رزرو حسینیه نصرت مشهد احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام)، از فرزندان امام کاظم (علیهالسلام) میباشد. حسینیه نصرت مشهد این امامزاده در شهر شیراز دفن گردیده و دارنده بقاع و ضریح باشکوهی میباشد که یک کدام از اماکن زیارتی اساسی در کشور ایران به شمار میرود. آدرس حسینیه نصرت مشهد امام کاظم (علیهالسلام) اورا بسیار دوست میداشت و ملکی را از خویش به وی داد و اورا به مهربانی و دلیری ستوده میباشد. رزرو حسینیه نصرت مشهد
۱ - معرفی اجمالی
[بازنویسی]
«احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام)»، از فرزندان امام کاظم (علیهالسلام) میباشد [۱] [۲] و اصل وجود اینگونه فرزندی برای حضرت و نیز تمجید و توثیق اجمالی وی در منابع دیرین شیعی وجود داراست.
بیش تر از هزار و دویست سال میباشد که ناحیه عجم متبرک به وجود احمد بن موسی میباشد. وی یک کدام از شخصیتهای معنوی و از رجال والا شیعه به شمار میرود. احمد فرزند و اخوی امام و فرزند و اخوی شهید میباشد. پدرش موسی بن جعفر (علیهالسّلام) یگانه بعد از ظهر و هفتمی ستاره عرش ولایت و مادرش اماحمد از زنان فاضله روزگار خود بود.
۲ - ارتباط با بابا
[بازنویسی]
درخصوص ارتباط وی با بابا بزرگوارش، داستان گردیده میباشد که امام موسی کاظم (علیهالسلام)، اورا بسیار دوست میداشت و ملکی را از خویش به وی اعطا کرد و اورا به مهربانی و دلیری ستود.
روحانی موثر (۴۱۳ ق) درینباره می گوید: احمد بن موسی، سیّدی کریم و مهربان و جلیل و صاحب و مالک ورع بوده و حضرت ابوالحسن موسی (علیهالسلام) اورا دوست میداشت و مقدم میشمرد و یک قطعه زمینی یار و همدم با آب آن، دارای شهرت به یسیره به وی بخشیده بود. گزارش گردیده که احمد اکثری از بردگان را از فرآورده خود آزاد نمود. [۳]
اسماعیل بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) میگوید: «…پدرم پیوسته به وی لحاظ داشت و اورا پاس میداشت و از وی غافل نمیشد». [۴]
۳ - فضیلت مامان
[دستکاری]
سید جعفر آل بحرالعلوم (۱۳۷۷ ق)، درباره مامان وی نقل نموده است: مامان احمد بن موسی، از زنان بسیار متشخص بود که اورا ام احمد مینامیدند. حضرت موسی بن جعفر (علیهالسلام)، به وی عشق و علاقه متعددی داشت، زمانی از مدینه به بغداد رفت، ودیعتهای امامت را به وی ودیعت، فرمود: «کسی که در هر موقع آمد و این سپردهها را از تو خواست، بدان اینجانب از عالم رفتهام و وی جانشین اینجانب میباشد و امامی میباشد که اطاعتش بر تو و بقیه عموم واجب میباشد». [۵]
هنگامی هارون، امام کاظم (علیهالسلام) را در بغداد مسموم کرد، حضرت رضا (علیهالسلام)، از ام احمد ودیعتها را خواست. ام احمد اعلام کرد: وای پدرت شهید شد؟ فرمود: «بله؛ در حال حاضر از دفن وی خارج از شدم، آن سپردههایی که پدرم موقع رفتن به بغداد در اختیارت گذاشت بیاور، اینجانب جانشین وی و امام به حق بر جن و انس هستم». ام احمد یقه چاکزده، ودیعتها را تحویل بخشید و با آنجناب به امامت بیعت کرد. [۶]
۴ - خصوصیتهای امامزاده
[دستکاری]
احمد بن موسی، در عبادت حق، پرهیزکاری، تقوا، کرامت نفس و جوانمردی زبانزد همگان بود و بزرگواریش باعث شوید، در طی حیاتش عموم دو توشه تحت عنوان امام با وی بیعت نمایند و در هر دو توشه وی عموم را به مسیر درست هدایت کرد.
بعداز مسافرت حضرت رضا (علیهالسّلام) زیرا تحمل فراق اخوی برایش ناراحت کننده شد، با توده متعددی راهی جمهوری اسلامی ایران شد و قربت شیراز گرفتار خیانت گریهای مامون شد و احمد بعداز نبردی نابرابر به شهید شدن رسید و به جهت خفقان جانور تا سالها قبرش بر شیعه ها پنهان ماند،
تا این که در طول «عضدالدوله دیلمی» و درپی اتفاقای شگفت، قبر آن بزرگوار پدیدار شد.
از آن فرصت تا کنون، شیعهها، به ویژه عجمنشینان به سان پروانگان به گرد ضریح نورانی آن حضرت در طوافند. کراماتی که شیعهها با توسل بهاین بزرگوار مشاهده کردهاند موجب شدهاست تا عشق و علاقهمندان آن حضرت از شیوه های به دور و در حدود زیارت وی بیایند و حصول سود کنند. عموم عجم نیز از این که پذیرای زیارتکنندگان اویند، مدام بر خویش میبالند.
۵ - سفر به کشور ایران
[بازنویسی]
امام رضا (علیهالسّلام) در سال ۱۸۳ ق. و در ۳۵ سالگی ذمه دار امامت شیعهها شد. عصر امامت وی که بیست سال بود، مصادف با خلافت هارونالرشید، محمد امین و مامون بود. بعداز مرگ محمد امین بعد از کشمکشها و کودتاهای متفاوت خلافت به دست مامون زمینخورد. ولی وی از حیطه علویان خوف داشت و ادله اساسی آن نیز حالت معنوی امام رضا (علیهالسّلام) بود. مامون تصمیم گرفت، حکومت خویش را از حوزه علویان در دفاع نگه داراست. مطمئنترین رویکرد قربت به امام رضا (علیهالسّلام) و آهسته نگهداشتن علویان، را تعیین کرد.
