الحرمین • نهر علقمه
مناسبت‌ها
تاسوعا • عاشورا • دهه محرم • اربعین • دهه صفر
مراسم
مرثیه‌خوانی • مدیحه • تعزیه • مدیحه • زنجیرزنی • سینه‌زنی • سقاخانه • سنج و دمام • تیم سوگواری • شام غریبان • تشت‌گذاری • نخل‌گردانی • قمه‌زنی • راهپیمایی اربعین • تابوت‌گردانی • مراسم حسینیه نصرت مشهد تابوت
نبو
بعداز مرگ معاویه (۱۵ رجب سال ۶۰ق)، با کوشش‌هایی که وی پیش از مرگش جاری ساختن داده بود[۵] برای فرزندش یزید از عموم بیعت دریافت شد؛[۶] ولی براساس صلح‌طومار امام حسن(ع) با معاویه، معاویه حق نداشت برای خویش جانشین گزینش نماید.[۷] یزید تصمیم گرفت از یکسری بدن از بزرگان مسلمانها که دعوت معاویه را برای بیعت با یزید نپذیرفته بودند، بیعت بگیرد.[۸] به همین استدلال به ولید بن عتبه، قاضی وقت مدینه طومار‌ای نوشت و از وی خواست که از حسین بن علی، عبدالله بن قدمت، عبدالرحمن بن ابی دیده نشده و عبدالله بن زبیر به اجبار بیعت بگیرد و هر مورد نپذیرفت گردنش را بزند[۹] بعد، ولید طومار دیگری از یزید اخذ کرد که در آن تأکید کرده بود: اسم موافقان و معارضان را برای اینجانب بنویس و رمز حسین بن علی را نیز با پاسخ طومار به سوی اینجانب بفرست».[۱۰] ولید با مروان بن حکم مشاوره کرد[۱۱] و آنگاه عبدالله بن عمرو را در پی امام حسین(ع)، ابن‌زبیر، عبدالله بن قدمت و عبدالرحمن بن ابی‌دیده نشده ارسال آدرس حسینیه نصرت مشهد کرد.[۱۲]

امام حسین(ع) به یار و همدم سی نفر[۱۳] از نزدیکان خویش به دارالاماره مدینه رفت.[۱۴] ولید، خبر مرگ معاویه را به وی اعطا کرد و آن‌گاه طومار یزید را برایش خواند که در آن از ولید مراد گردیده بود از حسین بن علی(ع) بیعت بگیرد. حسین(ع) به ولید فرمود: «به گمانم مقصود تو این میباشد که بیعت اینجانب در حضور عموم باشد.» ولید پاسخ بخشید: «لحاظ اینجانب نیز همین میباشد.»[۱۵] امام(ع) فرمود: «پس تا فردا به اینجانب زمان بده تا لحاظ خویش را اعلام کنم.»[۱۶] قاضی مدینه، بعد از ظهر روز آنگاه، مأموران خویش را به منزل حسین(ع) ارسال کرد تا پاسخ اورا اخذ نماید.[۱۷] حسین(ع) آن شب را هم مهلت خواست که با موافقت ولید یاروهمدم بود.[۱۸] بعداز این مهلت‌خواهی، امام(ع) تصمیم گرفت مدینه را سوراخ رزرو حسینیه نصرت مشهد نماید.[۱۹]

خروج امام حسین از مدینه
امام حسین(ع)، دو شب باقی مانده از ماه رجب و به نقلی دیگر سوم شعبان سال ۶۰ق[۲۰] به یار ۸۴ نفر از اهل‌بیت و یارانش، مدینه را به قصد مکه شکاف کرد.[۲۱] بنابر بر گزارش ابن‌اعثم، آن حضرت شب‌هنگام نزد، قبر فرستاده(ص)، فاطمه(س) و امام حسن(ع) رفت و با آن‌ها وداع کرد.[۲۲] درین هجرت به جز محمد بن حنفیه[۲۳] بیشتر خویشان امام حسین(ع) مثلا فرزندان، برادران، خواهران و برادرزاده‌هایش، او‌را ملازمت و همراهی می‌کردند.[۲۴] ضمن بنی‌هاشم، بیست و یک نفر از یاران امام حسین(ع) نیز با وی درین هجرت یاروهمدم شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد شدند.[۲۵]

