بهترین مرجع مسجد نصرت مشهد

وقتی که مسجد روضه خوان زاید را از رو به رو نگاه می کنید، پیش از هر چیز سه گنبد پیازی بزرگ و دو مناره را در اطرافش خواهید دید که همه از مرمر تشکیل شده اند. البته خطا نکنید، در حالتی‌که قدری جلوتر بروید، خواهید روءیت کرد که این موسسه 12 هکتاری، به صحن و سرای وسیعی حسینیه نصرت مشهد مجهز می‌باشد که از دور و بر با 82 گنبد کوچک و تعالی احاطه شد‌ه‌است. از فی مابین صحن منقوش به گل های تعالی زنبق و لاله بگذرید تا روی دیگر زیبایی مسجد روضه خوان زاید را کشف فرمائید. وقتی که پا به شبستان این مسجد خاص بگذارید، به تمام آحاد ابهت و زیبایی که تا به حالا از این سازه دیده بودید را فراموش خواهید کرد چرا که این جا شکوه، معنای تازه ای مییابد. رنگ و نقش فرش دستبافت ایرانی مسجد که اصلی ترین در دنیاست و لوستر گران قدر آن، به عنوان مثال ویژگی های آدرس حسینیه نصرت مشهد خاصش هستند.

همان طور که احتمالا تا بدین جا متوجه شده اید، مسجد شیخ زاید در شهر ابوظبی، پایتخت میهن امارات متحده عربی قرار دارد و اصلی ترین مسجد این شهر کویری می‌باشد. مسجد روضه خوان زاید می‌تواند به راحتی بیش از 41 هزار نمازگزار را در خودش جای دهد و از این رو یک مکان مرکزی برای نشست مسلمان‌ها به هنگام برگزاری رزرو حسینیه نصرت مشهد نمازهای جمعه و اعیاد مختلف، محسوب می شود. ساخت این مسجد در سال 1996 میلادی کلید خورد و از‌آنجا‌که به امر خلیفه مرزو بوم، زاید بن پادشاه آل نهیان بنا شده بود، مسجد «شیخ زاید» نام گرفت. در نهایت در تاریخ 20 دسامبر 2007 میلادی ساخت این مسجد زیبا به اتمام رسید.

مسجد شیخ زاید در کنار وسعت بی نظیر و معماری خاص، ویژگی های متعدد دیگری دارد. این مسجد به طور مثال روزانه شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد اپلیکیشن ها و رویدادهای مختلفی را میزبانی می کند و در کنار بازدید عمومی، هنگامی را به برپایی نماز جماعت اختصاص می‌دهد.

در آموزه‌های اسلامی احکام فقهی و معنوی ویژه‌ای برای مسجدالحرام و مکه وضع و اوضاع شد‌ه‌است. از جمله، جنگ در مسجدالحرام و بلکه مقبره مکه گناه بزرگی می باشد مگر به قصد پشتیبانی. عباداتی از جمله نماز در مسجدالحرام بسیار بیشتر از مکان ‌های دیگر، دارای اثرات معنوی و مادی شمرده حسینیه نصرت مشهد گردیده‌است.

ویژگی‌های مسجدالحرام

قبله‌گاه مسلمان‌ها

این مسجد که اطراف بر کعبه و قبله‌گاه مسلمانان می‌باشد، دربین مسلمین از مقام ویژه‌ای شامل است. این مسجد در طول تاریخ بعثت پیامبران الهی نیز از قداست و عظمت ویژه‌ای منتفع بوده است. و به خوبی از آن پاسداری می‌کرده‌اند.

مکان شروع رسالت پیامبر

از آن جا که شروع رسالت پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) از آن‌جا بوده و نیز همۀ مسلمان ها به طرف آن نماز آدرس حسینیه نصرت مشهد می‌گزارند، همچنان در نگاه مسلمین دارای عظمت هست.

محل شروع ظهور حضرت مهدی

به ویژه آن‌که در برخی روایات، محل استارت ظهور حضرت مهدی (عجل‌الله‌بلندمرتبه‌فرجه‌الشریف) خاطر شد‌ه‌است.

امام راست گو (علیه‌السلام) در این‌باره فرمود:

«إنّ القائم إذا خرج دخل المسجد‌الحرام فیستقبل الکعبة و یجعل ظهره إلی المقام...»؛ «همانا قائم، بعد که خروج کند، به مسجدالحرام داخل شده، در حالی که رو به کعبه کرده است، به مقام تکیه میزند.