وی در سال ۲۰۰ هجری قمری امام رضا (علیهالسّلام) را خلاف رغبت قلبی اش ناچار کرد تا از مدینه به مرو مسافرت نماید. مردم شیعهها نیت باطنی مامون را نمیدانستند و همین جهل همگانی، سبب ساز شوید سیل مهاجرت سادات و علویان به سوی جمهوری اسلامی ایران سرازیرشد. درین در میان دو کاروان از مداقه ویژهای بهره مند بود. یکیاز کاروانی که سرپرستی آن به ذمه حضرت معصومه (دروداللهعلیها) بود و دیگری، کاروانی که به کاروانسالاری احمد بن موسی (علیهالسّلام) روانه کشورایران شد. تعداد جمعیت کاروان احمد بن موسی (علیهالسّلام) ظاهراً شایان توجه بوده میباشد. در بعضی منابع جمعیتشان را تا پانزده هزار نفر هم نوشتهاند. تعداد متعددی از سادات و نزدیکان امام هشتم خلال احمد و محمد و حسین از فرزندان امام کاظم (علیهالسّلام) درین کاروان حضور داشتند.
۶ - آشکارشدن قبر
[بازنویسی]
قبر احمد بن موسی ـ (علیهالسّلام) دربین سالهای ۳۳۸-۳۷۲ ق. در طول حکومت عضدالدوله دیلمی آشکار شوید. سازه به نقل از دیگری قبر آن بزرگوار در سال ۷۴۵ ق. در حین حکومت پادشاه ابو اسحاق که از ممدوحان حافظ میباشد، کشف شوید. ولی آن چه بعضا از پژوهشگران به دست آوردهاند این میباشد که ظاهراً قبر آن حضرت در حین عضد الدوله دیلمی ظواهر گشته. البته بر تاثیر مرور فرصت و زلزلههای پشت سرهم قبر او از چشمها نهفته شوید، تا این که مجدداً در سال ۷۴۵ ق. آشکار شوید.
چنان که مجدالاشرف (یکیاز متولیان بقعه در بعد از ظهر نادرشاه) که مطالبی درباره احمد بن موسی از خویش به یادگار نهاده میباشد میگوید: «قبر امام زاده معصوم امیر احمد بن موسی (علیهالسّلام) را امیر مقربالدین مسعود بن بدر... عمارتی در خیال داشت.» [۷]
این ذکر میرساند که اطلاعاتی هر یک سری مختصر از قبر آن امام زاده وجود داشته میباشد. در کتاب بحرالانساب و اثر ها الاحمدیه، شرحی کامل در زمینه ی کیفیت آشکارشدن قبر آن حضرت در طول عضدالدوله آمده میباشد. گرچه بر تاثیر مرور مجال این قصه گرفتار مطالبی آمیخته با افسانه شدهاست، البته همین مطالب راهگشای نیکی میباشند. آن چه که در بیشتر گزارشها آمده میباشد بر این نکته تاکید داراست که شبها نوری از قبر وی ساطع می شد و پیکر او نیز که تعدادی قرن از شهیدشدن وی میپیشین هنوز سلامت و جدید به حیث می سید و انگشتر در دستش بود که نگینش منقش به گزاره «العزة الله احمد بن موسی» بود و همین انگشتری باعث شناسایی وی شد. بعداز ظواهر شدن قبر در شیراز بازهها جشن و پای کوبی و سرور برپا بود.[۸] و از آن موقع تا به امروز ضریح وی خوب از قبل آباد و ملجا شیفتگان آن حضرت شدهاست.
۷ - شهید شدن یا این که وفات
[بازنویسی]
راجع به شهید شدن یا این که وفات و محل دفن احمد بن موسی اختلافلحاظ وجود دارااست. این اختلاف مطابق آن میباشد که او به اسفراین (از توابع استان خراسان شمالی) رفته و در آنجا به شهید شدن رسیده یا این که در شیراز وفات یافته و یا این که به شهیدشدن رسیده میباشد.
۷.۱ - قصه عباس قمی
حاج روضه خوان عباس قمی (۱۳۵۹ق)، از کتاب «شد الازار فی حط الاوزار عن زوار المزار» ـ نوشته مشخص و معلومالدین ابوالقاسم جنید بن محمود بن محمد شیرازی در سال ۷۹۱هـ. ق [۹] [۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵] ـ نقل نموده است که:
ـ احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) در روز ها مأمون، به شیراز هجرت کرد و در آن روزها بعداز شهیدشدن امام رضا (علیهالسلام)، وی نیز در شیراز وفات یافت... .
ـ بعضی نیز گفتهاند که به شهیدشدن رسید و قبر شریفش نهفته بود تا اینکه در طی امیر مسعود بن بدر کشف شد و قبّهای برای آن سازه نمود. گویند که تن شریفش در قبر خیس و نو باقی مانده بود و از آنجایی که در اختیار انگشتری داشته که نقش نگینش «العزّة لله احمد بن موسی» بوده میباشد، اورا شناختند. سپس اتابک ابوبکر، بنایی برتر از اولین تأسیس کرد؛ آن گاه خاتون تاش که زنی درستکار و اهل عبادت بوده در سال ۷۵۰ هـ. ق قبّهای بس خوب صحیح کرد و در جَنب آن، مکتبای بهتر سازه بنیان و در مجاورت آن مرقدی هم برای خودش مشخص و معلوم نمود. [۱۶]
۷.۲ - قصه جزایری
سید نعمت الله جزایری (۱۱۱۲ق) در «الانوار النعمانیّه» می گوید: احمد و محمد فرزندان موسی بن جعفر (علیهالسلام) هر دو در شیراز مدفون بوده و محل دفنشان، محل تبرک و زیارت شیعه میباشد. [۱۷]
۷.۳ - قصه تبریزی
تالیف کننده ریحانة الادب (۱۳۷۳ق) میگوید: حمدالله مستوفی در «نزهة القلوب»، آقای محمدعلی کرمانشاهی در «مقامع الفضل»، مالک حدائق در یکسری جا از «لؤلؤة البحرین»، میرزا عبدالله افندی در «ریاض العلماء» در زیر تفصیل اکنون سید عبدالله بن موسی بن احمد تصریح کردهاند بر اینکه مرقد شریف احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) همین مزاری میباشد که در شیراز جان دار، و به فرمانروا لامپ دارای شهرت میباشد.[۱۸]
۷.۴ - ماجرا امین
سیدمحسن امین (۱۳۷۷ق) در «اعیان الشیعه»، پس از ذکر نظریه آنانی که محل دفن احمد بن موسی را در اسفراین یا این که جای دیگر می دانند، می گوید: این نظریه بعید و مخالف با نظریه دارای اسم و رسم میباشد (که محل شهید شدن و قبر وی شیراز است). [۱۹]
۸ - بیعت با امام رضا
[دستکاری]
در بعضا کتاب ها متأخر بیان شده که بعداز شهید شدن امام کاظم (علیهالسلام)، عموم مدینه به نظر شخصیت و سن احمد، به در منزل وی رفته و با او بیعت کردند و وی پیشاپیشِ جمعیت به مسجد نبی (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) رفت و خطبهای خواند و به عموم بیان کرد: «ای اشخاصی که با اینجانب بیعت نمودهاید! بدانید که اینجانب خودم با برادرم علی (امام رضا) بیعت کردهام و وی واجب الاطاعه میباشد. بر اینجانب و شماست که از وی اطاعت کنیم». بعد از آن از منبر ذیل آمده و به واقعه همگی عموم به در منزل برادرش رفته و با حضرت بیعت کردند. [۲۰]
۹ - کنیه فرمانروالامپ
[دستکاری]
در نقطه نهایی گفتنی میباشد که «پادشاهلامپ»، لقبی وجود ندارد که در طول زندگانی وی به حضرتشان اطلاق گردیده باشد؛ بلکه براساس برخی نقلها، در جریان کشف قبرشان در صدها سال سپس، این کنیه برای وی در لحاظ دریافت شد.