محمد بن حنفیه اخوی امام حسین(ع) بعداز استحضار از مهاجرت امام، برای خداحافظی نزد وی رفت. حسین(ع) وصیت‌طومار‌ای برای وی نوشت که در آن آمده میباشد:

إنّی لَم اَخْرج أشِراً و لا بَطِراً و لا مُفْسِداً و لا ظالِماً وَ إنّما خَرجْتُ لِطلبِ الإصلاح فی اُمّةِ جَدّی اُریدُ أنْ آمُرَ بالمَعْروفِ و أنْهی عن المُنکَرِ و أسیرَ بِسیرةِ جدّی و سیرةِ أبی علی بن أبی طالب
اینجانب از روی ناسپاسی و زیاده‌خواهی و برای خرابی و ستمگری، خروج نکردم؛ بلکه اصلاح امّت جدّم را میجویم. میخواهم فرمان به دارای اسم و رسم و نهی از منکر کنم و به سیره جدّم و پدرم علی بن ابی‌طالب(ع) خوی کنم....[۲۶]
پرونده:مسیر کاروان امام حسین(ع) از مدینه تا کربلا.jpg
نقشه مسیر کاروان امام حسین(ع) از مدینه تا مکه و از مکه تا کربلا
امام حسین(ع) با همراهانش از مدینه بیرون شد و برخلاف منظور نزدیکانش رویه اساسی مکه را پیش گرفت.[۲۷] در بین شیوه مکه، امام حسین(ع) با عبدالله بن فرمان بردار عکس العمل کرد. وی از مقصد امام پرسید. امام فرمود: فعلا سوی مکه میروم. زیرا آنجا برسم، از معبود برای بعداز آن، طلب نه خواهم کرد. عبدالله امام را از عموم کوفه برحذر داشت و از وی خواست در مکه بماند.[۲۸]

امام حسین(ع) در سوم شعبان سال ۶۰ق به مکه رسید[۲۹] و با استقبال عموم مکه و حج‌گزاران روبرو شد.[۳۰] مسیر تکان حسین(ع) از مدینه تا مکه مشتمل بر این منازل میباشد: ذوالحلیفه، ملل، سیاله، عرق ظبیه، زوحاء، انایه، عرج، لحر جمل، سقیا، ابواء، گردنه هَرشا، رابغ، جحفه، قدید، خلیص، عسفان و مرالظهران.[۳

مهدویت از بینش صوفیه
اندیشۀ مهدویت در تصوف، بیشتراز آن‌که باوری فقهی باشد، آموزه‌ای عرفانی میباشد؛ با بعدها تکوینی، تشریعی و سلوکی.[۶۵] از آن‌جا که مهدویت به‌شکل موضوعی جدا، چندان در اثرها صوفیه و عرفان مطرح نشده میباشد، این آموزه در تصوف و عرفان اسلامی را می بایست زیر مشاجره ولایت و ختم ولایت کاوش کرد.[۶۶] در اثر ها مکتوب عرفانی قرنها اول تصوف (قرن دوم تا پنجم هجری)، اصطلاحاتی مانند قائم، موعود، منجی، حجت مصلح و... تحت سایۀ مشاجره ختم ولایت مفهوم می یابد.[۶۷] حکیم ترمذی (م ۲۸۵ ق) در آغاز صوفی میباشد که با کتابت کتاب ختم الولایه در زمان غایب بودن صغری، درباره ختم ولایت صحبت حسینیه نصرت مشهد گفته میباشد.

[۶۸] ابن‌عربی نیز مباحث مهدویت و خاتم‌الأولیای خویش را در کتاب فتوحات المکیه ناظر بر سوال‌های حکیم ترمذی مطرح نموده است. ترمذی در ختم الاولیاء از «مهدی آخرالزمان» حرف می گوید که برای برپاداشتن عدل قیام خواهد کرد؛ ولی ترمذی دربارۀ خاتم الاولیاء نامی از فرد خاصی نمی‌پیروزی و نمی‌قدرت اعلام کرد «مهدی»‌ای که وی از آن مذکور میباشد به عبارتی مهدی موردنظر شیعه‌ها آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.

