در قرن ششم هجری بخشی از ستونها و دهانه شبستان شمالی مسجد را تخریب کردند و ایوانی را به جای آن ساختند؛ ایوانی به نام صفه حسینیه نصرت مشهد درویش که پیش از سال ۵۱۵ هجری قمری به عنوان آخرین حیاط در حین سلجوقی ساخته شد. این آدرس حسینیه نصرت مشهد تراس تزییناتی از گل بوته و خطوط کوفی دارد و تزئینات آجری و کتیبه گچبری رزرو حسینیه نصرت مشهد آن متعلق به اواخر قرن یازدهم هجری و بعد از ظهر شاه سلیمان صفوی می باشند. ادله نامگذاری شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد این ایوان به فرصت صفوی باز میگردد؛ فردی به نام درویش محمد -جد مادری علامه مجلسی- در روزهای فصلتابستان در این ایوان به تدریس حدیث سرگرم بود. این حیاط نادر عرضترین، عمیقترین و گرانقدرترین حیاط مسجد می باشد و به طاق کشیده و عمیق آن، «طاق نوا» میگویند. این حیاط ظاهری ساده داراست؛ اما تزئینات آجری و گچی در درون آن دیده میگردد. دو کتیبه گچبری به خط ثلث موسوم به کتیبههای محسن امامی نیز در این تراس میباشند که یکی از آنها در صدر و دیگری در تحت جایدارد. یک کدام از کتیبهها در زمینهی اهل بیت و اهل سنت میباشد و دیگری به آداب شرعی و اخلاقی و فضیلت مسجد پرداخته هست. کتیبههای گچبری شده بر مورد قرمز و به خط کوفی نیز دیگر کتیبههای این نصیب می باشند که به آداب فقهی، اخلاقی و فضیلتهای نماز اشاره دارا هستند. ستونهای صفه درویش، مزین به خط کوفی بنایی و آجرکاری میباشند. این ایوان از پنج طرف با شبستانهای دیگر ارتباط دارد و بخش زیادی از دیوارههای آن به دیوار خشتی و کهن مسجد چسبیده میباشد. فرمان روانشینی در انتهای این ایوان وجود دارد که پنجرههای مشبک مرمری در آن دیده میگردد و مقرنس گچی از تزیینات آن است.دو طرف تراس، چهلستونهایی از سده ششم قراردارد که طاقهای آجری چهلستون شرقی از نگاه معماری از قسمتهای جالب مسجد جامع به شمار میرود. در شمال تراس و چهلستونهای آن، به چهلستون دیگری برمیخوریم که دقیقا در انتهای ضلع شمالی قرار دارد. گنبد تاجالملک، گنبدی دوپوسته هست و به فرمان وزیر ملکشاه سلجوقی و در سال ۴۸۱ هجری قمری به سبک رازی تشکیلشده و در ابتدا فارغ مسجد بوده میباشد. گفته می گردد ملکشاه سلجوقی پیش از ادای نماز جمعه به زیر این گنبد میرفت و تشریفات را در آنجا اجرا میبخشید. بعضا بر این باورند که زیر این گنبد، کتابخانه، سایهبان یا آبنما بوده و بعضا دیگر آن را مکان بارعام می دانند. از سوی دیگر چون دو طرف این اثر باز میباشد و محرابی هم در آن دیده نمیشود، عدهای کاربری مقبره را به آن نسبت دادهاند. مبتنی بر بازبودن دو سمت گنبد، فرضیه کتابخانه رد میشود و به دلیل هزینه بالای ساخت، نمیاقتدار آن را سایبان یا آبنما هم در نظر گرفت. این گنبد از گنبد نظام الملک (دیگر گنبد مسجد) کوچکتر است؛ ولی ظرافت و تناسب بهتری در آن دیده میشود. آجرها و تزیینات هندسی و نقوش زیبای گنبد تاجالملک ارزش و اعتبار خاصی به آن بخشیدهاند. این گنبد همانند گنبد نظامالملک از چهارضلعی به هشتضلعی و شانزدهضلعی رسیده و بر روی استوانهای سوار شده است. کتیبه این گنبد به خط کوفی می باشد و آیه ۵۴ سوره اعراف، نام بانی اثر، ابوالغَنائم مرزبان بن خسرو فیروز شیرازی (ملقب به تاجالملک) و سال تشکیل داد، ۴۸۱ ه.ق دیده می شود. در زاویههای داخلی گنبد تاجالملک عبارت «بسم الله الرحمن الرحیم» و آیاتی از سوره اسراء به خط کوفی ساده بر آجر پر رنگ نقش بسته هست و کتیبهای دیگر به همین شکل در ضلع جنوبی گنبد عبارت «بسم الله الرحمن الرحیم» و آیاتی از سوره آلعمران را بر خود دارد.