۱۰ - تاریخ وفات
[بازنویسی]
تاریخ وفات احمد بن موسی را در منابع تاریخی نیافتیم؛ اما برخی نویسندگان معاصر تاریخ وفات را حدود ۲۰۳ قمری که همزمان با شهیدشدن امام رضا (علیهالسلام) میباشد، بیان نمودهاند.[۲۱]
[بازنویسی]
«احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام)»، از فرزندان امام کاظم (علیهالسلام) میباشد [۱] [۲] و اصل وجود اینگونه فرزندی برای حضرت و نیز تمجید و توثیق اجمالی وی در منابع دیرین شیعی وجود داراست.
بیش تر از هزار و دویست سال میباشد که ناحیه عجم متبرک به وجود احمد بن موسی میباشد. وی یک کدام از شخصیتهای معنوی و از رجال والا شیعه به شمار میرود. احمد فرزند و اخوی امام و فرزند و اخوی شهید میباشد. پدرش موسی بن جعفر (علیهالسّلام) یگانه بعد از ظهر و هفتمی ستاره عرش ولایت و مادرش اماحمد از زنان فاضله روزگار خود بود.
۲ - ارتباط با بابا
[بازنویسی]
درخصوص ارتباط وی با بابا بزرگوارش، داستان گردیده میباشد که امام موسی کاظم (علیهالسلام)، اورا بسیار دوست میداشت و ملکی را از خویش به وی اعطا کرد و اورا به مهربانی و دلیری ستود.
روحانی موثر (۴۱۳ ق) درینباره می گوید: احمد بن موسی، سیّدی کریم و مهربان و جلیل و صاحب و مالک ورع بوده و حضرت ابوالحسن موسی (علیهالسلام) اورا دوست میداشت و مقدم میشمرد و یک قطعه زمینی یار و همدم با آب آن، دارای شهرت به یسیره به وی بخشیده بود. گزارش گردیده که احمد اکثری از بردگان را از فرآورده خود آزاد نمود. [۳]
اسماعیل بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) میگوید: «…پدرم پیوسته به وی لحاظ داشت و اورا پاس میداشت و از وی غافل نمیشد». [۴]
۳ - فضیلت مامان
[دستکاری]
سید جعفر آل بحرالعلوم (۱۳۷۷ ق)، درباره مامان وی نقل نموده است: مامان احمد بن موسی، از زنان بسیار متشخص بود که اورا ام احمد مینامیدند. حضرت موسی بن جعفر (علیهالسلام)، به وی عشق و علاقه متعددی داشت، زمانی از مدینه به بغداد رفت، ودیعتهای امامت را به وی ودیعت، فرمود: «کسی که در هر موقع آمد و این سپردهها را از تو خواست، بدان اینجانب از عالم رفتهام و وی جانشین اینجانب میباشد و امامی میباشد که اطاعتش بر تو و بقیه عموم واجب میباشد». [۵]
هنگامی هارون، امام کاظم (علیهالسلام) را در بغداد مسموم کرد، حضرت رضا (علیهالسلام)، از ام احمد ودیعتها را خواست. ام احمد اعلام کرد: وای پدرت شهید شد؟ فرمود: «بله؛ در حال حاضر از دفن وی خارج از شدم، آن سپردههایی که پدرم موقع رفتن به بغداد در اختیارت گذاشت بیاور، اینجانب جانشین وی و امام به حق بر جن و انس هستم». ام احمد یقه چاکزده، ودیعتها را تحویل بخشید و با آنجناب به امامت بیعت کرد. [۶]
۴ - خصوصیتهای امامزاده
[دستکاری]
احمد بن موسی، در عبادت حق، پرهیزکاری، تقوا، کرامت نفس و جوانمردی زبانزد همگان بود و بزرگواریش باعث شوید، در طی حیاتش عموم دو توشه تحت عنوان امام با وی بیعت نمایند و در هر دو توشه وی عموم را به مسیر درست هدایت کرد.
بعداز مسافرت حضرت رضا (علیهالسّلام) زیرا تحمل فراق اخوی برایش ناراحت کننده شد، با توده متعددی راهی جمهوری اسلامی ایران شد و قربت شیراز گرفتار خیانت گریهای مامون شد و احمد بعداز نبردی نابرابر به شهید شدن رسید و به جهت خفقان جانور تا سالها قبرش بر شیعه ها پنهان ماند،
تا این که در طول «عضدالدوله دیلمی» و درپی اتفاقای شگفت، قبر آن بزرگوار پدیدار شد.
از آن فرصت تا کنون، شیعهها، به ویژه عجمنشینان به سان پروانگان به گرد ضریح نورانی آن حضرت در طوافند. کراماتی که شیعهها با توسل بهاین بزرگوار مشاهده کردهاند موجب شدهاست تا عشق و علاقهمندان آن حضرت از شیوه های به دور و در حدود زیارت وی بیایند و حصول سود کنند. عموم عجم نیز از این که پذیرای زیارتکنندگان اویند، مدام بر خویش میبالند.
۵ - سفر به کشور ایران
[بازنویسی]
امام رضا (علیهالسّلام) در سال ۱۸۳ ق. و در ۳۵ سالگی ذمه دار امامت شیعهها شد. عصر امامت وی که بیست سال بود، مصادف با خلافت هارونالرشید، محمد امین و مامون بود. بعداز مرگ محمد امین بعد از کشمکشها و کودتاهای متفاوت خلافت به دست مامون زمینخورد. ولی وی از حیطه علویان خوف داشت و ادله اساسی آن نیز حالت معنوی امام رضا (علیهالسّلام) بود. مامون تصمیم گرفت، حکومت خویش را از حوزه علویان در دفاع نگه داراست. مطمئنترین رویکرد قربت به امام رضا (علیهالسّلام) و آهسته نگهداشتن علویان، را تعیین کرد.