مهمترین بناهای داخلی مسجدالحرام

کعبه

کعبه، خانه مکعب شکل مشهوری است که فی مابین مسجدالحرام در شهر مکه جای‌دارد. کعبه، قبله و مهم‌ترین رزرو حسینیه نصرت مشهد عبادت‎گاه مسلمان‌ها است که زیارت آن از گذر فعالیت عبادی و فریضه حج به شرط احراز شروطی خاص مانند یارا مالی، یک بار در زمان عمر بر هر مسلمانی واجب هست.

حجر الاسود

الحَجَرُ الأسوَد، سنگی مقدّس، دارای سابقه دیرین و جایگاهی ویژه در تمدن اسلامی و مناسک حج هست. این سنگ شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد در رُکن شرقی کعبه (که به رکن اسود یا رکن حَجَری نیز مشهور می‌باشد) در حین یک متر و نیم از زمین نصب شد‌ه‌است.

اتاق محل دفن حضرت رسول(ص) مانند خانه کعبه مکعب شکل بود و امویان عقیده داشتند که مردمان نمی می بایست همچون کعبه برگرد قبر حضرت پیامبر طواف کنند؛ به‌این منظور شکل دیوار خارجی با افزودن یک پیشامدگی سه گوشه در طرف شمال تغییر‌و تحول داده شد و به طور امروزی در آمد. اولین محراب را نیز به این بعد از ظهر نسبت میدهند و آن کار گذاشتن حسینیه نصرت مشهد سنگ مزینی در دیوار قبله بود.

میدانیم در حین عباسیان چند تغییر جزئی انجام شد اما بیشتر از این چیزی نمی دانیم اما در زمان سلاطین عثمانی، مسجد تغییرات زیادتری پیدا کرد و به طور امروزی درآمد. آتش سوزی بزرگی که کلیه مسجد به غیر از نوحه مبارکه را سوزاند یکی از علل تولید این تغییرات آدرس حسینیه نصرت مشهد بود.

در رمضان سال ۶۵۴ه.ق هنگامی مردم مدینه – بر پایه ی تشریفاتی۔ شمع هایی را بر بالای مناره های مسجد برده بودند، شمعها قسمتی از مصالح چوبی بنا را سوزاند و آتش سوزی به همه مسجد سرایت کرد. سال بعد تعمیرات موقتا و در سال ۸۶۸ تعمیرات مهم بر روی مسجد آغاز شد که ساخت مناره ها به سبک ترکان عثمانی و ساخته شدن گنبدی به همین سبک رزرو حسینیه نصرت مشهد از آثار این بعدازظهر است.

سود:

به هر اینک زمانی مسجد اولیه ای را که در مدینه به عنوان اولین مسجد با اسلوبی موافق با لحاظ گرامی رسوا آفریدگار(ص) شناختیم و دانستیم به چه کیفیتی ساخته و چه تغییراتی در آن داده شد، خوب به مفاهیم معماری – ح صحیح و چه ناصحیح- حاکم بر معماری مساجد دیروز و امروز خود پی می بریم. در هر اکنون مسجدالنبی به عنوان اولی شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد مسجد، یک سرمشق بوده است. بعد در هر ساختمان مسجدی که می ساختند از این نمونه به کارگیری می‌شد. حتی آن‌گاه که معماران و هنرمندان ملتهای مسلمان جرأت دخالت در خود دیدند و از اصول سازه های معماری خود در ایجاد کرد مساجد به کار گیری کردند، این بنا بالاجبار نقش خود را به عنوان یک نمونه حفظ کرد.

پس فرستاده خداوند به ده اشرفی آن زمین را خریداری کردند و فرمودند که در آن زمین آجر زدند و اساسش را به ته بردند و از سنگ برآوردند و صحابه را دستور فرمود که از حره مدینه سنگ آوردند و خویش با وی رفاقت مینمود در سنگ کشیدن، زیرا اساسش را براوردند و به زمین رسانیدند، از آجر حسینیه نصرت مشهد سازه کردند.

