شیراز یکیاز تاریخیترین و زیباترین شهرهای کشور ایران میباشد. شهری کریم و مهربان که حتی اسمش هم لبخندی با رایحه بهارنارنج به لب بشر می آورد. یکسری تا از زیباترین اثرها تاریخی جمهوری اسلامی ایران در شیراز قراردارد. حسینیه نصرت مشهد مسجد نصیرالملک یا این که مسجد صورتی یکیاز همین اثرها تاریخی مسحورکننده میباشد که فقط دیدن عکسهایش قادر است انسان را به وجد بیاورد. آدرس حسینیه نصرت مشهد تجارب تماشای کاشیکاریها، مقرنسکاریها، ردیفهای قشنگ و پنجرههای چوبی با شیشههای رنگارنگ این مسجد مسلما یک کدام از لذتبخشترین لحظات عمرتان خواهد بود. با ما یار باشید تا این مسجد جالب را تماما به شما معرفی کنیم:
تاریخچه مسجد نصیرالملک، مسجد تحسینگردیده کتاب ها تاریخی
مسجد نصیرالملک یکی زیباترین شاهکارهای معماری روزگار قاجار میباشد. رزرو حسینیه نصرت مشهد این مسجد قشنگ به امر حکم دهنده وقت شیراز، میرزا حسن علی خان ملقب به نصیرالملک ساخته شد. نصیرالملک را عموم به عدل و داد و انصاف میشناختند.رزرو حسینیه نصرت مشهد وی که یک کدام از اعضای خانواده تبارک قوام بود، اکثری از اموالش را وقف کارها خیریه میکرد و هنوز هم بخش اعظمی از موقوفات وی پابرجاست که با مدیر نوادگانش صرف کارها خیریه می گردد. تشکیل داد مسجد زیبای نصیرالملک به دست دو تا از شایسته ترین معماران آن زمان، میرزا رضا کاشیپز و حاج محمد حسن معمار در سال ۱۲۵۵ شمسی استارت و ۱۲ سال آن گاه به اتمام رسید. این موسسه در صدر ضمن مسجد، یک منزل، یک آبانبار و یک خزینه هم داشته میباشد که طی تشکیل داد خیابان لطفعلی خان زند بجز مسجد بقیه قسمتها از در بین رفته میباشد. این مسجد دو زمان تعمیرات را به خویش چشم میباشد. یکی از ۷۰ سال پیش برای تعمیر پوشش کف مسجد و دیگری از سال ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۵٫ بازسازی و حفظ از مسجد سالهاست که با رعایت شایسته ترین استانداردهای در میانالمللی، از درآمد موقوفات مسجد و دیگر موقوفات نصیرالملک ایفا می گردد.
مسجد نصیرالملک به قدری قشنگ و باشکوه میباشد که در اکثری از کتاب ها تاریخی از آن خاطر کردهاند. به عنوان مثال در کتاب فارسنامه ناصری درباره این مسجد اینگونه نقل گردیده است: «در استحکام نهاد و سنگ ازاره و ردیفهای سنگی، شبستان و دریاچه ( آبگینه) و صحن، مانند مسجد مشیرالملک و بلکه اندکی گرانقدرخیس میباشد و برخی تصرفات جدید در آن افزوده که بر محاسن آن افزوده میباشد». در کتاب آثارالعجم میرزا محمد نصیر مجال شیرازی نیز درباره مسجد جذاب نصیرالملک آمده میباشد که:«مسجد حاجی نصیرالملک در محلۀ اسحق بیگ، مسجدی میباشد رفیعالبنیان و موثقالارکان، بنایش پسندیده، فضایش دلجو و شبستان رفیع و دو گلدستۀ منیع داراست. دریاچۀ وسطش زیرا چشمۀ تسنیم و آبگینه کوثر میباشد و حجرات فوقانیاش عرفات جنان را همسر». این مسجد پرشکوه در سال ۱۳۵۸ در فهرست اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران با شماره ۳۹۶ به تصویب رسیده میباشد.
معماری مسجد نصیرالملک شیراز ، مسجدی باشکوه و مستحکم
مسجد دارنده ۲۹۸۰ متر مربع مساحت میباشد و زیربنای آن به ۲۲۱۲ متر مربع میرسد. این مسجد به خیال شیشههای رنگی و کاشیکاریهای بسیار زیبای صورتی اش به مسجد صورتی کشور ایران به شهرت رسیده است. مسجد دارنده یک تراس گرانقدر و باصفا، دو شبستان، دو حیاط و دو گلدسته میباشد. تزئینات این مسجد به خیال و خاطر کاشیکاریهای دقیق و بیمانند و معماری آن به انگیزه مقرنسکاریهای جذاب یک کدام از تحسینبرانگیزترین و دیدهنوازترین مساجد شیراز و جمهوری اسلامی ایران میباشد. به جهت اینکه مسجد نصیرالملک به طور به طور کامل فردی تاسیس شده است و برای عوام مردم وجود ندارد، پس گنبدی هم ندارد تا علامتای برای عموم باشد. مصالح به شغل رفته در مسجد بیشتر خشت، گچ و سنگ میباشد. در نماهای داخلی از کاشی نیز مستعمل میباشد. یکی مختصات بهتر بنای مسجد این میباشد که در اکثری از دیوارهها چوب به فعالیت رفته میباشد تا تنشهای ناشی از زمینلرزه را مهار و از فروریختن دیوارها خودداری نماید
ورودی مسجد، نمادی از زیباییهای بیشمار
از به عبارتی باطن کوچه که نگاهتان به مسجد میفتد، راز در وروردی زیبای مسجد به شما این نوید را میدهد که قرار میباشد به تماشای یک کدام از زیباترین مساجد کشورایران بروید. مسجد نصیرالملک یک رمز در ورودی اساسی در کوچه و در ورودی دیگری در امامزاده همسایه و کوچه جنوبی مسجد داراست. راز در ورودی مسجد طاقنمایی فوقالعاده دارااست که با مقرنسکاری و کاشیهای هفت رنگی که در کنار هم باغی رویایی از گلهای سرخ و زنبق شیرازی ساختهاند، به زیبایی تزئین شدهاست. ازارههای طاقنما از سنگ گندمک میباشد. ورودی دو در چوبی گران قدر دارااست که در قابی سنگی جای دارد. بالای کادر، سنگ یک پارچهای با قوس هفت و پنج چشم می گردد که لچکیهایش با تزئینات اسلیمی زیباتر گردیدهاست. بالای در ورودی بر سنگ مرمر شعری از شوریده شیرازی، اسم بانی مسجد و سال اتمام تشکیل داد آن حک گردیده است. راز در دو دیوار داراست که هرکدام به سه نصیب تقسیم گردیده است و بالای هرکدام از کاشی هفت رنگ تابلویی خوشگل مشهود است. در دیوارهها فرورفتگیهایی برای نشستن درنظرگرفته شده میباشد. ورودی دوم مسجد نیز که در کوچه جنوبی میباشد به زیبایی با خشت و کاشی تزئین گردیده است.
مسجد نصیر الملک نیز مانند بیشتر ساختمانهایی که با معماری اهل ایران تشکیل شدهاند دارنده هشتی و دالان میباشد. بعد از عبور از ورودی وارد هشتی آجری مسجد میشویم. نوری نادررمق از پنجرههای مشبک وارد فضای هشتی میگردد و سبب میشود بتوانیم تابلوی زیبای کاشی را که بر روی آن شعری از سعدی و اسم معمار تاثیر درج شده میباشد ببینیم: «مقصود نقشی میباشد کز ما عقب ماند که هستی را نمی بینم بقایی/ مگر صاحبدلی روزی به عفووبخشش نماید در حق استادان دعایی». بالای این تابلو نیز آیه «هذه جنه الخلد المومنین ادخلواها بسلام آمنین» درج شده میباشد.
بعد از عبور از هشتی در سمت چپ، راهرویی وجود دارااست که مارا به سمت ایوان جذاب مسجد پند مینماید. سمت چپ راهرو، مسیری برای رفتن به پشت بام و اتاقهای بالای هشتی وجود دارااست. بعداز عبور از ظلمات دالان دیده ما به زیبایی مسحورکننده ایوان دلباز مسجد میفتد و شم رهاشدگی خاصی به بازدیدکنندگان القا می گردد.
تراس و نمای مسجد، طراوت و معنویت در یک نگاه
تراس مسجد نصیرالملک، مستطیلی تعالی و قشنگ به طور شمالی جنوبی میباشد که در سمت شمال آن ساختمان مسجد واقع شدهاست. روبروی تراس در اواسط ایوان آبگینه مستطیلی بزرگی با آب زلال قراردارد که جلوهای خاص به تراس میبخشد. بعدها آبگینه ۱۶ و نیم در چهار و نیم متر میباشد و به دور تا به دور آن با گلدانهای سفالی شمعدانی زیباتر شدهاست. در جنوبی مسجد، هشتی در امامزاده، شبستانهای شرقی و غربی و تراس شمالی و جنوبی از روش تراس به هم دسترسی مییابند. بدور تا به دور ایوان با کاشیهای هفت رنگ به زیبایی تزئین گردیده است. همینطور کتیبهای لاجوردی از آیه ها قرآنی که با خط سپید ثلث نگاشته شدهاست، بدور تا به دور تراس بالای کاشیکاریها به زیبایی خود نمایی مینماید و معنویت فضای تراس را دوچندان نموده است.