وی در سال ۲۰۰ هجری قمری امام رضا (علیهالسّلام) را خلاف رغبت قلبی اش ناچار کرد تا از مدینه به مرو مسافرت نماید. مردم شیعهها نیت باطنی مامون را نمیدانستند و همین جهل همگانی، سبب ساز شوید سیل مهاجرت سادات و علویان به سوی جمهوری اسلامی ایران سرازیرشد. درین در میان دو کاروان از مداقه ویژهای بهره مند بود. یکیاز کاروانی که سرپرستی آن به ذمه حضرت معصومه (دروداللهعلیها) بود و دیگری، کاروانی که به کاروانسالاری احمد بن موسی (علیهالسّلام) روانه کشورایران شد. تعداد جمعیت کاروان احمد بن موسی (علیهالسّلام) ظاهراً شایان توجه بوده میباشد. در بعضی منابع جمعیتشان را تا پانزده هزار نفر هم نوشتهاند. تعداد متعددی از سادات و نزدیکان امام هشتم خلال احمد و محمد و حسین از فرزندان امام کاظم (علیهالسّلام) درین کاروان حضور داشتند.
۶ - آشکارشدن قبر
[بازنویسی]
قبر احمد بن موسی ـ (علیهالسّلام) دربین سالهای ۳۳۸-۳۷۲ ق. در طول حکومت عضدالدوله دیلمی آشکار شوید. سازه به نقل از دیگری قبر آن بزرگوار در سال ۷۴۵ ق. در حین حکومت پادشاه ابو اسحاق که از ممدوحان حافظ میباشد، کشف شوید. ولی آن چه بعضا از پژوهشگران به دست آوردهاند این میباشد که ظاهراً قبر آن حضرت در حین عضد الدوله دیلمی ظواهر گشته. البته بر تاثیر مرور فرصت و زلزلههای پشت سرهم قبر او از چشمها نهفته شوید، تا این که مجدداً در سال ۷۴۵ ق. آشکار شوید.
چنان که مجدالاشرف (یکیاز متولیان بقعه در بعد از ظهر نادرشاه) که مطالبی درباره احمد بن موسی از خویش به یادگار نهاده میباشد میگوید: «قبر امام زاده معصوم امیر احمد بن موسی (علیهالسّلام) را امیر مقربالدین مسعود بن بدر... عمارتی در خیال داشت.» [۷]
این ذکر میرساند که اطلاعاتی هر یک سری مختصر از قبر آن امام زاده وجود داشته میباشد. در کتاب بحرالانساب و اثر ها الاحمدیه، شرحی کامل در زمینه ی کیفیت آشکارشدن قبر آن حضرت در طول عضدالدوله آمده میباشد. گرچه بر تاثیر مرور مجال این قصه گرفتار مطالبی آمیخته با افسانه شدهاست، البته همین مطالب راهگشای نیکی میباشند. آن چه که در بیشتر گزارشها آمده میباشد بر این نکته تاکید داراست که شبها نوری از قبر وی ساطع می شد و پیکر او نیز که تعدادی قرن از شهیدشدن وی میپیشین هنوز سلامت و جدید به حیث می سید و انگشتر در دستش بود که نگینش منقش به گزاره «العزة الله احمد بن موسی» بود و همین انگشتری باعث شناسایی وی شد. بعداز ظواهر شدن قبر در شیراز بازهها جشن و پای کوبی و سرور برپا بود.[۸] و از آن موقع تا به امروز ضریح وی خوب از قبل آباد و ملجا شیفتگان آن حضرت شدهاست.
۷ - شهید شدن یا این که وفات
[بازنویسی]
راجع به شهید شدن یا این که وفات و محل دفن احمد بن موسی اختلافلحاظ وجود دارااست. این اختلاف مطابق آن میباشد که او به اسفراین (از توابع استان خراسان شمالی) رفته و در آنجا به شهید شدن رسیده یا این که در شیراز وفات یافته و یا این که به شهیدشدن رسیده میباشد.
۷.۱ - قصه عباس قمی
حاج روضه خوان عباس قمی (۱۳۵۹ق)، از کتاب «شد الازار فی حط الاوزار عن زوار المزار» ـ نوشته مشخص و معلومالدین ابوالقاسم جنید بن محمود بن محمد شیرازی در سال ۷۹۱هـ. ق [۹] [۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵] ـ نقل نموده است که:
ـ احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) در روز ها مأمون، به شیراز هجرت کرد و در آن روزها بعداز شهیدشدن امام رضا (علیهالسلام)، وی نیز در شیراز وفات یافت... .
ـ بعضی نیز گفتهاند که به شهیدشدن رسید و قبر شریفش نهفته بود تا اینکه در طی امیر مسعود بن بدر کشف شد و قبّهای برای آن سازه نمود. گویند که تن شریفش در قبر خیس و نو باقی مانده بود و از آنجایی که در اختیار انگشتری داشته که نقش نگینش «العزّة لله احمد بن موسی» بوده میباشد، اورا شناختند. سپس اتابک ابوبکر، بنایی برتر از اولین تأسیس کرد؛ آن گاه خاتون تاش که زنی درستکار و اهل عبادت بوده در سال ۷۵۰ هـ. ق قبّهای بس خوب صحیح کرد و در جَنب آن، مکتبای بهتر سازه بنیان و در مجاورت آن مرقدی هم برای خودش مشخص و معلوم نمود. [۱۶]
۷.۲ - قصه جزایری
سید نعمت الله جزایری (۱۱۱۲ق) در «الانوار النعمانیّه» می گوید: احمد و محمد فرزندان موسی بن جعفر (علیهالسلام) هر دو در شیراز مدفون بوده و محل دفنشان، محل تبرک و زیارت شیعه میباشد. [۱۷]
۷.۳ - قصه تبریزی
تالیف کننده ریحانة الادب (۱۳۷۳ق) میگوید: حمدالله مستوفی در «نزهة القلوب»، آقای محمدعلی کرمانشاهی در «مقامع الفضل»، مالک حدائق در یکسری جا از «لؤلؤة البحرین»، میرزا عبدالله افندی در «ریاض العلماء» در زیر تفصیل اکنون سید عبدالله بن موسی بن احمد تصریح کردهاند بر اینکه مرقد شریف احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) همین مزاری میباشد که در شیراز جان دار، و به فرمانروا لامپ دارای شهرت میباشد.[۱۸]
۷.۴ - ماجرا امین
سیدمحسن امین (۱۳۷۷ق) در «اعیان الشیعه»، پس از ذکر نظریه آنانی که محل دفن احمد بن موسی را در اسفراین یا این که جای دیگر می دانند، می گوید: این نظریه بعید و مخالف با نظریه دارای اسم و رسم میباشد (که محل شهید شدن و قبر وی شیراز است). [۱۹]
۸ - بیعت با امام رضا
[دستکاری]
در بعضا کتاب ها متأخر بیان شده که بعداز شهید شدن امام کاظم (علیهالسلام)، عموم مدینه به نظر شخصیت و سن احمد، به در منزل وی رفته و با او بیعت کردند و وی پیشاپیشِ جمعیت به مسجد نبی (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) رفت و خطبهای خواند و به عموم بیان کرد: «ای اشخاصی که با اینجانب بیعت نمودهاید! بدانید که اینجانب خودم با برادرم علی (امام رضا) بیعت کردهام و وی واجب الاطاعه میباشد. بر اینجانب و شماست که از وی اطاعت کنیم». بعد از آن از منبر ذیل آمده و به واقعه همگی عموم به در منزل برادرش رفته و با حضرت بیعت کردند. [۲۰]
۹ - کنیه فرمانروالامپ
[دستکاری]
در نقطه نهایی گفتنی میباشد که «پادشاهلامپ»، لقبی وجود ندارد که در طول زندگانی وی به حضرتشان اطلاق گردیده باشد؛ بلکه براساس برخی نقلها، در جریان کشف قبرشان در صدها سال سپس، این کنیه برای وی در لحاظ دریافت شد.
