زیست علمی
ابوالقاسم خویی سال ۱۳۳۰ق در ۱۳ سالگی، یار با برادرش عبدالله خویی به بابا خویش در نجف پیوست.[۱۰] وی شش سال به علم آموزی مقدمات و سطح های بهتر حوزه پرداخت و بعد از آن ۱۴ سال در درس استادان علم ها گوناگون برای مثال فقه و اصول کمپانی کرد. از این فی مابین، چنانکه خویش وی در معاشطومار خودنوشت آورده، بیشترین به کار گیری را از محمدحسین نائینی و محمدحسین غروی اصفهانی داشته حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۱۱]
اساتید و اذن اجتهاد
سیدابوالقاسم خویی، خلال آنکه به گفته خویش، از محمدحسین نائینی و محمدحسین اصفهانی بیشترین به کار گیری علمی را برده و عصرای بدون نقص از دانش اصول و بعضی کتابهای فقاهتی را از آن ها آموخته، از اساتید دیگری مثلا روحانی الشریعه (درگذشته ۱۳۳۸ق)، مهدی مازندرانی (درگذشته ۱۳۴۲ق) و آقا ضیاء عراقی[۱۲] نیز خاطر آدرس حسینیه نصرت مشهد نموده است.
برخی دیگر از استادان خویی عبارتند از محمدجواد بلاغی نجفی در دانش حرف، عقاید و تعبیر و تفسیر، سید ابوتراب خوانساری در دانش رجال و درایه، سید ابوالقاسم خوانساری ریاضی (درگذشت: ۱۳۸۰ق) در دانش ریاضی ها، سید حسین بادکوبهای در فلسفه و عرفان و همینطور رزرو حسینیه نصرت مشهد سید علی حاکم.[۱۳]
سیدابوالقاسم در حین زمان علم آموزی خویش در حوزه علمیه نجف، با سید محمدهادی میلانی (درگذشته ۱۳۹۵ق)، سید محمدحسین طباطبایی (درگذشته ۱۴۰۲ق)، سید صدرالدین جزایری، علیمحمد بروجردی (درگذشته ۱۳۹۵ق)، سید حسین خادمی و سید محمد حسینی همدانی مباحثه شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد مینموده است.[۱۴]
خویی در سال ۱۳۵۲ق از بخش اعظمی از استادان حوزه علمیه نجف اذن اجتهاد اخذ نموده است؛ محمدحسین نائینی، محمدحسین غروی اصفهانی، آقا ضیاء عراقی، محمدحسین بلاغی، میرزا علی آقا شیرازی، و سید ابوالحسن اصفهانی از این گزارهاند.[۱۵]
مرجعیت
شروع مرجعیت خویی به روشنی معین وجود ندارد، البته بخش اعظمی از منابع، شروع بدون شوخی مرجعیت اورا بعد از درگذشت بروجردی دانسته و تأکید کردهاند که بعد از درگذشت سید محسن طباطبائی حکیم، خویی مخصوصاً در عراق، مرجع بلندتر شناخته میشد[۱۶] و مقام مرجعیت وی دربین شیعهها کشورایران هم اصلی گزارش گردیدهاست.[۱۷] خویی، به عنوان مثال مراجعی دانسته گردیده که فی مابین اکثر شیعه ها، اعم از عرب و غیرعرب، نفوذ چشمگیری داشته میباشد.[۱۸]
۱۴ نفر از مجتهدین نجف به عنوان مثال صدرا بادکوبهای، سید محمدباقر صدر، سید محمد روضه خوان، مجتبی لنکرانی، موسی زنجانی، یوسف کربلائی، سید یوسف حکیم، و سید جعفر مرعشی اعلمیت خویی را اعلام کردند.[۱۹] سید موسی صدر از سوی مجلس اعلای اسلامی شیعهها لبنان، خویی را مرجع اعلم معرفی کرد.[۲۰]
درس دادن
درس دادن خویی در مسجد الخضراء نجف
ابوالقاسم خویی در ضمن علم آموزی در حوزه علمیه نجف، به درس دادن هم سرگرم بوده و به نقل از منابع متفاوت، هر کتابی را که میآموخته، آن را درس دادن مینموده است.[۲۱]
بعد از درگذشت محمدحسین غروی نائینی و محمدحسین غروی اصفهانی، مجلس درس سید ابوالقاسم خویی و محمدعلی کاظمی خراسانی، از درسهای اساسی نجف گزارش گردیده و بر این پایه، بعداز درگذشت کاظمی خراسانی، مجلس درس خویی، از مجالس پر اسم و رسم حوزه درسی نجف معرفی گردیدهاست.[۲۲] چنانکه خویی در معاشطومار خودنوشت آورده، در علاوه بر سالهای وقتگیر درس دادن، جز در روزهای بیماری و مسافرت، هیچگاه دست از یاد دادن شاگردان خود نکشیده میباشد.[۲۳] وی کلاً ۷۰ سال به درس دادن دروس سطح و بیرون در حوزه نجف پرداخته و مبنی بر منابع، مجاورت پنجاه سال، مجلس درسی اسمآوری در حوزه علمیه نجف را ذمه دار بوده و طلابی از کشورایران، هند، افغانستان، پاکستان، عراق، لبنان و برخی کشورهای دیگر، در درس وی حاضر میگردیدهاند.[۲۴]
خویی، یک عصر بدون نقص درس بیرون فقه و شش زمان درس بیرون اصول فقه را به شاگردان خویش آموختن اعطا کرد. وی همینطور در یک زمان کوتاه به درس دادن تعبیر و تفسیر قرآن پرداخت.[۲۵]
زیست علمی
ابوالقاسم خویی سال ۱۳۳۰ق در ۱۳ سالگی، یار با برادرش عبدالله خویی به بابا خویش در نجف پیوست.[۱۰] وی شش سال به علم آموزی مقدمات و سطح های بهتر حوزه پرداخت و بعد از آن ۱۴ سال در درس استادان علم ها گوناگون برای مثال فقه و اصول کمپانی کرد. از این فی مابین، چنانکه خویش وی در معاشطومار خودنوشت آورده، بیشترین به کار گیری را از محمدحسین نائینی و محمدحسین غروی اصفهانی داشته حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۱۱]
اساتید و اذن اجتهاد
سیدابوالقاسم خویی، خلال آنکه به گفته خویش، از محمدحسین نائینی و محمدحسین اصفهانی بیشترین به کار گیری علمی را برده و عصرای بدون نقص از دانش اصول و بعضی کتابهای فقاهتی را از آن ها آموخته، از اساتید دیگری مثلا روحانی الشریعه (درگذشته ۱۳۳۸ق)، مهدی مازندرانی (درگذشته ۱۳۴۲ق) و آقا ضیاء عراقی[۱۲] نیز خاطر آدرس حسینیه نصرت مشهد نموده است.