حیاط شمالی مسجد نصیرالملک، شاهکار معماران اهل ایران
در شمال تراس، تراس یا این که طاقنمای شمالی مسجد نصیرالملک را میبینیم که به اسم فرمانروانشین یا این که طاق مروارید شناخته میشود. این تراس زیباترین و جالبترین قسمت مسجد میباشد که با تزئینات دیدهنواز خویش مهم ترین قسمت مسجد از نگاه معماری نیز به حساب می آید. تراس شمالی شمارا لحظهها غرق تماشای خویش نگه می دارد. مقرنسکاریهای متفاوتی که صدف مروارید را در ذهن تداعی مینماید وجودتان را غرق دریای معنویت مینماید. کاشیهای هفترنگ این طاقنما به زیبایی در کنار یکدیگر تصویری جالب از پردیس ساختهاند. کتیبههایی که آیه ها قرآنی را با زیباترین خط به صورت جهانیان می کشد نیز به جذابخیس شدن این تراس میافزاید. این تراس هشت متر طول داراست و با یک دیواره سنگی ۳۰ سانتیمتری جلوی ورود بی واسطه به حیاط از تراس گرفته گردیده است. در دو سمت حیاط دو طاقنمای خرد پیاده سازی گردیده است که ورود به تراس را میسر میسازد. این تراس چهار غرفه دارااست که در سمت چپ و راست و در طبقه دوم قرار گرفتهاند. در سمت چپ تراس تاریخ ۱۲۹۹ هجری قمری تصویب گردیدهاست. برای مستحکم شدن این بنا در قبال زمین لرزه، میان دیوارهای حیاط، از چوب مستعمل میباشد.
حیاط جنوبی مسجد صورتی ، مامان گلدستههای قشنگ
تراس جنوبی این مسجد کاربری خاصی ندارد و تنها برای رعایت اصول قرینهسازی که در طول تشکیل داد مسجد بسیار حاثز مداقه بوده ایجاد شده است. دو گلدسته در دو طرف تراس آن را زیباتر و از تراس شمالی گوناگون مینماید. این تراس ارتفاعی کوتاهخیس از حیاط شمالی دارااست و در دو طرف خویش دو طاقنمای خرد داراست که هریک درهایی در ارتفاعی فراتر از سطح زمین داراست. یک در به اتاق کوچکی گشوده میگردد و در دوم به گلدستهها روش دارااست. حیاط جنوبی صحیح مثل حیاط شمالی، مزین به کاشیکاریهای بسیار خوشگل و جالب و مقرنسکاریهای ممتاز میباشد. سنگ ازارهها در بخش پایینی دیوارها به صورتی جالب با طرحهای گل و اسلیمی حجاری گردیدهاست. بعضا زیبایی معدودنظیر حیاط جنوبی این مسجد را بدین برهان میدانند که معمار میمراد میباشد دقت نمازگزاران را به سوی قبله جلب نماید.
شبستانهای مسجد نصیرالملک
این مسجد دو شبستان داراست که هر دو آن ها در جهت قبله قرار گرفته میباشد و هرمورد تزئینات و خصوصیات منحصر به فرد به خویش را داراست.
شبستان شرقی، صاحب خانه موزه اوقاف شیراز
شبستان شرقی، شبستان زمستانه مسجد نصیرالملک به حساب میآید. رویه ورودی این شبستان از روش ایوانی با پهنا شش متر میباشد که با هشت طاقنما از ایوان مسجد جداگانه می گردد. طاقنماها هرمورد با کاشیکاریهای زیبای گل و بته و آیهها قرآنی تزئین گردیده است. این طاقنماها که اندازههای گوناگون داراهستند و با رفتن به سمت شمال شبستان بزرگتر میگردند احتمالا برای جلسات درس و مباحثه طلاب این مسجد پیاده سازی گردیده است. همین طور احتمال می دهند کهاین شبستان برای برگزاری جلسات همگانی هم به شغل میرفته میباشد.
فی مابین شبستان هفت ردیف در یک ستون قرار گرفته میباشد و ردیفها تزئین خاصی ندارند. سقف شبستان نیز با خشت و کاشیکاری معقلی (کاشیهای کوچکی که در کنار هم برنامه ای خوشگل میسازند) تزئین گردیده است. شبستان شرقی جوری پیاده سازی گردیدهاست که ضمن فصل زمستان در فصلتابستان هم قابل به کارگیری باشد. به نحوی که درهای چوبی فارغ از نورگیر که به ایوان گشوده میگردند و همین طور منافذ کوچکی که بالای درها شغل شدهاست سبب ساز میگردد، در فصلزمستان، با بستن درها هوا گرم و در فصلتابستان با گشودن درها هوا خنک گردد. رواق شمالی جنوبی شبستان نیز سبب ساز میشود در فصلتابستان آفتاب کمتر به شبستان بخورد و زیاد گرم نشود. این رواق در فصل تابستان باز میگردد و در فصل زمستان پوشیده. رعایت آحاد این نکات دقیق میباشد که منجر شدهاست معماری مسجد نصیرالملک به یک شاهکار حقیقی وواقعی تبدیل گردد.
دراین شبستان دری وجود دارااست که به گاورو گشوده میگردد. گاورو مکانی میباشد که در آن توسط گاو از چاه آب میکشیدند. گاو آب را به حوضچهای میسرازیرشد که با لولههای خاص آب را به آبگینه میانه ایوان منتقل میکرد. در دالان شمالی شبستان نیز تابلویی دیده میشود که بر روی آن اسم معماران سازه و همینطور شعری از سعدی درج شده میباشد. این ایام موزه اوقاف شیراز را در شبستان شرقی مسجد برپار کردهاند و عکس خیرین تعالی شیرازی را می توانید درین شبستان معمولی و خوشگل ملاحظه کنید.
شبستان غربی، ساعتها شمارا محو تماشا مینماید
شبستان غربی مسجد نصیرالملک به عبارتی دلیلی میباشد که بایستی آب دستتان میباشد زمین بگذارید و برای دیدن این شاهکار معماری عصر قاجار به شیراز بروید. شبستان غربی یک شبستان تابستانی میباشد. به عبارتی جایی که بیشترین عکسها از مسجد زیبای نصیرالملک از آن گرفته گردیدهاست. کاشیکاری جذاب، ردیفهای بینظیر، تابلوهای بسیار، محراب قشنگ و پنجرههای رنگی، شبستان غربی را به بهشتی بیمانند از هنر اهل ایران تبدیل نموده است.
کف شبستان پیشخیس از خشت بوده میباشد که در تعمیراتی که حدود ۷۰ سال پیش شکل گرفت، با کاشی فیروزهای روی آن پوشیده شد. سقف شبستان با کاشیهایی با نقوش اسلیمی و گل و بوتههای بسیار قشنگ تزئین شدهاست و نشانهها قرآن فضای مسجد را به معنویت مجاورتخیس مینماید. محراب این شبستان که با تولید یک فرورفتگی در بدنه جنوبی آن به وجود آمده میباشد نیز تزئیناتی جالب دارااست. کف محراب با کاشی پوشیده گردیده است و حدود ۱۵ سانتیمتر از سطح شبستان زیرخیس میباشد. بدنه محراب نیز با کاشیکاریهایی از گل و آیه ها قرآنی به زیبایی تزئین گردیده است. آیاتی که در محراب شبستان غربی مسجد نصیرالملک به فعالیت رفته میباشد عبارتند از:«بسم الله الرحمن الرحیم. لاحول و لا قوه الا بالله و قال سبحان الله تبارک: انما یعمر مساجد الله اینجانب آمن بالله و رسوله. نصر اینجانب الله و فتح قریب».
دیوارهای شبستان نمایی آجری دارا هستند و با تابلوهای زیبای کاشیکاری تزئین گردیدهاند. روبروی هر تابلو، دری چوبی با گرهچینیهای خوشتراش و شیشههای رنگی وجود دارااست که یکی دلایل مهم عنایت مسجد نصیرالملک میباشد. زمانی آفتاب صبح فصل تابستان به شیشههای رنگی درها می خورد، بازی دیدهنواز نورها شمارا به وجد خواهد آورد. تلفیق طرحهای جالب کاشیها، ردیفهای حجاری گردیده و نورهای رنگی مسحورتان خواهد کرد. درهای چوبی کهاین زیبایی رنگین را میآفرینند، ساخته معلم حاج میرزا آیت میباشد.
ردیفهای شبستان مسجد نصیرالملک ، گلدانهایی که آسمانه را به دوش می کشند.
در معماری این مسجد، از مسجد نماینده قانونی و مسجد تازه الهام گرفته شدهاست. شبستان غربی دارنده دو ستون ردیف ۶ تایی میباشد. این ردیفهای سنگی ضخیم انقدر خوشگل حجاری گردیده میباشد که ممکن میباشد لحظهها شمارا محو خویش نماید. این ردیفها که یک کدام از خوشتراشترین و زیباترین ردیفهای اماکن تاریخی شیراز میباشد، با گلدانهایی قشنگ استارت میگردد. بالای گلدانها، نصیب میانی ردیفها برنامه ای مارپیچ دارااست. در آخر سرستونها با گلههای کنگری صورت زیباتر گردیدهاست. نقوش اسلیمی و برگهای کنگری بخش بزرگتر رمز ردیفها نیز به زیبایی این ردیفها میافزاید. دربین هر دو ردیف، طاقهای چشمهای جای دارد که زیبایی شبستان را یک سری و یکسری موازی مینماید. طاقهای چشمهای به زیبایی تک تک کاشیکاری گردیدهاند و در امتداد هم چشم اندازای نادرنظیر رفتار مینمایند که به محراب مسجد ختم میشود.
عکاسی در مسجد نورها و رنگها
فروغ مهمترین عنصر در عکاسی میباشد و برای همین هم مسجد نصیرالملک با بازی هر روزه فروغ و رنگها شایسته ترین آیتم برای عکاسی به حساب میآید. بخش اعظمی از گردشگران و عکاسان، مسجد زیبای نصیرالملک را برای عکاسی گزینش مینمایند. حتی در شرایطی که حالا و هوای عکاسی هم نداشته باشید، با دیدن زیباییهای مجموعنشدنی این مسجد، دلتان می خواهد دوربینی داشته باشید که بتوانید عکاسی فرمائید. شبستان غربی شایسته ترین تصاویر را اخلاق و رفتار مینماید و شایسته ترین جا برای عکاسی میباشد. برای اینکه بتوانید خوشگلترین عکسها را درین شبستان بگیرید خوب میباشد در فصلپاییز و فصلزمستان بدین مسجد مراجعه نمایید. دراین فصول روشنایی به طور مایل به شبستان میتابد و فضایی زیباتر میآفریند. برای عکاسی ساعت ۷ تا ۱۰ صبح را گزینش فرمائید. این ساعت نیز فروغ و روشنایی به سیرتکاملای به مسجد می تابد که جذابخیس میشود. بعداز ظهرها نیز زمانی روشنایی به سمت طاق مروارید برمیشود، این طاق مثل مرواریدی پربها می درخشد و برای عکاسی بسیار خوشگل میشود.