۱۰ - تاریخ وفات
[بازنویسی]
تاریخ وفات احمد بن موسی را در منابع تاریخی نیافتیم؛ اما برخی نویسندگان معاصر تاریخ وفات را حدود ۲۰۳ قمری که همزمان با شهیدشدن امام رضا (علیهالسلام) میباشد، بیان نمودهاند.[۲۱]
رزرو حسینیه نصرت مشهد احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام)، از فرزندان امام کاظم (علیهالسلام) میباشد. حسینیه نصرت مشهد این امامزاده در شهر شیراز دفن گردیده و دارنده بقاع و ضریح باشکوهی میباشد که یک کدام از اماکن زیارتی اساسی در کشور ایران به شمار میرود. آدرس حسینیه نصرت مشهد امام کاظم (علیهالسلام) اورا بسیار دوست میداشت و ملکی را از خویش به وی داد و اورا به مهربانی و دلیری ستوده میباشد. رزرو حسینیه نصرت مشهد
۱ - معرفی اجمالی
[بازنویسی]
«احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام)»، از فرزندان امام کاظم (علیهالسلام) میباشد [۱] [۲] و اصل وجود اینگونه فرزندی برای حضرت و نیز تمجید و توثیق اجمالی وی در منابع دیرین شیعی وجود داراست.
بیش تر از هزار و دویست سال میباشد که ناحیه عجم متبرک به وجود احمد بن موسی میباشد. وی یک کدام از شخصیتهای معنوی و از رجال والا شیعه به شمار میرود. احمد فرزند و اخوی امام و فرزند و اخوی شهید میباشد. پدرش موسی بن جعفر (علیهالسّلام) یگانه بعد از ظهر و هفتمی ستاره عرش ولایت و مادرش اماحمد از زنان فاضله روزگار خود بود.
۲ - ارتباط با بابا
[بازنویسی]
درخصوص ارتباط وی با بابا بزرگوارش، داستان گردیده میباشد که امام موسی کاظم (علیهالسلام)، اورا بسیار دوست میداشت و ملکی را از خویش به وی اعطا کرد و اورا به مهربانی و دلیری ستود.
روحانی موثر (۴۱۳ ق) درینباره می گوید: احمد بن موسی، سیّدی کریم و مهربان و جلیل و صاحب و مالک ورع بوده و حضرت ابوالحسن موسی (علیهالسلام) اورا دوست میداشت و مقدم میشمرد و یک قطعه زمینی یار و همدم با آب آن، دارای شهرت به یسیره به وی بخشیده بود. گزارش گردیده که احمد اکثری از بردگان را از فرآورده خود آزاد نمود. [۳]
اسماعیل بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) میگوید: «…پدرم پیوسته به وی لحاظ داشت و اورا پاس میداشت و از وی غافل نمیشد». [۴]
۳ - فضیلت مامان
[دستکاری]
سید جعفر آل بحرالعلوم (۱۳۷۷ ق)، درباره مامان وی نقل نموده است: مامان احمد بن موسی، از زنان بسیار متشخص بود که اورا ام احمد مینامیدند. حضرت موسی بن جعفر (علیهالسلام)، به وی عشق و علاقه متعددی داشت، زمانی از مدینه به بغداد رفت، ودیعتهای امامت را به وی ودیعت، فرمود: «کسی که در هر موقع آمد و این سپردهها را از تو خواست، بدان اینجانب از عالم رفتهام و وی جانشین اینجانب میباشد و امامی میباشد که اطاعتش بر تو و بقیه عموم واجب میباشد». [۵]
هنگامی هارون، امام کاظم (علیهالسلام) را در بغداد مسموم کرد، حضرت رضا (علیهالسلام)، از ام احمد ودیعتها را خواست. ام احمد اعلام کرد: وای پدرت شهید شد؟ فرمود: «بله؛ در حال حاضر از دفن وی خارج از شدم، آن سپردههایی که پدرم موقع رفتن به بغداد در اختیارت گذاشت بیاور، اینجانب جانشین وی و امام به حق بر جن و انس هستم». ام احمد یقه چاکزده، ودیعتها را تحویل بخشید و با آنجناب به امامت بیعت کرد. [۶]
۴ - خصوصیتهای امامزاده
[دستکاری]
احمد بن موسی، در عبادت حق، پرهیزکاری، تقوا، کرامت نفس و جوانمردی زبانزد همگان بود و بزرگواریش باعث شوید، در طی حیاتش عموم دو توشه تحت عنوان امام با وی بیعت نمایند و در هر دو توشه وی عموم را به مسیر درست هدایت کرد.
بعداز مسافرت حضرت رضا (علیهالسّلام) زیرا تحمل فراق اخوی برایش ناراحت کننده شد، با توده متعددی راهی جمهوری اسلامی ایران شد و قربت شیراز گرفتار خیانت گریهای مامون شد و احمد بعداز نبردی نابرابر به شهید شدن رسید و به جهت خفقان جانور تا سالها قبرش بر شیعه ها پنهان ماند،
تا این که در طول «عضدالدوله دیلمی» و درپی اتفاقای شگفت، قبر آن بزرگوار پدیدار شد.
