بهترین مرجع مسجد نصرت مشهد

سید ابراهیم ایروانی، سید محمد متفحص داماد، سید احمد خوانساری، سید ابوالقاسم خویی، سید نصرالله مستنبط و نصرالله خلخالی در تصویر مشاهده میشوند
خوانساری تا مجال درگذشت بروجردی در ۱۳۴۰ش/۱۳۸۰ق به درس دادن و اداره کارها فقهی عموم طهران می‌پرداخت و بعد از درگذشت وی، هر یک سری بعضی از علمای طراز اولیه از او خواستند به نجف یا این که قم برود و مرجعیت عامه شیعه ها را بپذیرد، او طهران را رخنه‌ نکرد.[۱۷] البته مرجعیت را عهده دار شد و بعضی از شیعه ها پاکستان، عراق و کشور ایران او را تحت عنوان مرجع تبعیت خود حسینیه نصرت مشهد برگزیدند.[۱۸]

اظهار نظر خاص
آیت الله خوانساری این نظر را دارد که ثابت حرمت بازی با آلات قمار فارغ از پیروزی و ناکامی نقص‌ میباشد. از گفته‌های وی در کتاب جامع المدارک می‌اقتدار برداشت کرد که طبق حیث وی، بازی با آلات قمار حتی در حالتی که تیتر قمار بودن هم بر آن درستی نماید فارغ از پیروزی و شکست روا آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۱۹]

آیت الله خوانساری از نادر علمایی میباشد که در شطرنج نظری گوناگون دارااست، او در کتاب جامع المدارک گفته میباشد: هرگاه شطرنج تحت عنوان یکی‌از آلات قمار شناخته نشود، بازی با آن حلال میباشد. امام خمینی نیز حکم به حلیت شطرنج با این شرط بخشید و در مقابل اعتراض یکی شاگردان خویش (محمدحسن قدیری . درگذشت: ۱۳۸۷ش)، به سوابق این حکم بوسیله سید احمد خوانساری اشاره رزرو حسینیه نصرت مشهد نمود.[۲۰]

او در امر ولایت فقید نیز قائل میباشد که هیچ مرحله از ولایت برای دانا نیست و حتی حق تصرف در خمس را ندارد تا چه برسد به اجرای حدود و قصاص و قضاوت و دیگر کارها اجتماعی.[۲۱] خوانساری از آغاز در شمار معارضان تند و مصرح حکومت و به ویژه فرد محمدرضا پادشاه عدم وجود.[۲۲] وی که از باخت علمای نجف در جریان مشروطه خاطرات ناخوشایندی داشت خط مش مداراگرایانه عبدالکریم حائری یزدی و بروجردی با حکومت را اعتقاد داشت، هرچند به قربت با حکومت روی خوش نشانه شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نمی‌بخشید.[۲۳]

مناسبات خوانساری با حکومت پهلوی با فراز و نشیب‌های بخش اعظمی هم پا بود و گاه این مناسبات به تیرگی می‌گرایید. چنان که در قضایایی مانند قیام پانزدهم خرداد ماه(۱۳۴۲ش) و پایکوبی‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی در ۱۳۵۰ش، موضع او با صدور اعلامیه و اظهار مخالفت مصرح به جناح معارضان دور از شوخی رژیم مجاورت شد.[۲۴] وی همینطور در مقاطع گوناگون تذکراتی به حکومت وقت می‌بخشید و خواست‌هایی را مطرح می کرد مانند برحذر داشتن رژیم از بی‌حرمتی به عالمان فقهی در رادیو، دوری از پخش بعضا نرم افزار‌های نامناسب از تلویزیون، ساماندهی معافیت طلاب علم ها شرعی از سرویس سربازی، پیگیری برای آزادی علما و زندانیان دیگر و رفع ممنوعیت از سخنرانی وعاظ ممنوع المنبر.[۲۵]

برخی گفته‌اند که انگیزه اینکه آیت الله خوانساری در مباحث سیاسی ورود نیافت، ماجرای اهانت او در بازار طهران در موضوع اصلاحات ارضی بود.[۲۶]

عمل‌های اجتماعی و فرهنگی
خوانساری ضمن پژوهش به حوزه علمیه قم، طهران، نجف و دیگر شهرها به تاسیس و تعمیر اکثری از مساجد و بناهای همگانی یاری می کرد. هنگام وقوع زمین لرزه خراسان در ۱۳۴۷ش یاری‌هایی به زمین لرزه‌زدگان تخصیص بخشید و در ماجرای اخراج ایرانیان از عراق در ۱۳۴۸ش، به سعی وی مجلسی تعالی در اعتراض به‌این خلق حاکمان عراق تشکیل شوید.[۲۷]

وفات
خوانساری در ۲۹ دی ۱۳۶۳ش موازی با ۲۷ ربیع‌الثانی ۱۴۰۵ق در طهران درگذشت.[۲۸] امام خمینی به مناسبت وفات وی پیام تسلیتی صادر کرد[۲۹] و بازار طهران و ناحیههای علمیه تعطیل و از سوی دولت یک هفته عزای همگانی اعلام شد. پیکر او را بعداز تشییع در طهران به قم منتقل و در مسجد بالاسر بقعه حضرت معصومه(س) به خاک سپردند.[۳۰]