مسجد نصیرالملک یکی زیباترین شاهکارهای معماری روزگار قاجار میباشد. رزرو حسینیه نصرت مشهد این مسجد قشنگ به امر حکم دهنده وقت شیراز، میرزا حسن علی خان ملقب به نصیرالملک ساخته شد. نصیرالملک را عموم به عدل و داد و انصاف میشناختند.رزرو حسینیه نصرت مشهد وی که یک کدام از اعضای خانواده تبارک قوام بود، اکثری از اموالش را وقف کارها خیریه میکرد و هنوز هم بخش اعظمی از موقوفات وی پابرجاست که با مدیر نوادگانش صرف کارها خیریه می گردد. تشکیل داد مسجد زیبای نصیرالملک به دست دو تا از شایسته ترین معماران آن زمان، میرزا رضا کاشیپز و حاج محمد حسن معمار در سال ۱۲۵۵ شمسی استارت و ۱۲ سال آن گاه به اتمام رسید. این موسسه در صدر ضمن مسجد، یک منزل، یک آبانبار و یک خزینه هم داشته میباشد که طی تشکیل داد خیابان لطفعلی خان زند بجز مسجد بقیه قسمتها از در بین رفته میباشد. این مسجد دو زمان تعمیرات را به خویش چشم میباشد. یکی از ۷۰ سال پیش برای تعمیر پوشش کف مسجد و دیگری از سال ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۵٫ بازسازی و حفظ از مسجد سالهاست که با رعایت شایسته ترین استانداردهای در میانالمللی، از درآمد موقوفات مسجد و دیگر موقوفات نصیرالملک ایفا می گردد.
مسجد نصیرالملک به قدری قشنگ و باشکوه میباشد که در اکثری از کتاب ها تاریخی از آن خاطر کردهاند. به عنوان مثال در کتاب فارسنامه ناصری درباره این مسجد اینگونه نقل گردیده است: «در استحکام نهاد و سنگ ازاره و ردیفهای سنگی، شبستان و دریاچه ( آبگینه) و صحن، مانند مسجد مشیرالملک و بلکه اندکی گرانقدرخیس میباشد و برخی تصرفات جدید در آن افزوده که بر محاسن آن افزوده میباشد». در کتاب آثارالعجم میرزا محمد نصیر مجال شیرازی نیز درباره مسجد جذاب نصیرالملک آمده میباشد که:«مسجد حاجی نصیرالملک در محلۀ اسحق بیگ، مسجدی میباشد رفیعالبنیان و موثقالارکان، بنایش پسندیده، فضایش دلجو و شبستان رفیع و دو گلدستۀ منیع داراست. دریاچۀ وسطش زیرا چشمۀ تسنیم و آبگینه کوثر میباشد و حجرات فوقانیاش عرفات جنان را همسر». این مسجد پرشکوه در سال ۱۳۵۸ در فهرست اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران با شماره ۳۹۶ به تصویب رسیده میباشد.
معماری مسجد نصیرالملک شیراز ، مسجدی باشکوه و مستحکم
مسجد دارنده ۲۹۸۰ متر مربع مساحت میباشد و زیربنای آن به ۲۲۱۲ متر مربع میرسد. این مسجد به خیال شیشههای رنگی و کاشیکاریهای بسیار زیبای صورتی اش به مسجد صورتی کشور ایران به شهرت رسیده است. مسجد دارنده یک تراس گرانقدر و باصفا، دو شبستان، دو حیاط و دو گلدسته میباشد. تزئینات این مسجد به خیال و خاطر کاشیکاریهای دقیق و بیمانند و معماری آن به انگیزه مقرنسکاریهای جذاب یک کدام از تحسینبرانگیزترین و دیدهنوازترین مساجد شیراز و جمهوری اسلامی ایران میباشد. به جهت اینکه مسجد نصیرالملک به طور به طور کامل فردی تاسیس شده است و برای عوام مردم وجود ندارد، پس گنبدی هم ندارد تا علامتای برای عموم باشد. مصالح به شغل رفته در مسجد بیشتر خشت، گچ و سنگ میباشد. در نماهای داخلی از کاشی نیز مستعمل میباشد. یکی مختصات بهتر بنای مسجد این میباشد که در اکثری از دیوارهها چوب به فعالیت رفته میباشد تا تنشهای ناشی از زمینلرزه را مهار و از فروریختن دیوارها خودداری نماید
ورودی مسجد، نمادی از زیباییهای بیشمار
از به عبارتی باطن کوچه که نگاهتان به مسجد میفتد، راز در وروردی زیبای مسجد به شما این نوید را میدهد که قرار میباشد به تماشای یک کدام از زیباترین مساجد کشورایران بروید. مسجد نصیرالملک یک رمز در ورودی اساسی در کوچه و در ورودی دیگری در امامزاده همسایه و کوچه جنوبی مسجد داراست. راز در ورودی مسجد طاقنمایی فوقالعاده دارااست که با مقرنسکاری و کاشیهای هفت رنگی که در کنار هم باغی رویایی از گلهای سرخ و زنبق شیرازی ساختهاند، به زیبایی تزئین شدهاست. ازارههای طاقنما از سنگ گندمک میباشد. ورودی دو در چوبی گران قدر دارااست که در قابی سنگی جای دارد. بالای کادر، سنگ یک پارچهای با قوس هفت و پنج چشم می گردد که لچکیهایش با تزئینات اسلیمی زیباتر گردیدهاست. بالای در ورودی بر سنگ مرمر شعری از شوریده شیرازی، اسم بانی مسجد و سال اتمام تشکیل داد آن حک گردیده است. راز در دو دیوار داراست که هرکدام به سه نصیب تقسیم گردیده است و بالای هرکدام از کاشی هفت رنگ تابلویی خوشگل مشهود است. در دیوارهها فرورفتگیهایی برای نشستن درنظرگرفته شده میباشد. ورودی دوم مسجد نیز که در کوچه جنوبی میباشد به زیبایی با خشت و کاشی تزئین گردیده است.
مسجد نصیر الملک نیز مانند بیشتر ساختمانهایی که با معماری اهل ایران تشکیل شدهاند دارنده هشتی و دالان میباشد. بعد از عبور از ورودی وارد هشتی آجری مسجد میشویم. نوری نادررمق از پنجرههای مشبک وارد فضای هشتی میگردد و سبب میشود بتوانیم تابلوی زیبای کاشی را که بر روی آن شعری از سعدی و اسم معمار تاثیر درج شده میباشد ببینیم: «مقصود نقشی میباشد کز ما عقب ماند که هستی را نمی بینم بقایی/ مگر صاحبدلی روزی به عفووبخشش نماید در حق استادان دعایی». بالای این تابلو نیز آیه «هذه جنه الخلد المومنین ادخلواها بسلام آمنین» درج شده میباشد.
بعد از عبور از هشتی در سمت چپ، راهرویی وجود دارااست که مارا به سمت ایوان جذاب مسجد پند مینماید. سمت چپ راهرو، مسیری برای رفتن به پشت بام و اتاقهای بالای هشتی وجود دارااست. بعداز عبور از ظلمات دالان دیده ما به زیبایی مسحورکننده ایوان دلباز مسجد میفتد و شم رهاشدگی خاصی به بازدیدکنندگان القا می گردد.
تراس و نمای مسجد، طراوت و معنویت در یک نگاه
تراس مسجد نصیرالملک، مستطیلی تعالی و قشنگ به طور شمالی جنوبی میباشد که در سمت شمال آن ساختمان مسجد واقع شدهاست. روبروی تراس در اواسط ایوان آبگینه مستطیلی بزرگی با آب زلال قراردارد که جلوهای خاص به تراس میبخشد. بعدها آبگینه ۱۶ و نیم در چهار و نیم متر میباشد و به دور تا به دور آن با گلدانهای سفالی شمعدانی زیباتر شدهاست. در جنوبی مسجد، هشتی در امامزاده، شبستانهای شرقی و غربی و تراس شمالی و جنوبی از روش تراس به هم دسترسی مییابند. بدور تا به دور ایوان با کاشیهای هفت رنگ به زیبایی تزئین گردیده است. همینطور کتیبهای لاجوردی از آیه ها قرآنی که با خط سپید ثلث نگاشته شدهاست، بدور تا به دور تراس بالای کاشیکاریها به زیبایی خود نمایی مینماید و معنویت فضای تراس را دوچندان نموده است.
حیاط شمالی مسجد نصیرالملک، شاهکار معماران اهل ایران
در شمال تراس، تراس یا این که طاقنمای شمالی مسجد نصیرالملک را میبینیم که به اسم فرمانروانشین یا این که طاق مروارید شناخته میشود. این تراس زیباترین و جالبترین قسمت مسجد میباشد که با تزئینات دیدهنواز خویش مهم ترین قسمت مسجد از نگاه معماری نیز به حساب می آید. تراس شمالی شمارا لحظهها غرق تماشای خویش نگه می دارد. مقرنسکاریهای متفاوتی که صدف مروارید را در ذهن تداعی مینماید وجودتان را غرق دریای معنویت مینماید. کاشیهای هفترنگ این طاقنما به زیبایی در کنار یکدیگر تصویری جالب از پردیس ساختهاند. کتیبههایی که آیه ها قرآنی را با زیباترین خط به صورت جهانیان می کشد نیز به جذابخیس شدن این تراس میافزاید. این تراس هشت متر طول داراست و با یک دیواره سنگی ۳۰ سانتیمتری جلوی ورود بی واسطه به حیاط از تراس گرفته گردیده است. در دو سمت حیاط دو طاقنمای خرد پیاده سازی گردیده است که ورود به تراس را میسر میسازد. این تراس چهار غرفه دارااست که در سمت چپ و راست و در طبقه دوم قرار گرفتهاند. در سمت چپ تراس تاریخ ۱۲۹۹ هجری قمری تصویب گردیدهاست. برای مستحکم شدن این بنا در قبال زمین لرزه، میان دیوارهای حیاط، از چوب مستعمل میباشد.