[۶۹] ابن‌عربی (۵۶۰-۶۳۸ ق) باب ۳۶۶ فتوحات المکیه را «فی معرفة خانه وزراء المهدی الظاهر فی انتها الزمان الذی بَشَّر به نبی اللّه(ص) و هو اینجانب أهل البیت» اسم‌گذاری نموده است. او آن حضرت را طبق احادیث شیعه و اهل سنت، فردی می داند که بعداز لبریز شدن زمین از ظلم و جور، زمین را از عدل و داد لبریز می‌نماید و در صورتی‌که از قدمت زمین فقط یک روز مانده باشد، معبود آن روز زمانبر می‌نماید تا عدل و داد در زمین گستره گردد؛ ولی ابن‌عربی، آن حضرت را از فرزندان امام حسن مجتبی(ع) می داند که خَلقاً (مشابهت ظاهری) و خُلقاً(تشابه اخلاقی) مشابه‌ترین به فرستاده اکرم(ص) میباشد.[۷۰] درباره ی اینکه ابن‌عربی، حضرت مهدی(عج) را از فرزندان امام حسن(ع) دانسته میباشد دو نکته می‌اقتدار خاطرنشان رزرو حسینیه نصرت مشهد کرد:

طبق آنچه ملاصدرا، روضه خوان بهایی و عبدالوهاب شعرانی، همین متن را از ابن‌عربی نقل کرده‌اند، خیر‌صرفا جد حضرت مهدی را امام حسین(ع) دانسته میباشد، بلکه همگی سلسله اجداد آن حضرت را دقیقاً بر پایه ی حیث شیعه می‌شمارد؛
حتی در‌صورتی‌که قائل به تحریف در کتاب فتوحات نشویم، اینکه جد حضرت مهدی(عج) را امام حسن(ع) بدانیم با حدیث نبوی که فرمودند: «... مهدی از فرزندان حسین و حسن میباشد.»[۷۱] قابل‌حل شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۷۲]
سید حیدر آملی (تولد ۷۲۰ ق) در جامع الاسرار و منبع الانوار مشاجره مهدی قائم، صاحب و مالک الزمان و قطب وقت را مطرح می‌نماید. وی بر این اعتقادوباور میباشد که ولایت مطلقه نیز مرتبط با واقعیت همه حضرت ختمی‌مرتبت(ص) میباشد. مظهر آن از دید ابن‌عربی، حضرت عیسی(ع) و از نگاه سید حیدر آملی، امام علی(ع) میباشد. مظهر ولایت مقیده نیز که از دید ابن‌عربی، خویش ابن‌عربی میباشد و از نگاه سید حیدر، حضرت مهدی(عج). سید حیدر ایده ها ابن‌عربی درین مسئله را مغایر عقل و نقل و کشف می داند.[۷۳] نظرها صوفیه در جزئیات آموزۀ مهدویت به موضع امامیه مجاورت‌ میباشد. شخصیت‌های اصلی صوفیه مانند سعدالدین حمویه (م ۶۵۰ ق)، از مریدان روضه خوان نجم‌الدین کبری[۷۴] پاد شاه نعمت‌الله البته (۷۳۰-۸۳۲ ق) در رساله مهدیه،[۷۵] ابراهیم بن محمد جوینی (۶۴۴-۷۲۲ ق) در کتاب فرائد السمطین،[۷۶] عبدالوهاب شعرانی (۸۹۸- ۹۷۳ ق) در الیواقیت و الجواهر،[۷۷] روحانی محمد لاهیجی (م ۹۱۲ ق) در تفصیل باغ سر[۷۸] ایده ها خویش را درباره مورد مهدویت ذکر کرده‌اند که بسیار در حدود لحاظ امامیه میباشد. فی مابین صوفیه، سوابق ادعای مهدویت هم چشم میگردد. سید محمد نوربخش که از صوفیان اصلی و تأثیرگذار قرن نهم هجری و مؤسس سلسله نوربخشیه میباشد، در رساله الهدی، صراحتاً ادعای مهدویت می‌نماید و بر ادعای خویش استدلال‌ای نیز می‌چیند.[۷۹] جریان تصوف همواره کوشیده تا بُعد عرفانی، فرا تاریخی و قدسی این معنا را در درجۀ نخستین عنایت بداند. از‌آنجا که دنیا‌بینی صوفیانه، معطوف به بعدها فرا تاریخی (اَنفُسی) میباشد، شخصیت تاریخی مهدی را نیز به بعد ها فرا تاریخی و باطنی تأویل می‌نماید. بر این شالوده مجموع خصوصیت‌ها و علائمی را که دربارۀ ظهور حضرت مهدی(عج) تاریخی در احادیث شیعی مطرح شد‌ه‌است، بیشتر به بعد ها انفسی احاله می‌نماید تا رده مقدس آن نیز محفوظ بماند و از عرفی و سطحی شدن آن پرهیز گردد. این قضیه را از جمله در اثر ها دو عارف اواخر بعد از ظهر قاجار، پادشاه علیشاه گنابادی و صفی علیشاه اصفهانی می‌قدرت رویت کرد.[۸۰]