فرزندان
خوانساری دارنده چهار فرزند ذکور به اسم‌های جعفر، مهدی، علی و ادب الله بود که دو نفر اخیر در طول حیات وی از جهان رفتند.[۳۱]

مختصات
اکثری از عالمان، احتیاط بسیار و ورع خوانساری را ستوده و او را در تهذیب نفس و فضائل اخلاقی زیرا متانت، تواضع و بی آلایش زیستی دارنده سکو‌ای بلند دانسته‌اند.[۳۲] مقام علمی رفیع وی نیز برای همگان مشهود بود چنان که اکثری از بزرگان حوزه قم، نجف و کربلا بعداز درگذشت آیت الله بروجردی او را اعلم و دارنده دقیق شدن در مسائل دینی می‌دانستند.[۳۳] خصوصیت اساسی فقه خوانساری استقلال در رأی میباشد که در بخش اعظمی موردها به مخالفت وی با طریقه دارای شهرت انجامیده میباشد.[۳۴] امام خمینی اورا منفعت‌مند از رده احتياط، زهد و تقوا، علميت و دقیق شدن دانسته میباشد.[۳۵] درباره یکی‌از کرامات آیت‌الله سیداحمد خوانساری نقل گردیده‌است: او بیماری آسیب معده داشت که احتیاج به فعالیت جراحی داشت، از طرفی او سالخورده و از نظر جسمی ناتوان بود و تحمل جراحی فارغ از بیهوشی نیز ممکن عدم وجود، قبل از آنکه کار جراحی استارت خواهد شد، او اذن بی‌هوش کردن را به دکتر نداد -زیرا به لحاظ وی در موقعیت بی‌هوشی، پیروی مقلدینشان مبتلا انواع میشد- از این رو به پزشکان معالج خاطرنشان کرد: هر گاه اینجانب سرگرم تلاوت سوره مبارکه انعام شدم، شما درگیر شغل گردید، اینجانب اعتنا‌ام به قرآن میباشد و در این حالت هیچ مشکلی پیش نمی‌آید -او آن چنان به قرآن اعتنا پیدا میکرد که شم درد نمی‌کردند- همانطور هم شد و با مجموع شدن کار جراحی، خواندن سوره مبارکه انعام نیز به انتها رسید![۳۶]

سید ابراهیم ایروانی، سید محمد متفحص داماد، سید احمد خوانساری، سید ابوالقاسم خویی، سید نصرالله مستنبط و نصرالله خلخالی در تصویر مشاهده میشوند
خوانساری تا مجال درگذشت بروجردی در ۱۳۴۰ش/۱۳۸۰ق به درس دادن و اداره کارها فقهی عموم طهران می‌پرداخت و بعد از درگذشت وی، هر یک سری بعضی از علمای طراز اولیه از او خواستند به نجف یا این که قم برود و مرجعیت عامه شیعه ها را بپذیرد، او طهران را رخنه‌ نکرد.[۱۷] البته مرجعیت را عهده دار شد و بعضی از شیعه ها پاکستان، عراق و کشور ایران او را تحت عنوان مرجع تبعیت خود حسینیه نصرت مشهد برگزیدند.[۱۸]

اظهار نظر خاص
آیت الله خوانساری این نظر را دارد که ثابت حرمت بازی با آلات قمار فارغ از پیروزی و ناکامی نقص‌ میباشد. از گفته‌های وی در کتاب جامع المدارک می‌اقتدار برداشت کرد که طبق حیث وی، بازی با آلات قمار حتی در حالتی که تیتر قمار بودن هم بر آن درستی نماید فارغ از پیروزی و شکست روا آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۱۹]

آیت الله خوانساری از نادر علمایی میباشد که در شطرنج نظری گوناگون دارااست، او در کتاب جامع المدارک گفته میباشد: هرگاه شطرنج تحت عنوان یکی‌از آلات قمار شناخته نشود، بازی با آن حلال میباشد. امام خمینی نیز حکم به حلیت شطرنج با این شرط بخشید و در مقابل اعتراض یکی شاگردان خویش (محمدحسن قدیری . درگذشت: ۱۳۸۷ش)، به سوابق این حکم بوسیله سید احمد خوانساری اشاره رزرو حسینیه نصرت مشهد نمود.[۲۰]

او در امر ولایت فقید نیز قائل میباشد که هیچ مرحله از ولایت برای دانا نیست و حتی حق تصرف در خمس را ندارد تا چه برسد به اجرای حدود و قصاص و قضاوت و دیگر کارها اجتماعی.[۲۱] خوانساری از آغاز در شمار معارضان تند و مصرح حکومت و به ویژه فرد محمدرضا پادشاه عدم وجود.[۲۲] وی که از باخت علمای نجف در جریان مشروطه خاطرات ناخوشایندی داشت خط مش مداراگرایانه عبدالکریم حائری یزدی و بروجردی با حکومت را اعتقاد داشت، هرچند به قربت با حکومت روی خوش نشانه شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد نمی‌بخشید.[۲۳]