حیاط جنوبی مسجد صورتی ، مامان گلدستههای قشنگ
تراس جنوبی این مسجد کاربری خاصی ندارد و تنها برای رعایت اصول قرینهسازی که در طول تشکیل داد مسجد بسیار حاثز مداقه بوده ایجاد شده است. دو گلدسته در دو طرف تراس آن را زیباتر و از تراس شمالی گوناگون مینماید. این تراس ارتفاعی کوتاهخیس از حیاط شمالی دارااست و در دو طرف خویش دو طاقنمای خرد داراست که هریک درهایی در ارتفاعی فراتر از سطح زمین داراست. یک در به اتاق کوچکی گشوده میگردد و در دوم به گلدستهها روش دارااست. حیاط جنوبی صحیح مثل حیاط شمالی، مزین به کاشیکاریهای بسیار خوشگل و جالب و مقرنسکاریهای ممتاز میباشد. سنگ ازارهها در بخش پایینی دیوارها به صورتی جالب با طرحهای گل و اسلیمی حجاری گردیدهاست. بعضا زیبایی معدودنظیر حیاط جنوبی این مسجد را بدین برهان میدانند که معمار میمراد میباشد دقت نمازگزاران را به سوی قبله جلب نماید.
شبستانهای مسجد نصیرالملک
این مسجد دو شبستان داراست که هر دو آن ها در جهت قبله قرار گرفته میباشد و هرمورد تزئینات و خصوصیات منحصر به فرد به خویش را داراست.
شبستان شرقی، صاحب خانه موزه اوقاف شیراز
شبستان شرقی، شبستان زمستانه مسجد نصیرالملک به حساب میآید. رویه ورودی این شبستان از روش ایوانی با پهنا شش متر میباشد که با هشت طاقنما از ایوان مسجد جداگانه می گردد. طاقنماها هرمورد با کاشیکاریهای زیبای گل و بته و آیهها قرآنی تزئین گردیده است. این طاقنماها که اندازههای گوناگون داراهستند و با رفتن به سمت شمال شبستان بزرگتر میگردند احتمالا برای جلسات درس و مباحثه طلاب این مسجد پیاده سازی گردیده است. همین طور احتمال می دهند کهاین شبستان برای برگزاری جلسات همگانی هم به شغل میرفته میباشد.
فی مابین شبستان هفت ردیف در یک ستون قرار گرفته میباشد و ردیفها تزئین خاصی ندارند. سقف شبستان نیز با خشت و کاشیکاری معقلی (کاشیهای کوچکی که در کنار هم برنامه ای خوشگل میسازند) تزئین گردیده است. شبستان شرقی جوری پیاده سازی گردیدهاست که ضمن فصل زمستان در فصلتابستان هم قابل به کارگیری باشد. به نحوی که درهای چوبی فارغ از نورگیر که به ایوان گشوده میگردند و همین طور منافذ کوچکی که بالای درها شغل شدهاست سبب ساز میگردد، در فصلزمستان، با بستن درها هوا گرم و در فصلتابستان با گشودن درها هوا خنک گردد. رواق شمالی جنوبی شبستان نیز سبب ساز میشود در فصلتابستان آفتاب کمتر به شبستان بخورد و زیاد گرم نشود. این رواق در فصل تابستان باز میگردد و در فصل زمستان پوشیده. رعایت آحاد این نکات دقیق میباشد که منجر شدهاست معماری مسجد نصیرالملک به یک شاهکار حقیقی وواقعی تبدیل گردد.
دراین شبستان دری وجود دارااست که به گاورو گشوده میگردد. گاورو مکانی میباشد که در آن توسط گاو از چاه آب میکشیدند. گاو آب را به حوضچهای میسرازیرشد که با لولههای خاص آب را به آبگینه میانه ایوان منتقل میکرد. در دالان شمالی شبستان نیز تابلویی دیده میشود که بر روی آن اسم معماران سازه و همینطور شعری از سعدی درج شده میباشد. این ایام موزه اوقاف شیراز را در شبستان شرقی مسجد برپار کردهاند و عکس خیرین تعالی شیرازی را می توانید درین شبستان معمولی و خوشگل ملاحظه کنید.
شبستان غربی، ساعتها شمارا محو تماشا مینماید
شبستان غربی مسجد نصیرالملک به عبارتی دلیلی میباشد که بایستی آب دستتان میباشد زمین بگذارید و برای دیدن این شاهکار معماری عصر قاجار به شیراز بروید. شبستان غربی یک شبستان تابستانی میباشد. به عبارتی جایی که بیشترین عکسها از مسجد زیبای نصیرالملک از آن گرفته گردیدهاست. کاشیکاری جذاب، ردیفهای بینظیر، تابلوهای بسیار، محراب قشنگ و پنجرههای رنگی، شبستان غربی را به بهشتی بیمانند از هنر اهل ایران تبدیل نموده است.
کف شبستان پیشخیس از خشت بوده میباشد که در تعمیراتی که حدود ۷۰ سال پیش شکل گرفت، با کاشی فیروزهای روی آن پوشیده شد. سقف شبستان با کاشیهایی با نقوش اسلیمی و گل و بوتههای بسیار قشنگ تزئین شدهاست و نشانهها قرآن فضای مسجد را به معنویت مجاورتخیس مینماید. محراب این شبستان که با تولید یک فرورفتگی در بدنه جنوبی آن به وجود آمده میباشد نیز تزئیناتی جالب دارااست. کف محراب با کاشی پوشیده گردیده است و حدود ۱۵ سانتیمتر از سطح شبستان زیرخیس میباشد. بدنه محراب نیز با کاشیکاریهایی از گل و آیه ها قرآنی به زیبایی تزئین گردیده است. آیاتی که در محراب شبستان غربی مسجد نصیرالملک به فعالیت رفته میباشد عبارتند از:«بسم الله الرحمن الرحیم. لاحول و لا قوه الا بالله و قال سبحان الله تبارک: انما یعمر مساجد الله اینجانب آمن بالله و رسوله. نصر اینجانب الله و فتح قریب».
دیوارهای شبستان نمایی آجری دارا هستند و با تابلوهای زیبای کاشیکاری تزئین گردیدهاند. روبروی هر تابلو، دری چوبی با گرهچینیهای خوشتراش و شیشههای رنگی وجود دارااست که یکی دلایل مهم عنایت مسجد نصیرالملک میباشد. زمانی آفتاب صبح فصل تابستان به شیشههای رنگی درها می خورد، بازی دیدهنواز نورها شمارا به وجد خواهد آورد. تلفیق طرحهای جالب کاشیها، ردیفهای حجاری گردیده و نورهای رنگی مسحورتان خواهد کرد. درهای چوبی کهاین زیبایی رنگین را میآفرینند، ساخته معلم حاج میرزا آیت میباشد.
ردیفهای شبستان مسجد نصیرالملک ، گلدانهایی که آسمانه را به دوش می کشند.
در معماری این مسجد، از مسجد نماینده قانونی و مسجد تازه الهام گرفته شدهاست. شبستان غربی دارنده دو ستون ردیف ۶ تایی میباشد. این ردیفهای سنگی ضخیم انقدر خوشگل حجاری گردیده میباشد که ممکن میباشد لحظهها شمارا محو خویش نماید. این ردیفها که یک کدام از خوشتراشترین و زیباترین ردیفهای اماکن تاریخی شیراز میباشد، با گلدانهایی قشنگ استارت میگردد. بالای گلدانها، نصیب میانی ردیفها برنامه ای مارپیچ دارااست. در آخر سرستونها با گلههای کنگری صورت زیباتر گردیدهاست. نقوش اسلیمی و برگهای کنگری بخش بزرگتر رمز ردیفها نیز به زیبایی این ردیفها میافزاید. دربین هر دو ردیف، طاقهای چشمهای جای دارد که زیبایی شبستان را یک سری و یکسری موازی مینماید. طاقهای چشمهای به زیبایی تک تک کاشیکاری گردیدهاند و در امتداد هم چشم اندازای نادرنظیر رفتار مینمایند که به محراب مسجد ختم میشود.
عکاسی در مسجد نورها و رنگها
فروغ مهمترین عنصر در عکاسی میباشد و برای همین هم مسجد نصیرالملک با بازی هر روزه فروغ و رنگها شایسته ترین آیتم برای عکاسی به حساب میآید. بخش اعظمی از گردشگران و عکاسان، مسجد زیبای نصیرالملک را برای عکاسی گزینش مینمایند. حتی در شرایطی که حالا و هوای عکاسی هم نداشته باشید، با دیدن زیباییهای مجموعنشدنی این مسجد، دلتان می خواهد دوربینی داشته باشید که بتوانید عکاسی فرمائید. شبستان غربی شایسته ترین تصاویر را اخلاق و رفتار مینماید و شایسته ترین جا برای عکاسی میباشد. برای اینکه بتوانید خوشگلترین عکسها را درین شبستان بگیرید خوب میباشد در فصلپاییز و فصلزمستان بدین مسجد مراجعه نمایید. دراین فصول روشنایی به طور مایل به شبستان میتابد و فضایی زیباتر میآفریند. برای عکاسی ساعت ۷ تا ۱۰ صبح را گزینش فرمائید. این ساعت نیز فروغ و روشنایی به سیرتکاملای به مسجد می تابد که جذابخیس میشود. بعداز ظهرها نیز زمانی روشنایی به سمت طاق مروارید برمیشود، این طاق مثل مرواریدی پربها می درخشد و برای عکاسی بسیار خوشگل میشود.