از آن فرصت تا کنون، شیعهها، به ویژه عجمنشینان به سان پروانگان به گرد ضریح نورانی آن حضرت در طوافند. کراماتی که شیعهها با توسل بهاین بزرگوار مشاهده کردهاند موجب شدهاست تا عشق و علاقهمندان آن حضرت از شیوه های به دور و در حدود زیارت وی بیایند و حصول سود کنند. عموم عجم نیز از این که پذیرای زیارتکنندگان اویند، مدام بر خویش میبالند.
۵ - سفر به کشور ایران
[بازنویسی]
امام رضا (علیهالسّلام) در سال ۱۸۳ ق. و در ۳۵ سالگی ذمه دار امامت شیعهها شد. عصر امامت وی که بیست سال بود، مصادف با خلافت هارونالرشید، محمد امین و مامون بود. بعداز مرگ محمد امین بعد از کشمکشها و کودتاهای متفاوت خلافت به دست مامون زمینخورد. ولی وی از حیطه علویان خوف داشت و ادله اساسی آن نیز حالت معنوی امام رضا (علیهالسّلام) بود. مامون تصمیم گرفت، حکومت خویش را از حوزه علویان در دفاع نگه داراست. مطمئنترین رویکرد قربت به امام رضا (علیهالسّلام) و آهسته نگهداشتن علویان، را تعیین کرد.
وی در سال ۲۰۰ هجری قمری امام رضا (علیهالسّلام) را خلاف رغبت قلبی اش ناچار کرد تا از مدینه به مرو مسافرت نماید. مردم شیعهها نیت باطنی مامون را نمیدانستند و همین جهل همگانی، سبب ساز شوید سیل مهاجرت سادات و علویان به سوی جمهوری اسلامی ایران سرازیرشد. درین در میان دو کاروان از مداقه ویژهای بهره مند بود. یکیاز کاروانی که سرپرستی آن به ذمه حضرت معصومه (دروداللهعلیها) بود و دیگری، کاروانی که به کاروانسالاری احمد بن موسی (علیهالسّلام) روانه کشورایران شد. تعداد جمعیت کاروان احمد بن موسی (علیهالسّلام) ظاهراً شایان توجه بوده میباشد. در بعضی منابع جمعیتشان را تا پانزده هزار نفر هم نوشتهاند. تعداد متعددی از سادات و نزدیکان امام هشتم خلال احمد و محمد و حسین از فرزندان امام کاظم (علیهالسّلام) درین کاروان حضور داشتند.
۶ - آشکارشدن قبر
[بازنویسی]
قبر احمد بن موسی ـ (علیهالسّلام) دربین سالهای ۳۳۸-۳۷۲ ق. در طول حکومت عضدالدوله دیلمی آشکار شوید. سازه به نقل از دیگری قبر آن بزرگوار در سال ۷۴۵ ق. در حین حکومت پادشاه ابو اسحاق که از ممدوحان حافظ میباشد، کشف شوید. ولی آن چه بعضا از پژوهشگران به دست آوردهاند این میباشد که ظاهراً قبر آن حضرت در حین عضد الدوله دیلمی ظواهر گشته. البته بر تاثیر مرور فرصت و زلزلههای پشت سرهم قبر او از چشمها نهفته شوید، تا این که مجدداً در سال ۷۴۵ ق. آشکار شوید.
چنان که مجدالاشرف (یکیاز متولیان بقعه در بعد از ظهر نادرشاه) که مطالبی درباره احمد بن موسی از خویش به یادگار نهاده میباشد میگوید: «قبر امام زاده معصوم امیر احمد بن موسی (علیهالسّلام) را امیر مقربالدین مسعود بن بدر... عمارتی در خیال داشت.» [۷]
این ذکر میرساند که اطلاعاتی هر یک سری مختصر از قبر آن امام زاده وجود داشته میباشد. در کتاب بحرالانساب و اثر ها الاحمدیه، شرحی کامل در زمینه ی کیفیت آشکارشدن قبر آن حضرت در طول عضدالدوله آمده میباشد. گرچه بر تاثیر مرور مجال این قصه گرفتار مطالبی آمیخته با افسانه شدهاست، البته همین مطالب راهگشای نیکی میباشند. آن چه که در بیشتر گزارشها آمده میباشد بر این نکته تاکید داراست که شبها نوری از قبر وی ساطع می شد و پیکر او نیز که تعدادی قرن از شهیدشدن وی میپیشین هنوز سلامت و جدید به حیث می سید و انگشتر در دستش بود که نگینش منقش به گزاره «العزة الله احمد بن موسی» بود و همین انگشتری باعث شناسایی وی شد. بعداز ظواهر شدن قبر در شیراز بازهها جشن و پای کوبی و سرور برپا بود.[۸] و از آن موقع تا به امروز ضریح وی خوب از قبل آباد و ملجا شیفتگان آن حضرت شدهاست.
۷ - شهید شدن یا این که وفات
[بازنویسی]
راجع به شهید شدن یا این که وفات و محل دفن احمد بن موسی اختلافلحاظ وجود دارااست. این اختلاف مطابق آن میباشد که او به اسفراین (از توابع استان خراسان شمالی) رفته و در آنجا به شهید شدن رسیده یا این که در شیراز وفات یافته و یا این که به شهیدشدن رسیده میباشد.
۷.۱ - قصه عباس قمی
حاج روضه خوان عباس قمی (۱۳۵۹ق)، از کتاب «شد الازار فی حط الاوزار عن زوار المزار» ـ نوشته مشخص و معلومالدین ابوالقاسم جنید بن محمود بن محمد شیرازی در سال ۷۹۱هـ. ق [۹] [۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵] ـ نقل نموده است که:
ـ احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) در روز ها مأمون، به شیراز هجرت کرد و در آن روزها بعداز شهیدشدن امام رضا (علیهالسلام)، وی نیز در شیراز وفات یافت... .
