رواقهای مقبره امام رضا
فضاهای مسقف و محدود در پیرامون بقعه، رواق نامیده می شوند. در حال حاضر تعالیترین رواق بقاع، رواق امام خمینی[۱۷۵] به مساحت ۹٫۸۰۰ مترمربع میباشد که تا قبل از اینً صحن بوده و عملیات مسقفسازی آن از سال ۱۳۸۱ شروع شد. این رواق از شمال به رواق دارالعباده، حرم روحانی بهایی و رواق دارالزهد، از غرب به مسجد گوهرشاد، از شرق به موزه مرکزی و از جنوب به صحن جامع رضوی محصور حسینیه نصرت مشهد میباشد.
[۱۷۶] رواقهای مقبره با سنگفرشهای سپید رنگ پوشیده شده است و دیوارههای آن تا طول ۱٫۵ متر سنگ و برخیً از ازاره و فراتر از آن نیز آینهکاری میباشد. تمام رواقهای بقعه را تا سال ۱۳۹۰ ه.ش بیست و یک رواق گزارش کردهاند که تک تک آنها ۵۶۳۸ متر مربع هست.[۱۷۷] رواقهای دارالحُفّاظ، دارالسّیاده، دارالشّرف، دارالشّکر، دارالفیض، توحیدخانه، گنبد اللهوردیخان، دارالضّیافه، دارالسّعاده، گنبد حاتمخانی، دارالسّلام، دارالسّرور، دارالعزّه، دارالذّکر، دارالزّهد، روحانی بهاءالدین، دارالعباده، دارالاخلاص، دارالولایه، دارالاجابه، دارالهدایه، دارالرّحمه، دارالحکمه، دارالحجّه، امام خمینی، دارالمرحمه از رواقهای دستهٔ مقبره آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشند.
رواق روضه خوان طوسی و رواق روضه خوان حر عاملی، رواقهای زیربستی مقبره در غرب و شرق رواق دارالحجّه، و رواقهای کوثر، غدیر و دارالکرامه نیز، رواقهای اقماری صحن جامع رضوی را تشکیل رزرو حسینیه نصرت مشهد می دهند.
در تاریخ آمده که مأمون بعد از مرگ هارون و دفن او در بقاعٔ هارونی بر فراز آن بقاع قبهای تشکیل داد. بهاعتقاد و باور بعضی مورخان، آن قبه بر تاثیر حوادثی مانند حملهٔ سبکتکین در اواخر قرن چهارم ه.ق و زخم به بقاع، تخریب شد و بعداز آن پاد شاه محمود غزنوی در سال ۴۰۰ ه.ق به تجدید بنا بقعه و ساخت قبهای بر فراز مدفن مبادرت کرد.[۱۵۵] وزیر فرمانروا سنجر سلجوقی شخصی به اسم شرفالدین ابوطاهر قمی بود که خلال تغییر و تحول در نوحهٔ منوره و کاشیکاری آن مبادرت به تاسیس گنبد بر فراز قبه نمود که پس از سپری شد حدود ۹۰۰ سال شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد هنوز پابرجاست.
در پایین کتیبهٔ به دور گنبد، دو پاراگراف از سازندگان گنبد آمدهمیباشد که نماد می دهد کمالالدین یزدی کاشیشغل گنبد و علیرضا عباسی خطاط کتیبهٔ به دور گنبد بودهاند. در سال ۹۹۷ ه.ق در حین فتنهٔ ازبکها، عبدالمؤمن خان خلال حراج آستان قدس، طلای گنبد و گلدستهٔ آن را بهغارت پیروزی. بعد از این رخداد، فرمان روا عباس صفوی در سال ۱۰۱۰ ه.ق پیاده از اصفهان به مشهد مهاجرت کرد و فرمان طلاکاری مجددٔ گنبد را صادر کرد. این عمل در سال ۱۰۱۶ ه.ق نقطه نهایی یافت. در سال ۱۰۸۴ ه.ق زمین لرزهٔ شدیدی صورت بخشید که منجر ساختوساز رخنه در نصیب فرنگی گنبد شد و تنی چند از آجرهای طلای آن جاری شد. بعداز آن به دستور فرمانروا سلیمان صفوی گنبد تعمیر و مجدد طلاکاری شد. جریان این طلاکاری در چهار ترنج به دور گنبد بوسیله محمدرضا امامی خوشنویس آن مجال مندرجمیباشد.[۱۵۶] تاریخ این کتیبه ۱۰۸۶ ه.ق را نماد می دهد.[۱۵۷] در سال ۱۳۳۰ ه.ق گنبد به وسیله روسها به توپ بسته شد که فعلا هم از باطن گنبد مکان اصابت گلولهها قابل رویت میباشد؛ بعداز آن نیرالدوله والی خراسان به تعمیر این فسادها پرداخت. در سال ۱۳۵۹ واپسین طلاکاری گنبد به آخر رسید.[۱۵۸] در اواسطٔ کتیبهٔ دورادور گنبد، بر لوحهای، سال طلاکاری و تعمیر گنبد سال ۱۴۰۰ ه.ق گزارش شده است
رواقهای مقبره امام رضا
فضاهای مسقف و محدود در پیرامون بقعه، رواق نامیده می شوند. در حال حاضر تعالیترین رواق بقاع، رواق امام خمینی[۱۷۵] به مساحت ۹٫۸۰۰ مترمربع میباشد که تا قبل از اینً صحن بوده و عملیات مسقفسازی آن از سال ۱۳۸۱ شروع شد. این رواق از شمال به رواق دارالعباده، حرم روحانی بهایی و رواق دارالزهد، از غرب به مسجد گوهرشاد، از شرق به موزه مرکزی و از جنوب به صحن جامع رضوی محصور حسینیه نصرت مشهد میباشد.