شیراز یکیاز تاریخیترین و زیباترین شهرهای کشور ایران میباشد. شهری کریم و مهربان که حتی اسمش هم لبخندی با رایحه بهارنارنج به لب بشر می آورد. یکسری تا از زیباترین اثرها تاریخی جمهوری اسلامی ایران در شیراز قراردارد. حسینیه نصرت مشهد مسجد نصیرالملک یا این که مسجد صورتی یکیاز همین اثرها تاریخی مسحورکننده میباشد که فقط دیدن عکسهایش قادر است انسان را به وجد بیاورد. آدرس حسینیه نصرت مشهد تجارب تماشای کاشیکاریها، مقرنسکاریها، ردیفهای قشنگ و پنجرههای چوبی با شیشههای رنگارنگ این مسجد مسلما یک کدام از لذتبخشترین لحظات عمرتان خواهد بود. با ما یار باشید تا این مسجد جالب را تماما به شما معرفی کنیم:
تاریخچه مسجد نصیرالملک، مسجد تحسینگردیده کتاب ها تاریخی
مسجد نصیرالملک یکی زیباترین شاهکارهای معماری روزگار قاجار میباشد. رزرو حسینیه نصرت مشهد این مسجد قشنگ به امر حکم دهنده وقت شیراز، میرزا حسن علی خان ملقب به نصیرالملک ساخته شد. نصیرالملک را عموم به عدل و داد و انصاف میشناختند.رزرو حسینیه نصرت مشهد وی که یک کدام از اعضای خانواده تبارک قوام بود، اکثری از اموالش را وقف کارها خیریه میکرد و هنوز هم بخش اعظمی از موقوفات وی پابرجاست که با مدیر نوادگانش صرف کارها خیریه می گردد. تشکیل داد مسجد زیبای نصیرالملک به دست دو تا از شایسته ترین معماران آن زمان، میرزا رضا کاشیپز و حاج محمد حسن معمار در سال ۱۲۵۵ شمسی استارت و ۱۲ سال آن گاه به اتمام رسید. این موسسه در صدر ضمن مسجد، یک منزل، یک آبانبار و یک خزینه هم داشته میباشد که طی تشکیل داد خیابان لطفعلی خان زند بجز مسجد بقیه قسمتها از در بین رفته میباشد. این مسجد دو زمان تعمیرات را به خویش چشم میباشد. یکی از ۷۰ سال پیش برای تعمیر پوشش کف مسجد و دیگری از سال ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۵٫ بازسازی و حفظ از مسجد سالهاست که با رعایت شایسته ترین استانداردهای در میانالمللی، از درآمد موقوفات مسجد و دیگر موقوفات نصیرالملک ایفا می گردد.
مسجد نصیرالملک به قدری قشنگ و باشکوه میباشد که در اکثری از کتاب ها تاریخی از آن خاطر کردهاند. به عنوان مثال در کتاب فارسنامه ناصری درباره این مسجد اینگونه نقل گردیده است: «در استحکام نهاد و سنگ ازاره و ردیفهای سنگی، شبستان و دریاچه ( آبگینه) و صحن، مانند مسجد مشیرالملک و بلکه اندکی گرانقدرخیس میباشد و برخی تصرفات جدید در آن افزوده که بر محاسن آن افزوده میباشد». در کتاب آثارالعجم میرزا محمد نصیر مجال شیرازی نیز درباره مسجد جذاب نصیرالملک آمده میباشد که:«مسجد حاجی نصیرالملک در محلۀ اسحق بیگ، مسجدی میباشد رفیعالبنیان و موثقالارکان، بنایش پسندیده، فضایش دلجو و شبستان رفیع و دو گلدستۀ منیع داراست. دریاچۀ وسطش زیرا چشمۀ تسنیم و آبگینه کوثر میباشد و حجرات فوقانیاش عرفات جنان را همسر». این مسجد پرشکوه در سال ۱۳۵۸ در فهرست اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران با شماره ۳۹۶ به تصویب رسیده میباشد.
معماری مسجد نصیرالملک شیراز ، مسجدی باشکوه و مستحکم
مسجد دارنده ۲۹۸۰ متر مربع مساحت میباشد و زیربنای آن به ۲۲۱۲ متر مربع میرسد. این مسجد به خیال شیشههای رنگی و کاشیکاریهای بسیار زیبای صورتی اش به مسجد صورتی کشور ایران به شهرت رسیده است. مسجد دارنده یک تراس گرانقدر و باصفا، دو شبستان، دو حیاط و دو گلدسته میباشد. تزئینات این مسجد به خیال و خاطر کاشیکاریهای دقیق و بیمانند و معماری آن به انگیزه مقرنسکاریهای جذاب یک کدام از تحسینبرانگیزترین و دیدهنوازترین مساجد شیراز و جمهوری اسلامی ایران میباشد. به جهت اینکه مسجد نصیرالملک به طور به طور کامل فردی تاسیس شده است و برای عوام مردم وجود ندارد، پس گنبدی هم ندارد تا علامتای برای عموم باشد. مصالح به شغل رفته در مسجد بیشتر خشت، گچ و سنگ میباشد. در نماهای داخلی از کاشی نیز مستعمل میباشد. یکی مختصات بهتر بنای مسجد این میباشد که در اکثری از دیوارهها چوب به فعالیت رفته میباشد تا تنشهای ناشی از زمینلرزه را مهار و از فروریختن دیوارها خودداری نماید
ورودی مسجد، نمادی از زیباییهای بیشمار
از به عبارتی باطن کوچه که نگاهتان به مسجد میفتد، راز در وروردی زیبای مسجد به شما این نوید را میدهد که قرار میباشد به تماشای یک کدام از زیباترین مساجد کشورایران بروید. مسجد نصیرالملک یک رمز در ورودی اساسی در کوچه و در ورودی دیگری در امامزاده همسایه و کوچه جنوبی مسجد داراست. راز در ورودی مسجد طاقنمایی فوقالعاده دارااست که با مقرنسکاری و کاشیهای هفت رنگی که در کنار هم باغی رویایی از گلهای سرخ و زنبق شیرازی ساختهاند، به زیبایی تزئین شدهاست. ازارههای طاقنما از سنگ گندمک میباشد. ورودی دو در چوبی گران قدر دارااست که در قابی سنگی جای دارد. بالای کادر، سنگ یک پارچهای با قوس هفت و پنج چشم می گردد که لچکیهایش با تزئینات اسلیمی زیباتر گردیدهاست. بالای در ورودی بر سنگ مرمر شعری از شوریده شیرازی، اسم بانی مسجد و سال اتمام تشکیل داد آن حک گردیده است. راز در دو دیوار داراست که هرکدام به سه نصیب تقسیم گردیده است و بالای هرکدام از کاشی هفت رنگ تابلویی خوشگل مشهود است. در دیوارهها فرورفتگیهایی برای نشستن درنظرگرفته شده میباشد. ورودی دوم مسجد نیز که در کوچه جنوبی میباشد به زیبایی با خشت و کاشی تزئین گردیده است.
مسجد نصیر الملک نیز مانند بیشتر ساختمانهایی که با معماری اهل ایران تشکیل شدهاند دارنده هشتی و دالان میباشد. بعد از عبور از ورودی وارد هشتی آجری مسجد میشویم. نوری نادررمق از پنجرههای مشبک وارد فضای هشتی میگردد و سبب میشود بتوانیم تابلوی زیبای کاشی را که بر روی آن شعری از سعدی و اسم معمار تاثیر درج شده میباشد ببینیم: «مقصود نقشی میباشد کز ما عقب ماند که هستی را نمی بینم بقایی/ مگر صاحبدلی روزی به عفووبخشش نماید در حق استادان دعایی». بالای این تابلو نیز آیه «هذه جنه الخلد المومنین ادخلواها بسلام آمنین» درج شده میباشد.
بعد از عبور از هشتی در سمت چپ، راهرویی وجود دارااست که مارا به سمت ایوان جذاب مسجد پند مینماید. سمت چپ راهرو، مسیری برای رفتن به پشت بام و اتاقهای بالای هشتی وجود دارااست. بعداز عبور از ظلمات دالان دیده ما به زیبایی مسحورکننده ایوان دلباز مسجد میفتد و شم رهاشدگی خاصی به بازدیدکنندگان القا می گردد.
تراس و نمای مسجد، طراوت و معنویت در یک نگاه
تراس مسجد نصیرالملک، مستطیلی تعالی و قشنگ به طور شمالی جنوبی میباشد که در سمت شمال آن ساختمان مسجد واقع شدهاست. روبروی تراس در اواسط ایوان آبگینه مستطیلی بزرگی با آب زلال قراردارد که جلوهای خاص به تراس میبخشد. بعدها آبگینه ۱۶ و نیم در چهار و نیم متر میباشد و به دور تا به دور آن با گلدانهای سفالی شمعدانی زیباتر شدهاست. در جنوبی مسجد، هشتی در امامزاده، شبستانهای شرقی و غربی و تراس شمالی و جنوبی از روش تراس به هم دسترسی مییابند. بدور تا به دور ایوان با کاشیهای هفت رنگ به زیبایی تزئین گردیده است. همینطور کتیبهای لاجوردی از آیه ها قرآنی که با خط سپید ثلث نگاشته شدهاست، بدور تا به دور تراس بالای کاشیکاریها به زیبایی خود نمایی مینماید و معنویت فضای تراس را دوچندان نموده است.