نقل دیگر بنای مسجد مدینه راکلینی از حضرت درست گو (ع) اینگونه ذکر نموده است: حضرت پیامبر (ص) نخستین دیوار مسجد خویش را به سميط سازه کرد (یعنی یک آجر) و زیرا مسلمان‌ها زیاد شدند گفتند کاش می فرمودی که مسجد را بلندمرتبه می کردند. پس فرمودند که مسجد را تعالی کردند و به سعيده سازه کرد (یعنی یک آجر و نیم) پس بسی گشوده، مسلمان‌ها زیاد شدند و التماس کردند آدرس حسینیه نصرت مشهد که گشوده زیاد نماید. پیامبر پروردگار فرمود که زیاد کردند و دیوارش را دو آجر نر و ماده ساختند و زیرا گرما برایشان شدت کرد، گفتند: یا این که پیامبر ا… در صورتیکه می فرمودی که سقفی میساختیم از گرما محفوظ میشدیم. پس فرمان فرمود که ستونها از چوب رطب برپا کردند و به چوب و برگهای رطب و علف اذخر مسقف ساختند که در سایه آن به راز می بردند تا آنکه باران برایشان می سرازیر شد. گفتند یا این که نبی ا… درصورتی که می فرمودی گلی بر روی این سقف می کشدیم که آب به ذیل نمی آمد. فرمود، بلکه چوب بستی مانند چوب بست موسی(ع) زیاده از این نمی‌کنم. و پیوسته مسجد آن حضرت بر این هیئت بود تا از جهان مفارقت کرد. چه دیوار مسجد آن حضرت قبل از آن که مسقف گردانند به قدر یک قامت بود و زیرا سایه دیوار به قدر یک ذرع می‌شد نماز ظهر می کردند و زیرا بقدردوذرع می‌شد نماز بعد از ظهر می کردند.

در تواریخ و احادیث دیگر نیز با اندک تفاوت هایی سخن از همین شیوه در ساختمان مسجد مدینه است. سازه کردن مسجد با آجر رزرو حسینیه نصرت مشهد و افراشتن چندستون از چوب رطب و پوشانیدن سقف با چوب رطب و چیدن درگاه مسجد باسنگ.

الأعریش کعریش موسی خیر، سایبانی زیرا سایبان موسی

این پاراگراف حضرت فرستاده اکرم(ص) در زمینه ی درخواست های پی درپی مومنین درباره ی حجم مسجد به جهت ارتقاء مسلمین، شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد همانند وزنه ای برگرده کلیه ارزشهای معماری مذهبی اسلامی سنگینی می نماید و حکایت از یک حکم معماری مذهبی اسلامی داراست و سخنان هنرشناسان غربی راجع‌به بدوی بودن معماری اسلامی تا پیش از واکنش با معماری کشور ایران و روم را رد می نماید.

لازم به ذکر است که برای آبی‌رنگ نامیدن مسجد فرمانروا احمد داستان دیگری نیز وجود داراست. در سال‌های پیش زمانی که ملوانان در کشتی به تنگه بسفر نزدیک می‌شدند، انعکاس آب را بر روی مسجد می‌دیدند و همین زمینه منجر شد تا آن را مسجد آبی رنگ بنامند. اما در امروزه دیگر دیدن چنین منظره‌ای امکان پذیر نیست به این دلیل حسینیه نصرت مشهد که میان مسجد شاه احمد و کناره بسفر، ساختمان‌هایی بلند و جدید ساخته شده است. نکته جالب دیگر این که این مسجد در بین مردم محلی استانبول هم بیشتر با نام مسجد آبی شناخته می گردد.

ادله نامگذاری و ماجرای مسجد آبی استانبول چیست؟

نمای سقف مسجد آبی‌رنگ در استانبول

معماری مسجد شاه احمد استانبول به نوعی نقطه‌ی اوجی بین معماری و طراحی مساجد در حین‌ی 200 ساله‌ی حکومت آدرس حسینیه نصرت مشهد عثمانی به حساب میآید. طراحی این مسجد ترکیبی از المان‌های مسجد ایاصوفیه (المان‌های مربوط به فرصت بیزانس) و عنصرها معماری اسلامی هست. در میانه این مسجد یک فواره تعالی وجود داراست و بخش بالایی آن یک زنجیر دارد. معمار مسجد آبی رنگ استانبول فردی به نام صدفکار محمد آقا می‌باشد که مهارت زیادی در ساخت این بنای تاریخی به خرج داده و شکوه و جلال زیادی بدین بنا داده هست. این مسجد به عمد در مقابل عمارت ایا صوفیه درست شده تا نشان دهد که معماران عثمانی و مسلمان میتوانند رقبای سرسختی برای اجداد مسیحی خود باشند. با این وجود، معمار نتوانسته قبه‌هایی بزرگتر از قبه عمارت رزرو حسینیه نصرت مشهد ایا صوفیه بسازد و به همین دلیل همت کرده با تنظیم دقیق وضعیت قبه‌ها، شبه قبه‌ها و مناره‌ها جلوه‌ای زیبا پدید آورد.