[۱۷۶] رواقهای مقبره با سنگفرشهای سپید رنگ پوشیده شده است و دیوارههای آن تا طول ۱٫۵ متر سنگ و برخیً از ازاره و فراتر از آن نیز آینهکاری میباشد. تمام رواقهای بقعه را تا سال ۱۳۹۰ ه.ش بیست و یک رواق گزارش کردهاند که تک تک آنها ۵۶۳۸ متر مربع هست.[۱۷۷] رواقهای دارالحُفّاظ، دارالسّیاده، دارالشّرف، دارالشّکر، دارالفیض، توحیدخانه، گنبد اللهوردیخان، دارالضّیافه، دارالسّعاده، گنبد حاتمخانی، دارالسّلام، دارالسّرور، دارالعزّه، دارالذّکر، دارالزّهد، روحانی بهاءالدین، دارالعباده، دارالاخلاص، دارالولایه، دارالاجابه، دارالهدایه، دارالرّحمه، دارالحکمه، دارالحجّه، امام خمینی، دارالمرحمه از رواقهای دستهٔ مقبره آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشند.
رواق روضه خوان طوسی و رواق روضه خوان حر عاملی، رواقهای زیربستی مقبره در غرب و شرق رواق دارالحجّه، و رواقهای کوثر، غدیر و دارالکرامه نیز، رواقهای اقماری صحن جامع رضوی را تشکیل رزرو حسینیه نصرت مشهد می دهند.
در تاریخ آمده که مأمون بعد از مرگ هارون و دفن او در بقاعٔ هارونی بر فراز آن بقاع قبهای تشکیل داد. بهاعتقاد و باور بعضی مورخان، آن قبه بر تاثیر حوادثی مانند حملهٔ سبکتکین در اواخر قرن چهارم ه.ق و زخم به بقاع، تخریب شد و بعداز آن پاد شاه محمود غزنوی در سال ۴۰۰ ه.ق به تجدید بنا بقعه و ساخت قبهای بر فراز مدفن مبادرت کرد.[۱۵۵] وزیر فرمانروا سنجر سلجوقی شخصی به اسم شرفالدین ابوطاهر قمی بود که خلال تغییر و تحول در نوحهٔ منوره و کاشیکاری آن مبادرت به تاسیس گنبد بر فراز قبه نمود که پس از سپری شد حدود ۹۰۰ سال شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد هنوز پابرجاست.
در پایین کتیبهٔ به دور گنبد، دو پاراگراف از سازندگان گنبد آمدهمیباشد که نماد می دهد کمالالدین یزدی کاشیشغل گنبد و علیرضا عباسی خطاط کتیبهٔ به دور گنبد بودهاند. در سال ۹۹۷ ه.ق در حین فتنهٔ ازبکها، عبدالمؤمن خان خلال حراج آستان قدس، طلای گنبد و گلدستهٔ آن را بهغارت پیروزی. بعد از این رخداد، فرمان روا عباس صفوی در سال ۱۰۱۰ ه.ق پیاده از اصفهان به مشهد مهاجرت کرد و فرمان طلاکاری مجددٔ گنبد را صادر کرد. این عمل در سال ۱۰۱۶ ه.ق نقطه نهایی یافت. در سال ۱۰۸۴ ه.ق زمین لرزهٔ شدیدی صورت بخشید که منجر ساختوساز رخنه در نصیب فرنگی گنبد شد و تنی چند از آجرهای طلای آن جاری شد. بعداز آن به دستور فرمانروا سلیمان صفوی گنبد تعمیر و مجدد طلاکاری شد. جریان این طلاکاری در چهار ترنج به دور گنبد بوسیله محمدرضا امامی خوشنویس آن مجال مندرجمیباشد.[۱۵۶] تاریخ این کتیبه ۱۰۸۶ ه.ق را نماد می دهد.[۱۵۷] در سال ۱۳۳۰ ه.ق گنبد به وسیله روسها به توپ بسته شد که فعلا هم از باطن گنبد مکان اصابت گلولهها قابل رویت میباشد؛ بعداز آن نیرالدوله والی خراسان به تعمیر این فسادها پرداخت. در سال ۱۳۵۹ واپسین طلاکاری گنبد به آخر رسید.[۱۵۸] در اواسطٔ کتیبهٔ دورادور گنبد، بر لوحهای، سال طلاکاری و تعمیر گنبد سال ۱۴۰۰ ه.ق گزارش شده است
سوالات مهم درباره حسینیه نصرت مشهد؛ راهنمای انتخاب، رزرو و برگزاری مراسم