حیاط شمالی مسجد نصیرالملک، شاهکار معماران اهل ایران
در شمال تراس، تراس یا این که طاقنمای شمالی مسجد نصیرالملک را میبینیم که به اسم فرمانروانشین یا این که طاق مروارید شناخته میشود. این تراس زیباترین و جالبترین قسمت مسجد میباشد که با تزئینات دیدهنواز خویش مهم ترین قسمت مسجد از نگاه معماری نیز به حساب می آید. تراس شمالی شمارا لحظهها غرق تماشای خویش نگه می دارد. مقرنسکاریهای متفاوتی که صدف مروارید را در ذهن تداعی مینماید وجودتان را غرق دریای معنویت مینماید. کاشیهای هفترنگ این طاقنما به زیبایی در کنار یکدیگر تصویری جالب از پردیس ساختهاند. کتیبههایی که آیه ها قرآنی را با زیباترین خط به صورت جهانیان می کشد نیز به جذابخیس شدن این تراس میافزاید. این تراس هشت متر طول داراست و با یک دیواره سنگی ۳۰ سانتیمتری جلوی ورود بی واسطه به حیاط از تراس گرفته گردیده است. در دو سمت حیاط دو طاقنمای خرد پیاده سازی گردیده است که ورود به تراس را میسر میسازد. این تراس چهار غرفه دارااست که در سمت چپ و راست و در طبقه دوم قرار گرفتهاند. در سمت چپ تراس تاریخ ۱۲۹۹ هجری قمری تصویب گردیدهاست. برای مستحکم شدن این بنا در قبال زمین لرزه، میان دیوارهای حیاط، از چوب مستعمل میباشد.
حیاط جنوبی مسجد صورتی ، مامان گلدستههای قشنگ
تراس جنوبی این مسجد کاربری خاصی ندارد و تنها برای رعایت اصول قرینهسازی که در طول تشکیل داد مسجد بسیار حاثز مداقه بوده ایجاد شده است. دو گلدسته در دو طرف تراس آن را زیباتر و از تراس شمالی گوناگون مینماید. این تراس ارتفاعی کوتاهخیس از حیاط شمالی دارااست و در دو طرف خویش دو طاقنمای خرد داراست که هریک درهایی در ارتفاعی فراتر از سطح زمین داراست. یک در به اتاق کوچکی گشوده میگردد و در دوم به گلدستهها روش دارااست. حیاط جنوبی صحیح مثل حیاط شمالی، مزین به کاشیکاریهای بسیار خوشگل و جالب و مقرنسکاریهای ممتاز میباشد. سنگ ازارهها در بخش پایینی دیوارها به صورتی جالب با طرحهای گل و اسلیمی حجاری گردیدهاست. بعضا زیبایی معدودنظیر حیاط جنوبی این مسجد را بدین برهان میدانند که معمار میمراد میباشد دقت نمازگزاران را به سوی قبله جلب نماید.
شبستانهای مسجد نصیرالملک
این مسجد دو شبستان داراست که هر دو آن ها در جهت قبله قرار گرفته میباشد و هرمورد تزئینات و خصوصیات منحصر به فرد به خویش را داراست.
شبستان شرقی، صاحب خانه موزه اوقاف شیراز
شبستان شرقی، شبستان زمستانه مسجد نصیرالملک به حساب میآید. رویه ورودی این شبستان از روش ایوانی با پهنا شش متر میباشد که با هشت طاقنما از ایوان مسجد جداگانه می گردد. طاقنماها هرمورد با کاشیکاریهای زیبای گل و بته و آیهها قرآنی تزئین گردیده است. این طاقنماها که اندازههای گوناگون داراهستند و با رفتن به سمت شمال شبستان بزرگتر میگردند احتمالا برای جلسات درس و مباحثه طلاب این مسجد پیاده سازی گردیده است. همین طور احتمال می دهند کهاین شبستان برای برگزاری جلسات همگانی هم به شغل میرفته میباشد.
فی مابین شبستان هفت ردیف در یک ستون قرار گرفته میباشد و ردیفها تزئین خاصی ندارند. سقف شبستان نیز با خشت و کاشیکاری معقلی (کاشیهای کوچکی که در کنار هم برنامه ای خوشگل میسازند) تزئین گردیده است. شبستان شرقی جوری پیاده سازی گردیدهاست که ضمن فصل زمستان در فصلتابستان هم قابل به کارگیری باشد. به نحوی که درهای چوبی فارغ از نورگیر که به ایوان گشوده میگردند و همین طور منافذ کوچکی که بالای درها شغل شدهاست سبب ساز میگردد، در فصلزمستان، با بستن درها هوا گرم و در فصلتابستان با گشودن درها هوا خنک گردد. رواق شمالی جنوبی شبستان نیز سبب ساز میشود در فصلتابستان آفتاب کمتر به شبستان بخورد و زیاد گرم نشود. این رواق در فصل تابستان باز میگردد و در فصل زمستان پوشیده. رعایت آحاد این نکات دقیق میباشد که منجر شدهاست معماری مسجد نصیرالملک به یک شاهکار حقیقی وواقعی تبدیل گردد.
دراین شبستان دری وجود دارااست که به گاورو گشوده میگردد. گاورو مکانی میباشد که در آن توسط گاو از چاه آب میکشیدند. گاو آب را به حوضچهای میسرازیرشد که با لولههای خاص آب را به آبگینه میانه ایوان منتقل میکرد. در دالان شمالی شبستان نیز تابلویی دیده میشود که بر روی آن اسم معماران سازه و همینطور شعری از سعدی درج شده میباشد. این ایام موزه اوقاف شیراز را در شبستان شرقی مسجد برپار کردهاند و عکس خیرین تعالی شیرازی را می توانید درین شبستان معمولی و خوشگل ملاحظه کنید.
شبستان غربی، ساعتها شمارا محو تماشا مینماید
شبستان غربی مسجد نصیرالملک به عبارتی دلیلی میباشد که بایستی آب دستتان میباشد زمین بگذارید و برای دیدن این شاهکار معماری عصر قاجار به شیراز بروید. شبستان غربی یک شبستان تابستانی میباشد. به عبارتی جایی که بیشترین عکسها از مسجد زیبای نصیرالملک از آن گرفته گردیدهاست. کاشیکاری جذاب، ردیفهای بینظیر، تابلوهای بسیار، محراب قشنگ و پنجرههای رنگی، شبستان غربی را به بهشتی بیمانند از هنر اهل ایران تبدیل نموده است.
کف شبستان پیشخیس از خشت بوده میباشد که در تعمیراتی که حدود ۷۰ سال پیش شکل گرفت، با کاشی فیروزهای روی آن پوشیده شد. سقف شبستان با کاشیهایی با نقوش اسلیمی و گل و بوتههای بسیار قشنگ تزئین شدهاست و نشانهها قرآن فضای مسجد را به معنویت مجاورتخیس مینماید. محراب این شبستان که با تولید یک فرورفتگی در بدنه جنوبی آن به وجود آمده میباشد نیز تزئیناتی جالب دارااست. کف محراب با کاشی پوشیده گردیده است و حدود ۱۵ سانتیمتر از سطح شبستان زیرخیس میباشد. بدنه محراب نیز با کاشیکاریهایی از گل و آیه ها قرآنی به زیبایی تزئین گردیده است. آیاتی که در محراب شبستان غربی مسجد نصیرالملک به فعالیت رفته میباشد عبارتند از:«بسم الله الرحمن الرحیم. لاحول و لا قوه الا بالله و قال سبحان الله تبارک: انما یعمر مساجد الله اینجانب آمن بالله و رسوله. نصر اینجانب الله و فتح قریب».
دیوارهای شبستان نمایی آجری دارا هستند و با تابلوهای زیبای کاشیکاری تزئین گردیدهاند. روبروی هر تابلو، دری چوبی با گرهچینیهای خوشتراش و شیشههای رنگی وجود دارااست که یکی دلایل مهم عنایت مسجد نصیرالملک میباشد. زمانی آفتاب صبح فصل تابستان به شیشههای رنگی درها می خورد، بازی دیدهنواز نورها شمارا به وجد خواهد آورد. تلفیق طرحهای جالب کاشیها، ردیفهای حجاری گردیده و نورهای رنگی مسحورتان خواهد کرد. درهای چوبی کهاین زیبایی رنگین را میآفرینند، ساخته معلم حاج میرزا آیت میباشد.
ردیفهای شبستان مسجد نصیرالملک ، گلدانهایی که آسمانه را به دوش می کشند.
در معماری این مسجد، از مسجد نماینده قانونی و مسجد تازه الهام گرفته شدهاست. شبستان غربی دارنده دو ستون ردیف ۶ تایی میباشد. این ردیفهای سنگی ضخیم انقدر خوشگل حجاری گردیده میباشد که ممکن میباشد لحظهها شمارا محو خویش نماید. این ردیفها که یک کدام از خوشتراشترین و زیباترین ردیفهای اماکن تاریخی شیراز میباشد، با گلدانهایی قشنگ استارت میگردد. بالای گلدانها، نصیب میانی ردیفها برنامه ای مارپیچ دارااست. در آخر سرستونها با گلههای کنگری صورت زیباتر گردیدهاست. نقوش اسلیمی و برگهای کنگری بخش بزرگتر رمز ردیفها نیز به زیبایی این ردیفها میافزاید. دربین هر دو ردیف، طاقهای چشمهای جای دارد که زیبایی شبستان را یک سری و یکسری موازی مینماید. طاقهای چشمهای به زیبایی تک تک کاشیکاری گردیدهاند و در امتداد هم چشم اندازای نادرنظیر رفتار مینمایند که به محراب مسجد ختم میشود.
عکاسی در مسجد نورها و رنگها
فروغ مهمترین عنصر در عکاسی میباشد و برای همین هم مسجد نصیرالملک با بازی هر روزه فروغ و رنگها شایسته ترین آیتم برای عکاسی به حساب میآید. بخش اعظمی از گردشگران و عکاسان، مسجد زیبای نصیرالملک را برای عکاسی گزینش مینمایند. حتی در شرایطی که حالا و هوای عکاسی هم نداشته باشید، با دیدن زیباییهای مجموعنشدنی این مسجد، دلتان می خواهد دوربینی داشته باشید که بتوانید عکاسی فرمائید. شبستان غربی شایسته ترین تصاویر را اخلاق و رفتار مینماید و شایسته ترین جا برای عکاسی میباشد. برای اینکه بتوانید خوشگلترین عکسها را درین شبستان بگیرید خوب میباشد در فصلپاییز و فصلزمستان بدین مسجد مراجعه نمایید. دراین فصول روشنایی به طور مایل به شبستان میتابد و فضایی زیباتر میآفریند. برای عکاسی ساعت ۷ تا ۱۰ صبح را گزینش فرمائید. این ساعت نیز فروغ و روشنایی به سیرتکاملای به مسجد می تابد که جذابخیس میشود. بعداز ظهرها نیز زمانی روشنایی به سمت طاق مروارید برمیشود، این طاق مثل مرواریدی پربها می درخشد و برای عکاسی بسیار خوشگل میشود.