معماری مسجد فرمانروا احمد استانبول

معماری مسجد آبی استانبول ترکیه

مسجد سلطان احمد استانبول روی هم رفته 5 گنبد اصلی، 6 مناره و 8 گنبد ثانویه دارد. این مسجد سازه‌ای مستطیلی دارد و در شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نگاه نخستین 5 گنبد اساسی آن به نظر می‌آیند که یکی از بزرگتر از باقی بوده و با ارتفاع 34 متر درست در مرکز قرار گرفته می‌باشد.

در سال 1265 قمری که یک کدام از گنبدهای شبستان مسجد فرو سرازیرشد ، داود پاشا روضه خوان الحرم طومار ئی به عبدالمجید عثمانی نگاشت ؛ به‌این مضمون که حدود 4قرن از بنای مسجدالنبی (صلی الله علیه وآله و سلم) می گذرد و آنچه که از زمان قایتبای و سلاطین عثمانی شکل پذیرفته ، رو به فرسودگی گذاشته حسینیه نصرت مشهد . بنای مسجد از نهاد و پایه به مرمت و یا این که توسعه مورد نیاز مستلزم می باشد .

عبدالمجید عثمانی مصمم به نوسازی مسجد ، گروهی از معماران و مهندسان و هنرمندان را با وسایل و ابزار بدون نقص آدرس حسینیه نصرت مشهد ، عازم مدینه نمود تا آنچه که لازمه این مرمت میباشد ، اجراکننده شوند .

به هرحال مهندسان رخنه‌ ، بعداز تفحص اوضاع بنای مسجد ، اینگونه نظر دارا‌هستند که بایستی در ردیف های مسجد تغییراتی نتیجه ها خواهد شد . اما مشایخ مدینه با این پیشنهاد چرا‌که وضع و اوضاع ردیف های سنگی دقیقاً در جای ردیف هایی است که محمد پیامبر الله (صلی الله علیه وآله و سلم) آنرا برپا ساخته رزرو حسینیه نصرت مشهد بود. مخالفت و منع دور از شوخی کردند و این شغل آنها کاری بسیار نیکو و اصولی بوده میباشد چون در حالتی که مکان ردیف ها تغییر‌و تحول میکرد کلیه منابع تاریخی و روایات مو جود در وصف جنبه های شرعی – تاریخی بنای مسجد رسول اکرم (صلی الله علیه وآله و سلم) از آغاز تا قرن ها آینده نا مفهوم و تشخیص و تطبیق با وضع سازه میشد و این اوضاع روش تفحص را بر کلیه پژوهندگان تاریخ مدینه مسدود شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد می نمود .از این روی بسط مسجد را از جانب شرق حجره ها شروع کردند . بدین نحو که در حین جنوب به شمال مناره رئیسه تا رکن مخزن الاغوات عرضی نزدیک به 4 یا این که 5 ذراع در لحاظ گرفتند و آن را عملی نمودند .

در سال 657 قمری با تمرکز به امکانات ارسالی خاطر شده ، بنای مسجد از باب السلام تا باب الرحمه و از باب جبرئیل تا باب النساء دوباره بازسازی گردید .

در اواخر سال 658 قمری ظاهررکن الدین بیبرس، امیر مصر گردید. وی که ازممالیک بحری" بود نسبت به تعمیر و بازسازی بنای مسجد و ادامه کارهای نا تمام که پس از حریق مسجد آغاز شده بود ، اهتمام خاصی ورزید. مورخان می نویسند : پنجاه و سه معمارکار با وسایل و دارایی لازم به سوی مدینه اعزام داشت و عمل اساسی تعمیر و تجدید بنا حسینیه نصرت مشهد را به نقطه پايان رساندند .

سعی ممالیک مصر : پاد شاه ناصرالدین محمد بن قلاوون از ممالیک بحری در طی سال های 705/729 قمری به مرمت و تجدید بنای قسمت های متعدد بنای مسجد ، کوشش و عملکرد وافری نماد آدرس حسینیه نصرت مشهد داد که اهم آن ها احداث دو سایه بان در مؤخره سقف قبله و نصیب شمالی بوده هست .