مشاهیر
سید باتقوا موسوی عاملی، جد خویشان صدر
سید مقتدی صدر، از رهبران شیعه ها عراق، فرزند سید محمد صدر
نوشته‌علمیٔ اساسی: سید مقتدی صدر
سید صدرالدین موسوی عاملی (۱۱۹۳ جبل‌دلیل - ۱۲۶۴ق نجف)، فرزند سید محمد با تقوا و داماد جعفر کشف کننده الغطا و از علمای اصفهان بود. از اساتید او وحید بهبهانی و بحرالعلوم بودند. سید محمد هاشم خوانساری و محمد باقر نجفی اصفهانی از دامادهای عاملی بودند. وی در شب آدینه ۱۴ محرم سال۱۲۶۴ قمری، درگذشت و در بقعه امام علی(ع) به خاک حسینیه نصرت مشهد ودیعت شد.
سید حسن صدر (۱۲۷۲–۱۳۵۴ق) فرزند سید هادی صدر کاظمینی عالم، اصولی، محدث و از مراجع تبعیت شیعه، پر اسم و رسم به محدث کاظمینی. او از عالمان فقهی بخش اعظمی اذن قصه اخذ کرد و کتاب تأسیس الشیعه لعلوم الاسلام با مسئله «نقش شیعه‌ها در تأسیس علم ها اسلامی» مشهورترین تاثیر وی آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.
محمدعلی بن محمد بن با تقوا بن محمد بن ابراهیم موسوی عاملی اصفهانی (۱۲۳۹–۱۲۷۴ق) دارای شهرت به آقا مُجْتَهِد، دانا شیعی امامی، عارف، شعر سرا و ادیب، در ۱۲ سالگی به اجتهاد رسید و در ۳۵ سالگی به انگیزه مسمومیت در اصفهان درگذشت.
سید اسماعیل صدر؛ (متولد ۱۲۵۸ ق.اصفهان- درگذشته ۱۳۳۸ ق.کاظمین) از مراجع پیروی قرن چهاردهم میباشد. تحصیلات خویش را در اصفهان، نجف و سامرا سپری کرد و از شاگردان میرزای شیرازی بود. در قبال تهاجمات روسیه، انگلیس و ایتالیا به ممالک اسلامی به یاور دیگر علمای نجف، فتاوای جهاد صادر کرد. فرزندانش سید محمدمهدی (متولد۱۲۹۶ق.)، سید صدرالدین (۱۲۹۹–۱۳۷۳ق)، سید محمدجواد (متولد ۱۳۰۱ق.) و سید حیدر رزرو حسینیه نصرت مشهد بودند.
سید حسین خادمی؛ (متولد ۱۲۸۰ش. اصفهان ـ درگذشته ۱۳۶۳ش. اصفهان) عالم شیعی قرن۱۴ و نماینده عموم اصفهان در مجلس خبرگان قانون اساسی کشور و مدیریت سِنّی اولی مجلس خبرگان رهبری بود. پدرش ابو جعفر (خادم الشریعه) و جدّش سید صدرالدین موسوی عاملی از عالمان و سادات قبیله صدر و مادرش نیز از همین فامیل بود.[۳]
فرزندان سید حیدر صدر
نوشته‌ی‌علمیٔ اساسی: محمد باقر صدر
سید محمدباقر صدر (زاده ۱۳۵۳ق/ ۱۳۱۳ش و درگذشته ۱۴۰۰ق/۱۳۵۹ش)، از علما و فعالان سیاسی عراق، اخوی سید اسماعیل صدر. سید محمد باقر صدر پدرش سید حیدر صدرعاملی و مادرش دختر روضه خوان عبدالحسین آل‌یاسین دانا، مفسر و متفکر شیعه و فعال سیاسی عراقی. شرکت کردن در تشکیل حزب الدعوة الاسلامیة، صدور فتوای حرمت عضویت مسلمان ها در حزب بعث عراق و برپایی یک‌سری راهپیمایی و تظاهرات در شهرهای شیعه‌نشین جنوب عراق و بغداد بخشی از عمل‌های سیاسی او بود. آحاد این اقدامات باعث شد که رژیم بعث عراق وی و خواهرش را بازداشت و به شهید شدن رساند. سید جعفر صدر، صرفا پسر وی شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میباشد.