مسجد نصیرالملک یکی زیباترین شاهکارهای معماری روزگار قاجار میباشد. رزرو حسینیه نصرت مشهد این مسجد قشنگ به امر حکم دهنده وقت شیراز، میرزا حسن علی خان ملقب به نصیرالملک ساخته شد. نصیرالملک را عموم به عدل و داد و انصاف میشناختند.رزرو حسینیه نصرت مشهد وی که یک کدام از اعضای خانواده تبارک قوام بود، اکثری از اموالش را وقف کارها خیریه میکرد و هنوز هم بخش اعظمی از موقوفات وی پابرجاست که با مدیر نوادگانش صرف کارها خیریه می گردد. تشکیل داد مسجد زیبای نصیرالملک به دست دو تا از شایسته ترین معماران آن زمان، میرزا رضا کاشیپز و حاج محمد حسن معمار در سال ۱۲۵۵ شمسی استارت و ۱۲ سال آن گاه به اتمام رسید. این موسسه در صدر ضمن مسجد، یک منزل، یک آبانبار و یک خزینه هم داشته میباشد که طی تشکیل داد خیابان لطفعلی خان زند بجز مسجد بقیه قسمتها از در بین رفته میباشد. این مسجد دو زمان تعمیرات را به خویش چشم میباشد. یکی از ۷۰ سال پیش برای تعمیر پوشش کف مسجد و دیگری از سال ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۵٫ بازسازی و حفظ از مسجد سالهاست که با رعایت شایسته ترین استانداردهای در میانالمللی، از درآمد موقوفات مسجد و دیگر موقوفات نصیرالملک ایفا می گردد.
مسجد نصیرالملک به قدری قشنگ و باشکوه میباشد که در اکثری از کتاب ها تاریخی از آن خاطر کردهاند. به عنوان مثال در کتاب فارسنامه ناصری درباره این مسجد اینگونه نقل گردیده است: «در استحکام نهاد و سنگ ازاره و ردیفهای سنگی، شبستان و دریاچه ( آبگینه) و صحن، مانند مسجد مشیرالملک و بلکه اندکی گرانقدرخیس میباشد و برخی تصرفات جدید در آن افزوده که بر محاسن آن افزوده میباشد». در کتاب آثارالعجم میرزا محمد نصیر مجال شیرازی نیز درباره مسجد جذاب نصیرالملک آمده میباشد که:«مسجد حاجی نصیرالملک در محلۀ اسحق بیگ، مسجدی میباشد رفیعالبنیان و موثقالارکان، بنایش پسندیده، فضایش دلجو و شبستان رفیع و دو گلدستۀ منیع داراست. دریاچۀ وسطش زیرا چشمۀ تسنیم و آبگینه کوثر میباشد و حجرات فوقانیاش عرفات جنان را همسر». این مسجد پرشکوه در سال ۱۳۵۸ در فهرست اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران با شماره ۳۹۶ به تصویب رسیده میباشد.
معماری مسجد نصیرالملک شیراز ، مسجدی باشکوه و مستحکم
مسجد دارنده ۲۹۸۰ متر مربع مساحت میباشد و زیربنای آن به ۲۲۱۲ متر مربع میرسد. این مسجد به خیال شیشههای رنگی و کاشیکاریهای بسیار زیبای صورتی اش به مسجد صورتی کشور ایران به شهرت رسیده است. مسجد دارنده یک تراس گرانقدر و باصفا، دو شبستان، دو حیاط و دو گلدسته میباشد. تزئینات این مسجد به خیال و خاطر کاشیکاریهای دقیق و بیمانند و معماری آن به انگیزه مقرنسکاریهای جذاب یک کدام از تحسینبرانگیزترین و دیدهنوازترین مساجد شیراز و جمهوری اسلامی ایران میباشد. به جهت اینکه مسجد نصیرالملک به طور به طور کامل فردی تاسیس شده است و برای عوام مردم وجود ندارد، پس گنبدی هم ندارد تا علامتای برای عموم باشد. مصالح به شغل رفته در مسجد بیشتر خشت، گچ و سنگ میباشد. در نماهای داخلی از کاشی نیز مستعمل میباشد. یکی مختصات بهتر بنای مسجد این میباشد که در اکثری از دیوارهها چوب به فعالیت رفته میباشد تا تنشهای ناشی از زمینلرزه را مهار و از فروریختن دیوارها خودداری نماید
ورودی مسجد، نمادی از زیباییهای بیشمار
از به عبارتی باطن کوچه که نگاهتان به مسجد میفتد، راز در وروردی زیبای مسجد به شما این نوید را میدهد که قرار میباشد به تماشای یک کدام از زیباترین مساجد کشورایران بروید. مسجد نصیرالملک یک رمز در ورودی اساسی در کوچه و در ورودی دیگری در امامزاده همسایه و کوچه جنوبی مسجد داراست. راز در ورودی مسجد طاقنمایی فوقالعاده دارااست که با مقرنسکاری و کاشیهای هفت رنگی که در کنار هم باغی رویایی از گلهای سرخ و زنبق شیرازی ساختهاند، به زیبایی تزئین شدهاست. ازارههای طاقنما از سنگ گندمک میباشد. ورودی دو در چوبی گران قدر دارااست که در قابی سنگی جای دارد. بالای کادر، سنگ یک پارچهای با قوس هفت و پنج چشم می گردد که لچکیهایش با تزئینات اسلیمی زیباتر گردیدهاست. بالای در ورودی بر سنگ مرمر شعری از شوریده شیرازی، اسم بانی مسجد و سال اتمام تشکیل داد آن حک گردیده است. راز در دو دیوار داراست که هرکدام به سه نصیب تقسیم گردیده است و بالای هرکدام از کاشی هفت رنگ تابلویی خوشگل مشهود است. در دیوارهها فرورفتگیهایی برای نشستن درنظرگرفته شده میباشد. ورودی دوم مسجد نیز که در کوچه جنوبی میباشد به زیبایی با خشت و کاشی تزئین گردیده است.
مسجد نصیر الملک نیز مانند بیشتر ساختمانهایی که با معماری اهل ایران تشکیل شدهاند دارنده هشتی و دالان میباشد. بعد از عبور از ورودی وارد هشتی آجری مسجد میشویم. نوری نادررمق از پنجرههای مشبک وارد فضای هشتی میگردد و سبب میشود بتوانیم تابلوی زیبای کاشی را که بر روی آن شعری از سعدی و اسم معمار تاثیر درج شده میباشد ببینیم: «مقصود نقشی میباشد کز ما عقب ماند که هستی را نمی بینم بقایی/ مگر صاحبدلی روزی به عفووبخشش نماید در حق استادان دعایی». بالای این تابلو نیز آیه «هذه جنه الخلد المومنین ادخلواها بسلام آمنین» درج شده میباشد.
بعد از عبور از هشتی در سمت چپ، راهرویی وجود دارااست که مارا به سمت ایوان جذاب مسجد پند مینماید. سمت چپ راهرو، مسیری برای رفتن به پشت بام و اتاقهای بالای هشتی وجود دارااست. بعداز عبور از ظلمات دالان دیده ما به زیبایی مسحورکننده ایوان دلباز مسجد میفتد و شم رهاشدگی خاصی به بازدیدکنندگان القا می گردد.
تراس و نمای مسجد، طراوت و معنویت در یک نگاه
تراس مسجد نصیرالملک، مستطیلی تعالی و قشنگ به طور شمالی جنوبی میباشد که در سمت شمال آن ساختمان مسجد واقع شدهاست. روبروی تراس در اواسط ایوان آبگینه مستطیلی بزرگی با آب زلال قراردارد که جلوهای خاص به تراس میبخشد. بعدها آبگینه ۱۶ و نیم در چهار و نیم متر میباشد و به دور تا به دور آن با گلدانهای سفالی شمعدانی زیباتر شدهاست. در جنوبی مسجد، هشتی در امامزاده، شبستانهای شرقی و غربی و تراس شمالی و جنوبی از روش تراس به هم دسترسی مییابند. بدور تا به دور ایوان با کاشیهای هفت رنگ به زیبایی تزئین گردیده است. همینطور کتیبهای لاجوردی از آیه ها قرآنی که با خط سپید ثلث نگاشته شدهاست، بدور تا به دور تراس بالای کاشیکاریها به زیبایی خود نمایی مینماید و معنویت فضای تراس را دوچندان نموده است.
حیاط شمالی مسجد نصیرالملک، شاهکار معماران اهل ایران
در شمال تراس، تراس یا این که طاقنمای شمالی مسجد نصیرالملک را میبینیم که به اسم فرمانروانشین یا این که طاق مروارید شناخته میشود. این تراس زیباترین و جالبترین قسمت مسجد میباشد که با تزئینات دیدهنواز خویش مهم ترین قسمت مسجد از نگاه معماری نیز به حساب می آید. تراس شمالی شمارا لحظهها غرق تماشای خویش نگه می دارد. مقرنسکاریهای متفاوتی که صدف مروارید را در ذهن تداعی مینماید وجودتان را غرق دریای معنویت مینماید. کاشیهای هفترنگ این طاقنما به زیبایی در کنار یکدیگر تصویری جالب از پردیس ساختهاند. کتیبههایی که آیه ها قرآنی را با زیباترین خط به صورت جهانیان می کشد نیز به جذابخیس شدن این تراس میافزاید. این تراس هشت متر طول داراست و با یک دیواره سنگی ۳۰ سانتیمتری جلوی ورود بی واسطه به حیاط از تراس گرفته گردیده است. در دو سمت حیاط دو طاقنمای خرد پیاده سازی گردیده است که ورود به تراس را میسر میسازد. این تراس چهار غرفه دارااست که در سمت چپ و راست و در طبقه دوم قرار گرفتهاند. در سمت چپ تراس تاریخ ۱۲۹۹ هجری قمری تصویب گردیدهاست. برای مستحکم شدن این بنا در قبال زمین لرزه، میان دیوارهای حیاط، از چوب مستعمل میباشد.