در سال831 قمری که فرسودگی هایی دربنای دو رواق نام برده پدیدآمد ، توسط اشرف برسباری از ممالیک برجی تعمیر و مرمت گردید ، بعد در سال 853 قمری ظاهر سیف الدین چقماق که درسال 842 قمری ازسلسله ممالیک برجی مصر بحکومت رسید. برنده سقف های شمالی و جنوبی مسجد و روضه رزرو حسینیه نصرت مشهد را مرمت مجدد کرد .

سلطان اشرف قایتبای متوفی 902 قمری از ممالیک مصر در سال 879 قمری به شرایط عمومی بنای مسجد اهتمام خاصی ورزید که می توان از بازسازی دیوارها، سقف های شامی و رواق های باب جبرئیل و تعمیر قسمت های شرقی بنای مقصوره خاطر کرد. ولی متأسفانه بار دیگر در شب 13رمضان سال 886 قمری حریقی شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد بر اثر رعد و برق و فرو ریختن مناره رئیسه مسجد به وقوع پیوست که در اندک مدتی کلیه بنای مسجدالنبی (صلی الله علیه وآله و سلم) را فراگرفت و گردآوری زیادی در مسجد کشته و یا زخمی شدند، ستون ها باردیگر فرو سرازیرشد. منبر، صندوق مصلی ، مقصوره ، اطراف حجره همگی سوختند.

این چترها بعد از باز شدن، مساحت 143000 متر مربع از محوطه های اطراف مسجدالنبی (ص) را در چهار جهت آن می پوشاند. حسینیه نصرت مشهد در ذیل سایه هرکدام از این چتر ها بیش تر از 800 نفر می توانند نماز بخوانند.

اضافه بر این چترها که منحصر نمازگزاران هست ، شش مسیر در جهت جنوبی مسجد برای عبور و مرور حجاج و معتمرین آدرس حسینیه نصرت مشهد نیز به وسیله چتر پوشیده گردیده‌است.

این چترها به طور اختصاصی برای استفاده در مسجدالنبی درست شده و در ساخت آن‌ها آخرین تکنولوژی ها به فعالیت رفته می باشد. این چترها به صورتی ساخته و نصب شده است که در هنگام باز شدن یکی از بالای دیگری قرار میگیرند به نحوی که محوطه زیر خود را کاملا پوشش می‌دهند. ارتفاع چند از آن‌ها هنگام باز شده 14.40 متر و ارتفاع رزرو حسینیه نصرت مشهد مجموعه دیگر 15.30 متر می‌باشد.

جالب اینجاست که ارتفاع هر دو دسته چترها در حالت بسته 21.70 متر است.

در‌این طرح تعداد 436 پنکه گرانقدر که در زمان چرخش، آب را به صورت ذرات ریز و پودر مانند در جهات متعدد پخش شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد می نمایند. این پنکه ها در تلطیف و خنک نمودن هوای محوطه های بیرونی مسجد مخصوصا در گرمای فصل‌تابستان فوق العاده موثرند. این پنکه ها بر روی ستون هایی که چترها بر آن سوار شده اند نصب گردیده اند .

هر وقت ‏شهریه‏ حوزه پشتیبانی نمی‏شد ، مرحوم آیة‏الله حجت ، به مسجد مقدس جمکران مشرف می‏شد و همان روز، شهریه پناه می‏گردید .

برای مرحوم آیة‏الله بروجردی، هر وقت مشکلی پیش می‏آمد، گوسفندی می‏فرستاد تا در کنار مسجد جمکران قربانی کنند .

برای مرحوم آیة‏الله گلپایگانی ، هر وقت مشکلی پیش می‏آمد ، عریضه‏ای می‏نوشت و با گروهی از اصحاب و فرزندان خود ، به مسجد مقدس جمکران حسینیه نصرت مشهد مشرف می‏شد و توسل می‏کرد و رفع خلل می‏شد .

مرحوم آیة‏الله مرعشی، چهل شب چهارشنبه، در مسجد جمکران بیتوته کرد .

آیة‏الله صافی، درباره‌ی پدر بزرگوارشان، مرحوم آیة‏الله حاج ملا جواد صافی گلپایگانی، نقل فرمودند که ملتزم بود حتی الامکان ، پیاده به مسجد جمکران مشرف شود .