ـ بعضی نیز گفتهاند که به شهیدشدن رسید و قبر شریفش نهفته بود تا اینکه در طی امیر مسعود بن بدر کشف شد و قبّهای برای آن سازه نمود. گویند که تن شریفش در قبر خیس و نو باقی مانده بود و از آنجایی که در اختیار انگشتری داشته که نقش نگینش «العزّة لله احمد بن موسی» بوده میباشد، اورا شناختند. سپس اتابک ابوبکر، بنایی برتر از اولین تأسیس کرد؛ آن گاه خاتون تاش که زنی درستکار و اهل عبادت بوده در سال ۷۵۰ هـ. ق قبّهای بس خوب صحیح کرد و در جَنب آن، مکتبای بهتر سازه بنیان و در مجاورت آن مرقدی هم برای خودش مشخص و معلوم نمود. [۱۶]
۷.۲ - قصه جزایری
سید نعمت الله جزایری (۱۱۱۲ق) در «الانوار النعمانیّه» می گوید: احمد و محمد فرزندان موسی بن جعفر (علیهالسلام) هر دو در شیراز مدفون بوده و محل دفنشان، محل تبرک و زیارت شیعه میباشد. [۱۷]
۷.۳ - قصه تبریزی
تالیف کننده ریحانة الادب (۱۳۷۳ق) میگوید: حمدالله مستوفی در «نزهة القلوب»، آقای محمدعلی کرمانشاهی در «مقامع الفضل»، مالک حدائق در یکسری جا از «لؤلؤة البحرین»، میرزا عبدالله افندی در «ریاض العلماء» در زیر تفصیل اکنون سید عبدالله بن موسی بن احمد تصریح کردهاند بر اینکه مرقد شریف احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) همین مزاری میباشد که در شیراز جان دار، و به فرمانروا لامپ دارای شهرت میباشد.[۱۸]
۷.۴ - ماجرا امین
سیدمحسن امین (۱۳۷۷ق) در «اعیان الشیعه»، پس از ذکر نظریه آنانی که محل دفن احمد بن موسی را در اسفراین یا این که جای دیگر می دانند، می گوید: این نظریه بعید و مخالف با نظریه دارای اسم و رسم میباشد (که محل شهید شدن و قبر وی شیراز است). [۱۹]
۸ - بیعت با امام رضا
[دستکاری]
در بعضا کتاب ها متأخر بیان شده که بعداز شهید شدن امام کاظم (علیهالسلام)، عموم مدینه به نظر شخصیت و سن احمد، به در منزل وی رفته و با او بیعت کردند و وی پیشاپیشِ جمعیت به مسجد نبی (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) رفت و خطبهای خواند و به عموم بیان کرد: «ای اشخاصی که با اینجانب بیعت نمودهاید! بدانید که اینجانب خودم با برادرم علی (امام رضا) بیعت کردهام و وی واجب الاطاعه میباشد. بر اینجانب و شماست که از وی اطاعت کنیم». بعد از آن از منبر ذیل آمده و به واقعه همگی عموم به در منزل برادرش رفته و با حضرت بیعت کردند. [۲۰]
۹ - کنیه فرمانروالامپ
[دستکاری]
در نقطه نهایی گفتنی میباشد که «پادشاهلامپ»، لقبی وجود ندارد که در طول زندگانی وی به حضرتشان اطلاق گردیده باشد؛ بلکه براساس برخی نقلها، در جریان کشف قبرشان در صدها سال سپس، این کنیه برای وی در لحاظ دریافت شد.
۱۰ - تاریخ وفات
[بازنویسی]
تاریخ وفات احمد بن موسی را در منابع تاریخی نیافتیم؛ اما برخی نویسندگان معاصر تاریخ وفات را حدود ۲۰۳ قمری که همزمان با شهیدشدن امام رضا (علیهالسلام) میباشد، بیان نمودهاند.[۲۱]
[بازنویسی]
«احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام)»، از فرزندان امام کاظم (علیهالسلام) میباشد [۱] [۲] و اصل وجود اینگونه فرزندی برای حضرت و نیز تمجید و توثیق اجمالی وی در منابع دیرین شیعی وجود داراست.
بیش تر از هزار و دویست سال میباشد که ناحیه عجم متبرک به وجود احمد بن موسی میباشد. وی یک کدام از شخصیتهای معنوی و از رجال والا شیعه به شمار میرود. احمد فرزند و اخوی امام و فرزند و اخوی شهید میباشد. پدرش موسی بن جعفر (علیهالسّلام) یگانه بعد از ظهر و هفتمی ستاره عرش ولایت و مادرش اماحمد از زنان فاضله روزگار خود بود.
۲ - ارتباط با بابا
[بازنویسی]
درخصوص ارتباط وی با بابا بزرگوارش، داستان گردیده میباشد که امام موسی کاظم (علیهالسلام)، اورا بسیار دوست میداشت و ملکی را از خویش به وی اعطا کرد و اورا به مهربانی و دلیری ستود.
روحانی موثر (۴۱۳ ق) درینباره می گوید: احمد بن موسی، سیّدی کریم و مهربان و جلیل و صاحب و مالک ورع بوده و حضرت ابوالحسن موسی (علیهالسلام) اورا دوست میداشت و مقدم میشمرد و یک قطعه زمینی یار و همدم با آب آن، دارای شهرت به یسیره به وی بخشیده بود. گزارش گردیده که احمد اکثری از بردگان را از فرآورده خود آزاد نمود. [۳]
اسماعیل بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) میگوید: «…پدرم پیوسته به وی لحاظ داشت و اورا پاس میداشت و از وی غافل نمیشد». [۴]
۳ - فضیلت مامان
[دستکاری]
سید جعفر آل بحرالعلوم (۱۳۷۷ ق)، درباره مامان وی نقل نموده است: مامان احمد بن موسی، از زنان بسیار متشخص بود که اورا ام احمد مینامیدند. حضرت موسی بن جعفر (علیهالسلام)، به وی عشق و علاقه متعددی داشت، زمانی از مدینه به بغداد رفت، ودیعتهای امامت را به وی ودیعت، فرمود: «کسی که در هر موقع آمد و این سپردهها را از تو خواست، بدان اینجانب از عالم رفتهام و وی جانشین اینجانب میباشد و امامی میباشد که اطاعتش بر تو و بقیه عموم واجب میباشد». [۵]
هنگامی هارون، امام کاظم (علیهالسلام) را در بغداد مسموم کرد، حضرت رضا (علیهالسلام)، از ام احمد ودیعتها را خواست. ام احمد اعلام کرد: وای پدرت شهید شد؟ فرمود: «بله؛ در حال حاضر از دفن وی خارج از شدم، آن سپردههایی که پدرم موقع رفتن به بغداد در اختیارت گذاشت بیاور، اینجانب جانشین وی و امام به حق بر جن و انس هستم». ام احمد یقه چاکزده، ودیعتها را تحویل بخشید و با آنجناب به امامت بیعت کرد. [۶]
۴ - خصوصیتهای امامزاده
[دستکاری]
احمد بن موسی، در عبادت حق، پرهیزکاری، تقوا، کرامت نفس و جوانمردی زبانزد همگان بود و بزرگواریش باعث شوید، در طی حیاتش عموم دو توشه تحت عنوان امام با وی بیعت نمایند و در هر دو توشه وی عموم را به مسیر درست هدایت کرد.