نوشته‌ی علمیٔ مهم: بنت الهدی صدر
آمنه صدر، مشهور به بنت‌الهدی و شهیده صدر (۱۹۳۷–۱۹۸۰م)، پدرش آیت‌الله سیدحیدر صدر و مادرش خواهر آیت‌الله محمدرضا آل‌یاسین و برادرش سید محمدباقر صدر بود. از زنان مولف و فعال فرهنگی-سیاسی عراق بود. سرپرستی مدرسه های الزهراء نجف و کاظمین، تشکیل جلسات خانگی فقهی، تایپ کردن نوشته‌ی‌علمی در خبرنامه الاضواء، ماجرا‌نویسی و سرایش اشعار مذهبی از کار‌های فرهنگی-شرعی اوست. بنت‌الهدی، به دنبال اعتراض به دستگیری برادرش و سخنرانی در بقعه حضرت علی(ع) که به تظاهرات در شهرها و کشورهای مختلفی انجامید، بوسیله رژیم بعث زندانی و بعد از شکنجه زمانبر اعدام شد.

فرزندان سید صدرالدین صدر
نوشته‌علمیٔ مهم: امام موسی صدر
سید موسی صدر مشهور به امام موسی صدر (زاده ۱۴ خرداد ماه ۱۳۰۷ ش در قم)، از عالمان و اندیشمندان تأثیرگذار شیعه در عرصه فرهنگی و سیاسی میباشد که بعداز سفر از کشور‌ایران به لبنان، مجلس اعلای شیعه‌ها لبنان و حرکت امل را تأسیس کرد و رهبری فکری و سیاسی شیعه‌ها این سرزمین را ذمه ‌دار شد. وی در ۹ شهریور ۱۳۵۷، طی سفری قانونی به لیبی به دعوت معمر قذافی، ناپدید شد. اکثری گزارش‌ها حاکی از قتل وی در به عبارتی فرصت بوسیله قذافی میباشد، البته گزارش‌هایی نیز در مشت میباشد که بنابر آنان وی کشته نشده و در زندان‌های لیبی بوده میباشد. بعداز سقوط معمر قذافی نیز هیچ گزارش قانونی جدیدی از موقعیت وی به دست نیامده میباشد.

نوشته‌علمیٔ مهم: سید رضا صدر
سید رضا صدر(۱۳۰۰–۱۳۷۳ش) مجتهد شیعه و از مدرسان حوزه علمیه قم و مولف کتاب‌های فقهی. وی فرزند سید صدرالدین صدر و اخوی سید موسی صدر بود. در قم نزد استادانی مثل سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی، سید محمد پژوهشگر داماد، سید محمد حجت کوه‌کمری و سید حسین بروجردی علم آموزی کرد. فلسفه و عرفان را نیز نزد امام خمینی شاگردی کرد. بعد ها به درخواست سید کاظم شریعتمداری به مراد تبلیغ و پند به طهران رفت در ۱۳۵۶ش مجدد به حوزه علمیه قم رجوع و تا نقطه نهایی قدمت در قم سرگرم به درس دادن بود.