آیة‏الله حاج سید محمد تقی خوانساری نیز غالبا ، پیاده مشرف می‏شدند .

در بعدازظهر زعامت مرحوم آیة الله حاج سید محمد حجت ، قحطی و گرانی آدرس حسینیه نصرت مشهد رنج پدید آمد ، به طوری که نان سنگک دانه‏ای یک تومان رسید ، در حالی که شهریه‏ طلاب در ماه ، فقط ده تومان بود .

مرحوم آیة‏الله حجت ، چهل تن از طلاب مهذب و متدین را دستور داد که به مسجد مقدس جمکران مشرف شوند و در پشت‏بام مسجد ، به صورت تیم جمعی ، زیارت عاشورا را با صد سلام و لعن و دعای صفوان بخوانند و به حضرت موسی بن جعفر علیه السلام و حضرت ابوالفضل علیه السلام و حضرت علی اصغر علیه السلام متوسل شوند رزرو حسینیه نصرت مشهد و رفع گرانی و نزول باران را از خداوند متعال بخواهند .

چهل تن شاگرد مهذب و متدین ، طبق فرمان مرجعیت اعلای تشیع، به میعادگاه عاشقان شرفیاب شدند . بعد از ادای نماز تحیت و نماز حضرت بقیة‏الله، ارواحنا فداه، و توسل به پایین اهمیت فرمانروای فقیه هستی، به پشت‏بام مسجد رفتند، ختم زیارت عاشورا را ، طبق امر آن مرجع وارسته ، جاری ساختن دادند و حوائج‏خود را با شفیع قرار دادن سه تن باب‏الحوائج ، شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد به درگاه حضرت احدیت ، عرضه داشتند و مسجد را به قصد قم ترک کردند .

ابوالحسن محمد بن حیدر اعلام کرد: «به طور مستفیض شنیدم، بعد از آن که سید ابوالحسن الرضا وفات کرد و در محله‏ی موسویان (خیابان آذر فعلی) مدفون شد، یکی فرزندانش بیمار گردید . باطن اطاق شده سر صندوق را برداشت زنجیرها و میخ‏ها حسینیه نصرت مشهد را نیافت » .

منبع‏ شناسی مسجد جمکران

منابع تاسیس مسجد مقدس جمکران به امر حضرت صاحب و مالک الزمان، ارواحنا فداه، بر پایه ی تسلسل هنگامی، به شرح ذیل می‌باشد :

1- نخستین کسی که این ماجرا را در کتاب خود آورده، ابوجعفر محمد بن علی بن بابویه، دارای شهرت به روضه خوان آدرس حسینیه نصرت مشهد صدوق (متوفای 381 هجری) هست . او، مشروح آن را در کتاب «مونس الحزین فی معرفة الحق و الیقین» درج کرده است .

با توجه به این که تاسیس این مسجد در عصر شیخ صدوق‏رحمه الله واقع شده، و او در قم زندگی می‏کرد، طبعا، کلیه‏ی جزئیات آن را مستقیم از حسن بن مثله، و سید ابوالحسن الرضا و دیگر شاهدان عینی، شنیده و نقل کرده است .

کتاب مونس الحزین، همانند ده‏ها اثر گران‏بهای دیگر روحانی صدوق، در طول فرصت، از دربین رفته و به دست ما نرسیده است .

2- حسن بن محمد بن حسن قمی، معاصر شیخ صدوق، صاحب و مالک کتاب گران سنگ« تاریخ قم» ، رزرو حسینیه نصرت مشهد گستردن آن حادثه را از کتاب شیخ صدوق نقل کرده است .

کتاب تاریخ قم در عصر شیخ صدوق، به سال 378 هجری، در بیست‏باب به رشته‏ی تحریر در آمده می‌باشد .

3- حسن بن علی بن حسن بن عبدالملک قمی، به سال 865 هجری آن را به فارسی ترجمه کرده است .(الذریعه، ج 3، ص 276 ) .

4- متن عربی کتاب، به دست مولی محمد باقر مجلسی، (متوفای 1110 هجری) نرسیده، البته ترجمه‏ی فارسی آن به دست او شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد رسیده [ بحار، ج 1، ص 42 ] و احادیث مربوط به قم را در جلد «السماء و العالم‏» از آن داستان کرده است [11]