حیاط جنوبی مسجد صورتی ، مامان گلدستههای قشنگ
تراس جنوبی این مسجد کاربری خاصی ندارد و تنها برای رعایت اصول قرینهسازی که در طول تشکیل داد مسجد بسیار حاثز مداقه بوده ایجاد شده است. دو گلدسته در دو طرف تراس آن را زیباتر و از تراس شمالی گوناگون مینماید. این تراس ارتفاعی کوتاهخیس از حیاط شمالی دارااست و در دو طرف خویش دو طاقنمای خرد داراست که هریک درهایی در ارتفاعی فراتر از سطح زمین داراست. یک در به اتاق کوچکی گشوده میگردد و در دوم به گلدستهها روش دارااست. حیاط جنوبی صحیح مثل حیاط شمالی، مزین به کاشیکاریهای بسیار خوشگل و جالب و مقرنسکاریهای ممتاز میباشد. سنگ ازارهها در بخش پایینی دیوارها به صورتی جالب با طرحهای گل و اسلیمی حجاری گردیدهاست. بعضا زیبایی معدودنظیر حیاط جنوبی این مسجد را بدین برهان میدانند که معمار میمراد میباشد دقت نمازگزاران را به سوی قبله جلب نماید.
شبستانهای مسجد نصیرالملک
این مسجد دو شبستان داراست که هر دو آن ها در جهت قبله قرار گرفته میباشد و هرمورد تزئینات و خصوصیات منحصر به فرد به خویش را داراست.
شبستان شرقی، صاحب خانه موزه اوقاف شیراز
شبستان شرقی، شبستان زمستانه مسجد نصیرالملک به حساب میآید. رویه ورودی این شبستان از روش ایوانی با پهنا شش متر میباشد که با هشت طاقنما از ایوان مسجد جداگانه می گردد. طاقنماها هرمورد با کاشیکاریهای زیبای گل و بته و آیهها قرآنی تزئین گردیده است. این طاقنماها که اندازههای گوناگون داراهستند و با رفتن به سمت شمال شبستان بزرگتر میگردند احتمالا برای جلسات درس و مباحثه طلاب این مسجد پیاده سازی گردیده است. همین طور احتمال می دهند کهاین شبستان برای برگزاری جلسات همگانی هم به شغل میرفته میباشد.
فی مابین شبستان هفت ردیف در یک ستون قرار گرفته میباشد و ردیفها تزئین خاصی ندارند. سقف شبستان نیز با خشت و کاشیکاری معقلی (کاشیهای کوچکی که در کنار هم برنامه ای خوشگل میسازند) تزئین گردیده است. شبستان شرقی جوری پیاده سازی گردیدهاست که ضمن فصل زمستان در فصلتابستان هم قابل به کارگیری باشد. به نحوی که درهای چوبی فارغ از نورگیر که به ایوان گشوده میگردند و همین طور منافذ کوچکی که بالای درها شغل شدهاست سبب ساز میگردد، در فصلزمستان، با بستن درها هوا گرم و در فصلتابستان با گشودن درها هوا خنک گردد. رواق شمالی جنوبی شبستان نیز سبب ساز میشود در فصلتابستان آفتاب کمتر به شبستان بخورد و زیاد گرم نشود. این رواق در فصل تابستان باز میگردد و در فصل زمستان پوشیده. رعایت آحاد این نکات دقیق میباشد که منجر شدهاست معماری مسجد نصیرالملک به یک شاهکار حقیقی وواقعی تبدیل گردد.
دراین شبستان دری وجود دارااست که به گاورو گشوده میگردد. گاورو مکانی میباشد که در آن توسط گاو از چاه آب میکشیدند. گاو آب را به حوضچهای میسرازیرشد که با لولههای خاص آب را به آبگینه میانه ایوان منتقل میکرد. در دالان شمالی شبستان نیز تابلویی دیده میشود که بر روی آن اسم معماران سازه و همینطور شعری از سعدی درج شده میباشد. این ایام موزه اوقاف شیراز را در شبستان شرقی مسجد برپار کردهاند و عکس خیرین تعالی شیرازی را می توانید درین شبستان معمولی و خوشگل ملاحظه کنید.
شبستان غربی، ساعتها شمارا محو تماشا مینماید
شبستان غربی مسجد نصیرالملک به عبارتی دلیلی میباشد که بایستی آب دستتان میباشد زمین بگذارید و برای دیدن این شاهکار معماری عصر قاجار به شیراز بروید. شبستان غربی یک شبستان تابستانی میباشد. به عبارتی جایی که بیشترین عکسها از مسجد زیبای نصیرالملک از آن گرفته گردیدهاست. کاشیکاری جذاب، ردیفهای بینظیر، تابلوهای بسیار، محراب قشنگ و پنجرههای رنگی، شبستان غربی را به بهشتی بیمانند از هنر اهل ایران تبدیل نموده است.
کف شبستان پیشخیس از خشت بوده میباشد که در تعمیراتی که حدود ۷۰ سال پیش شکل گرفت، با کاشی فیروزهای روی آن پوشیده شد. سقف شبستان با کاشیهایی با نقوش اسلیمی و گل و بوتههای بسیار قشنگ تزئین شدهاست و نشانهها قرآن فضای مسجد را به معنویت مجاورتخیس مینماید. محراب این شبستان که با تولید یک فرورفتگی در بدنه جنوبی آن به وجود آمده میباشد نیز تزئیناتی جالب دارااست. کف محراب با کاشی پوشیده گردیده است و حدود ۱۵ سانتیمتر از سطح شبستان زیرخیس میباشد. بدنه محراب نیز با کاشیکاریهایی از گل و آیه ها قرآنی به زیبایی تزئین گردیده است. آیاتی که در محراب شبستان غربی مسجد نصیرالملک به فعالیت رفته میباشد عبارتند از:«بسم الله الرحمن الرحیم. لاحول و لا قوه الا بالله و قال سبحان الله تبارک: انما یعمر مساجد الله اینجانب آمن بالله و رسوله. نصر اینجانب الله و فتح قریب».
دیوارهای شبستان نمایی آجری دارا هستند و با تابلوهای زیبای کاشیکاری تزئین گردیدهاند. روبروی هر تابلو، دری چوبی با گرهچینیهای خوشتراش و شیشههای رنگی وجود دارااست که یکی دلایل مهم عنایت مسجد نصیرالملک میباشد. زمانی آفتاب صبح فصل تابستان به شیشههای رنگی درها می خورد، بازی دیدهنواز نورها شمارا به وجد خواهد آورد. تلفیق طرحهای جالب کاشیها، ردیفهای حجاری گردیده و نورهای رنگی مسحورتان خواهد کرد. درهای چوبی کهاین زیبایی رنگین را میآفرینند، ساخته معلم حاج میرزا آیت میباشد.
ردیفهای شبستان مسجد نصیرالملک ، گلدانهایی که آسمانه را به دوش می کشند.
در معماری این مسجد، از مسجد نماینده قانونی و مسجد تازه الهام گرفته شدهاست. شبستان غربی دارنده دو ستون ردیف ۶ تایی میباشد. این ردیفهای سنگی ضخیم انقدر خوشگل حجاری گردیده میباشد که ممکن میباشد لحظهها شمارا محو خویش نماید. این ردیفها که یک کدام از خوشتراشترین و زیباترین ردیفهای اماکن تاریخی شیراز میباشد، با گلدانهایی قشنگ استارت میگردد. بالای گلدانها، نصیب میانی ردیفها برنامه ای مارپیچ دارااست. در آخر سرستونها با گلههای کنگری صورت زیباتر گردیدهاست. نقوش اسلیمی و برگهای کنگری بخش بزرگتر رمز ردیفها نیز به زیبایی این ردیفها میافزاید. دربین هر دو ردیف، طاقهای چشمهای جای دارد که زیبایی شبستان را یک سری و یکسری موازی مینماید. طاقهای چشمهای به زیبایی تک تک کاشیکاری گردیدهاند و در امتداد هم چشم اندازای نادرنظیر رفتار مینمایند که به محراب مسجد ختم میشود.
عکاسی در مسجد نورها و رنگها
فروغ مهمترین عنصر در عکاسی میباشد و برای همین هم مسجد نصیرالملک با بازی هر روزه فروغ و رنگها شایسته ترین آیتم برای عکاسی به حساب میآید. بخش اعظمی از گردشگران و عکاسان، مسجد زیبای نصیرالملک را برای عکاسی گزینش مینمایند. حتی در شرایطی که حالا و هوای عکاسی هم نداشته باشید، با دیدن زیباییهای مجموعنشدنی این مسجد، دلتان می خواهد دوربینی داشته باشید که بتوانید عکاسی فرمائید. شبستان غربی شایسته ترین تصاویر را اخلاق و رفتار مینماید و شایسته ترین جا برای عکاسی میباشد. برای اینکه بتوانید خوشگلترین عکسها را درین شبستان بگیرید خوب میباشد در فصلپاییز و فصلزمستان بدین مسجد مراجعه نمایید. دراین فصول روشنایی به طور مایل به شبستان میتابد و فضایی زیباتر میآفریند. برای عکاسی ساعت ۷ تا ۱۰ صبح را گزینش فرمائید. این ساعت نیز فروغ و روشنایی به سیرتکاملای به مسجد می تابد که جذابخیس میشود. بعداز ظهرها نیز زمانی روشنایی به سمت طاق مروارید برمیشود، این طاق مثل مرواریدی پربها می درخشد و برای عکاسی بسیار خوشگل میشود.
سوالات مهم درباره حسینیه نصرت مشهد؛ راهنمای انتخاب، رزرو و برگزاری مراسم