برخی دیگر از استادان خویی عبارتند از محمدجواد بلاغی نجفی در دانش حرف، عقاید و تعبیر و تفسیر، سید ابوتراب خوانساری در دانش رجال و درایه، سید ابوالقاسم خوانساری ریاضی (درگذشت: ۱۳۸۰ق) در دانش ریاضی ها، سید حسین بادکوبهای در فلسفه و عرفان و همینطور رزرو حسینیه نصرت مشهد سید علی حاکم.[۱۳]
سیدابوالقاسم در حین زمان علم آموزی خویش در حوزه علمیه نجف، با سید محمدهادی میلانی (درگذشته ۱۳۹۵ق)، سید محمدحسین طباطبایی (درگذشته ۱۴۰۲ق)، سید صدرالدین جزایری، علیمحمد بروجردی (درگذشته ۱۳۹۵ق)، سید حسین خادمی و سید محمد حسینی همدانی مباحثه شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد مینموده است.[۱۴]
خویی در سال ۱۳۵۲ق از بخش اعظمی از استادان حوزه علمیه نجف اذن اجتهاد اخذ نموده است؛ محمدحسین نائینی، محمدحسین غروی اصفهانی، آقا ضیاء عراقی، محمدحسین بلاغی، میرزا علی آقا شیرازی، و سید ابوالحسن اصفهانی از این گزارهاند.[۱۵]
مرجعیت
شروع مرجعیت خویی به روشنی معین وجود ندارد، البته بخش اعظمی از منابع، شروع بدون شوخی مرجعیت اورا بعد از درگذشت بروجردی دانسته و تأکید کردهاند که بعد از درگذشت سید محسن طباطبائی حکیم، خویی مخصوصاً در عراق، مرجع بلندتر شناخته میشد[۱۶] و مقام مرجعیت وی دربین شیعهها کشورایران هم اصلی گزارش گردیدهاست.[۱۷] خویی، به عنوان مثال مراجعی دانسته گردیده که فی مابین اکثر شیعه ها، اعم از عرب و غیرعرب، نفوذ چشمگیری داشته میباشد.[۱۸]
۱۴ نفر از مجتهدین نجف به عنوان مثال صدرا بادکوبهای، سید محمدباقر صدر، سید محمد روضه خوان، مجتبی لنکرانی، موسی زنجانی، یوسف کربلائی، سید یوسف حکیم، و سید جعفر مرعشی اعلمیت خویی را اعلام کردند.[۱۹] سید موسی صدر از سوی مجلس اعلای اسلامی شیعهها لبنان، خویی را مرجع اعلم معرفی کرد.[۲۰]
درس دادن
درس دادن خویی در مسجد الخضراء نجف
ابوالقاسم خویی در ضمن علم آموزی در حوزه علمیه نجف، به درس دادن هم سرگرم بوده و به نقل از منابع متفاوت، هر کتابی را که میآموخته، آن را درس دادن مینموده است.[۲۱]
بعد از درگذشت محمدحسین غروی نائینی و محمدحسین غروی اصفهانی، مجلس درس سید ابوالقاسم خویی و محمدعلی کاظمی خراسانی، از درسهای اساسی نجف گزارش گردیده و بر این پایه، بعداز درگذشت کاظمی خراسانی، مجلس درس خویی، از مجالس پر اسم و رسم حوزه درسی نجف معرفی گردیدهاست.[۲۲] چنانکه خویی در معاشطومار خودنوشت آورده، در علاوه بر سالهای وقتگیر درس دادن، جز در روزهای بیماری و مسافرت، هیچگاه دست از یاد دادن شاگردان خود نکشیده میباشد.[۲۳] وی کلاً ۷۰ سال به درس دادن دروس سطح و بیرون در حوزه نجف پرداخته و مبنی بر منابع، مجاورت پنجاه سال، مجلس درسی اسمآوری در حوزه علمیه نجف را ذمه دار بوده و طلابی از کشورایران، هند، افغانستان، پاکستان، عراق، لبنان و برخی کشورهای دیگر، در درس وی حاضر میگردیدهاند.[۲۴]
خویی، یک عصر بدون نقص درس بیرون فقه و شش زمان درس بیرون اصول فقه را به شاگردان خویش آموختن اعطا کرد. وی همینطور در یک زمان کوتاه به درس دادن تعبیر و تفسیر قرآن پرداخت.[۲۵]
سوالات مهم درباره حسینیه نصرت مشهد؛ راهنمای انتخاب، رزرو و برگزاری مراسم