در قرن ششم هجری بخشی از ستونها و دهانه شبستان شمالی مسجد را تخریب کردند و ایوانی را به جای آن ساختند؛ ایوانی به نام صفه حسینیه نصرت مشهد درویش که پیش از سال ۵۱۵ هجری قمری به عنوان آخرین حیاط در حین سلجوقی ساخته شد. این آدرس حسینیه نصرت مشهد تراس تزییناتی از گل بوته و خطوط کوفی دارد و تزئینات آجری و کتیبه گچبری رزرو حسینیه نصرت مشهد آن متعلق به اواخر قرن یازدهم هجری و بعد از ظهر شاه سلیمان صفوی می باشند. ادله نامگذاری شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد این ایوان به فرصت صفوی باز میگردد؛ فردی به نام درویش محمد -جد مادری علامه مجلسی- در روزهای فصلتابستان در این ایوان به تدریس حدیث سرگرم بود. این حیاط نادر عرضترین، عمیقترین و گرانقدرترین حیاط مسجد می باشد و به طاق کشیده و عمیق آن، «طاق نوا» میگویند. این حیاط ظاهری ساده داراست؛ اما تزئینات آجری و گچی در درون آن دیده میگردد. دو کتیبه گچبری به خط ثلث موسوم به کتیبههای محسن امامی نیز در این تراس میباشند که یکی از آنها در صدر و دیگری در تحت جایدارد. یک کدام از کتیبهها در زمینهی اهل بیت و اهل سنت میباشد و دیگری به آداب شرعی و اخلاقی و فضیلت مسجد پرداخته هست. کتیبههای گچبری شده بر مورد قرمز و به خط کوفی نیز دیگر کتیبههای این نصیب می باشند که به آداب فقهی، اخلاقی و فضیلتهای نماز اشاره دارا هستند. ستونهای صفه درویش، مزین به خط کوفی بنایی و آجرکاری میباشند. این ایوان از پنج طرف با شبستانهای دیگر ارتباط دارد و بخش زیادی از دیوارههای آن به دیوار خشتی و کهن مسجد چسبیده میباشد. فرمان روانشینی در انتهای این ایوان وجود دارد که پنجرههای مشبک مرمری در آن دیده میگردد و مقرنس گچی از تزیینات آن است.دو طرف تراس، چهلستونهایی از سده ششم قراردارد که طاقهای آجری چهلستون شرقی از نگاه معماری از قسمتهای جالب مسجد جامع به شمار میرود. در شمال تراس و چهلستونهای آن، به چهلستون دیگری برمیخوریم که دقیقا در انتهای ضلع شمالی قرار دارد. گنبد تاجالملک، گنبدی دوپوسته هست و به فرمان وزیر ملکشاه سلجوقی و در سال ۴۸۱ هجری قمری به سبک رازی تشکیلشده و در ابتدا فارغ مسجد بوده میباشد. گفته می گردد ملکشاه سلجوقی پیش از ادای نماز جمعه به زیر این گنبد میرفت و تشریفات را در آنجا اجرا میبخشید. بعضا بر این باورند که زیر این گنبد، کتابخانه، سایهبان یا آبنما بوده و بعضا دیگر آن را مکان بارعام می دانند. از سوی دیگر چون دو طرف این اثر باز میباشد و محرابی هم در آن دیده نمیشود، عدهای کاربری مقبره را به آن نسبت دادهاند. مبتنی بر بازبودن دو سمت گنبد، فرضیه کتابخانه رد میشود و به دلیل هزینه بالای ساخت، نمیاقتدار آن را سایبان یا آبنما هم در نظر گرفت. این گنبد از گنبد نظام الملک (دیگر گنبد مسجد) کوچکتر است؛ ولی ظرافت و تناسب بهتری در آن دیده میشود. آجرها و تزیینات هندسی و نقوش زیبای گنبد تاجالملک ارزش و اعتبار خاصی به آن بخشیدهاند. این گنبد همانند گنبد نظامالملک از چهارضلعی به هشتضلعی و شانزدهضلعی رسیده و بر روی استوانهای سوار شده است. کتیبه این گنبد به خط کوفی می باشد و آیه ۵۴ سوره اعراف، نام بانی اثر، ابوالغَنائم مرزبان بن خسرو فیروز شیرازی (ملقب به تاجالملک) و سال تشکیل داد، ۴۸۱ ه.ق دیده می شود. در زاویههای داخلی گنبد تاجالملک عبارت «بسم الله الرحمن الرحیم» و آیاتی از سوره اسراء به خط کوفی ساده بر آجر پر رنگ نقش بسته هست و کتیبهای دیگر به همین شکل در ضلع جنوبی گنبد عبارت «بسم الله الرحمن الرحیم» و آیاتی از سوره آلعمران را بر خود دارد.
سوالات مهم درباره حسینیه نصرت مشهد؛ راهنمای انتخاب، رزرو و برگزاری مراسم