مناسبات خوانساری با حکومت پهلوی با فراز و نشیب‌های بخش اعظمی هم پا بود و گاه این مناسبات به تیرگی می‌گرایید. چنان که در قضایایی مانند قیام پانزدهم خرداد ماه(۱۳۴۲ش) و پایکوبی‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی در ۱۳۵۰ش، موضع او با صدور اعلامیه و اظهار مخالفت مصرح به جناح معارضان دور از شوخی رژیم مجاورت شد.[۲۴] وی همینطور در مقاطع گوناگون تذکراتی به حکومت وقت می‌بخشید و خواست‌هایی را مطرح می کرد مانند برحذر داشتن رژیم از بی‌حرمتی به عالمان فقهی در رادیو، دوری از پخش بعضا نرم افزار‌های نامناسب از تلویزیون، ساماندهی معافیت طلاب علم ها شرعی از سرویس سربازی، پیگیری برای آزادی علما و زندانیان دیگر و رفع ممنوعیت از سخنرانی وعاظ ممنوع المنبر.[۲۵]

برخی گفته‌اند که انگیزه اینکه آیت الله خوانساری در مباحث سیاسی ورود نیافت، ماجرای اهانت او در بازار طهران در موضوع اصلاحات ارضی بود.[۲۶]

عمل‌های اجتماعی و فرهنگی
خوانساری ضمن پژوهش به حوزه علمیه قم، طهران، نجف و دیگر شهرها به تاسیس و تعمیر اکثری از مساجد و بناهای همگانی یاری می کرد. هنگام وقوع زمین لرزه خراسان در ۱۳۴۷ش یاری‌هایی به زمین لرزه‌زدگان تخصیص بخشید و در ماجرای اخراج ایرانیان از عراق در ۱۳۴۸ش، به سعی وی مجلسی تعالی در اعتراض به‌این خلق حاکمان عراق تشکیل شوید.[۲۷]

وفات
خوانساری در ۲۹ دی ۱۳۶۳ش موازی با ۲۷ ربیع‌الثانی ۱۴۰۵ق در طهران درگذشت.[۲۸] امام خمینی به مناسبت وفات وی پیام تسلیتی صادر کرد[۲۹] و بازار طهران و ناحیههای علمیه تعطیل و از سوی دولت یک هفته عزای همگانی اعلام شد. پیکر او را بعداز تشییع در طهران به قم منتقل و در مسجد بالاسر بقعه حضرت معصومه(س) به خاک سپردند.[۳۰]

فرزندان
خوانساری دارنده چهار فرزند ذکور به اسم‌های جعفر، مهدی، علی و ادب الله بود که دو نفر اخیر در طول حیات وی از جهان رفتند.[۳۱]

مختصات
اکثری از عالمان، احتیاط بسیار و ورع خوانساری را ستوده و او را در تهذیب نفس و فضائل اخلاقی زیرا متانت، تواضع و بی آلایش زیستی دارنده سکو‌ای بلند دانسته‌اند.[۳۲] مقام علمی رفیع وی نیز برای همگان مشهود بود چنان که اکثری از بزرگان حوزه قم، نجف و کربلا بعداز درگذشت آیت الله بروجردی او را اعلم و دارنده دقیق شدن در مسائل دینی می‌دانستند.[۳۳] خصوصیت اساسی فقه خوانساری استقلال در رأی میباشد که در بخش اعظمی موردها به مخالفت وی با طریقه دارای شهرت انجامیده میباشد.[۳۴] امام خمینی اورا منفعت‌مند از رده احتياط، زهد و تقوا، علميت و دقیق شدن دانسته میباشد.[۳۵] درباره یکی‌از کرامات آیت‌الله سیداحمد خوانساری نقل گردیده‌است: او بیماری آسیب معده داشت که احتیاج به فعالیت جراحی داشت، از طرفی او سالخورده و از نظر جسمی ناتوان بود و تحمل جراحی فارغ از بیهوشی نیز ممکن عدم وجود، قبل از آنکه کار جراحی استارت خواهد شد، او اذن بی‌هوش کردن را به دکتر نداد -زیرا به لحاظ وی در موقعیت بی‌هوشی، پیروی مقلدینشان مبتلا انواع میشد- از این رو به پزشکان معالج خاطرنشان کرد: هر گاه اینجانب سرگرم تلاوت سوره مبارکه انعام شدم، شما درگیر شغل گردید، اینجانب اعتنا‌ام به قرآن میباشد و در این حالت هیچ مشکلی پیش نمی‌آید -او آن چنان به قرآن اعتنا پیدا میکرد که شم درد نمی‌کردند- همانطور هم شد و با مجموع شدن کار جراحی، خواندن سوره مبارکه انعام نیز به انتها رسید![۳۶]