بعداز مسافرت حضرت رضا (علیهالسّلام) زیرا تحمل فراق اخوی برایش ناراحت کننده شد، با توده متعددی راهی جمهوری اسلامی ایران شد و قربت شیراز گرفتار خیانت گریهای مامون شد و احمد بعداز نبردی نابرابر به شهید شدن رسید و به جهت خفقان جانور تا سالها قبرش بر شیعه ها پنهان ماند،
تا این که در طول «عضدالدوله دیلمی» و درپی اتفاقای شگفت، قبر آن بزرگوار پدیدار شد.
از آن فرصت تا کنون، شیعهها، به ویژه عجمنشینان به سان پروانگان به گرد ضریح نورانی آن حضرت در طوافند. کراماتی که شیعهها با توسل بهاین بزرگوار مشاهده کردهاند موجب شدهاست تا عشق و علاقهمندان آن حضرت از شیوه های به دور و در حدود زیارت وی بیایند و حصول سود کنند. عموم عجم نیز از این که پذیرای زیارتکنندگان اویند، مدام بر خویش میبالند.
۵ - سفر به کشور ایران
[بازنویسی]
امام رضا (علیهالسّلام) در سال ۱۸۳ ق. و در ۳۵ سالگی ذمه دار امامت شیعهها شد. عصر امامت وی که بیست سال بود، مصادف با خلافت هارونالرشید، محمد امین و مامون بود. بعداز مرگ محمد امین بعد از کشمکشها و کودتاهای متفاوت خلافت به دست مامون زمینخورد. ولی وی از حیطه علویان خوف داشت و ادله اساسی آن نیز حالت معنوی امام رضا (علیهالسّلام) بود. مامون تصمیم گرفت، حکومت خویش را از حوزه علویان در دفاع نگه داراست. مطمئنترین رویکرد قربت به امام رضا (علیهالسّلام) و آهسته نگهداشتن علویان، را تعیین کرد.
وی در سال ۲۰۰ هجری قمری امام رضا (علیهالسّلام) را خلاف رغبت قلبی اش ناچار کرد تا از مدینه به مرو مسافرت نماید. مردم شیعهها نیت باطنی مامون را نمیدانستند و همین جهل همگانی، سبب ساز شوید سیل مهاجرت سادات و علویان به سوی جمهوری اسلامی ایران سرازیرشد. درین در میان دو کاروان از مداقه ویژهای بهره مند بود. یکیاز کاروانی که سرپرستی آن به ذمه حضرت معصومه (دروداللهعلیها) بود و دیگری، کاروانی که به کاروانسالاری احمد بن موسی (علیهالسّلام) روانه کشورایران شد. تعداد جمعیت کاروان احمد بن موسی (علیهالسّلام) ظاهراً شایان توجه بوده میباشد. در بعضی منابع جمعیتشان را تا پانزده هزار نفر هم نوشتهاند. تعداد متعددی از سادات و نزدیکان امام هشتم خلال احمد و محمد و حسین از فرزندان امام کاظم (علیهالسّلام) درین کاروان حضور داشتند.
۶ - آشکارشدن قبر
[بازنویسی]
قبر احمد بن موسی ـ (علیهالسّلام) دربین سالهای ۳۳۸-۳۷۲ ق. در طول حکومت عضدالدوله دیلمی آشکار شوید. سازه به نقل از دیگری قبر آن بزرگوار در سال ۷۴۵ ق. در حین حکومت پادشاه ابو اسحاق که از ممدوحان حافظ میباشد، کشف شوید. ولی آن چه بعضا از پژوهشگران به دست آوردهاند این میباشد که ظاهراً قبر آن حضرت در حین عضد الدوله دیلمی ظواهر گشته. البته بر تاثیر مرور فرصت و زلزلههای پشت سرهم قبر او از چشمها نهفته شوید، تا این که مجدداً در سال ۷۴۵ ق. آشکار شوید.
چنان که مجدالاشرف (یکیاز متولیان بقعه در بعد از ظهر نادرشاه) که مطالبی درباره احمد بن موسی از خویش به یادگار نهاده میباشد میگوید: «قبر امام زاده معصوم امیر احمد بن موسی (علیهالسّلام) را امیر مقربالدین مسعود بن بدر... عمارتی در خیال داشت.» [۷]
این ذکر میرساند که اطلاعاتی هر یک سری مختصر از قبر آن امام زاده وجود داشته میباشد. در کتاب بحرالانساب و اثر ها الاحمدیه، شرحی کامل در زمینه ی کیفیت آشکارشدن قبر آن حضرت در طول عضدالدوله آمده میباشد. گرچه بر تاثیر مرور مجال این قصه گرفتار مطالبی آمیخته با افسانه شدهاست، البته همین مطالب راهگشای نیکی میباشند. آن چه که در بیشتر گزارشها آمده میباشد بر این نکته تاکید داراست که شبها نوری از قبر وی ساطع می شد و پیکر او نیز که تعدادی قرن از شهیدشدن وی میپیشین هنوز سلامت و جدید به حیث می سید و انگشتر در دستش بود که نگینش منقش به گزاره «العزة الله احمد بن موسی» بود و همین انگشتری باعث شناسایی وی شد. بعداز ظواهر شدن قبر در شیراز بازهها جشن و پای کوبی و سرور برپا بود.[۸] و از آن موقع تا به امروز ضریح وی خوب از قبل آباد و ملجا شیفتگان آن حضرت شدهاست.
۷ - شهید شدن یا این که وفات
[بازنویسی]
راجع به شهید شدن یا این که وفات و محل دفن احمد بن موسی اختلافلحاظ وجود دارااست. این اختلاف مطابق آن میباشد که او به اسفراین (از توابع استان خراسان شمالی) رفته و در آنجا به شهید شدن رسیده یا این که در شیراز وفات یافته و یا این که به شهیدشدن رسیده میباشد.
۷.۱ - قصه عباس قمی
حاج روضه خوان عباس قمی (۱۳۵۹ق)، از کتاب «شد الازار فی حط الاوزار عن زوار المزار» ـ نوشته مشخص و معلومالدین ابوالقاسم جنید بن محمود بن محمد شیرازی در سال ۷۹۱هـ. ق [۹] [۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵] ـ نقل نموده است که:
ـ احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) در روز ها مأمون، به شیراز هجرت کرد و در آن روزها بعداز شهیدشدن امام رضا (علیهالسلام)، وی نیز در شیراز وفات یافت... .
ـ بعضی نیز گفتهاند که به شهیدشدن رسید و قبر شریفش نهفته بود تا اینکه در طی امیر مسعود بن بدر کشف شد و قبّهای برای آن سازه نمود. گویند که تن شریفش در قبر خیس و نو باقی مانده بود و از آنجایی که در اختیار انگشتری داشته که نقش نگینش «العزّة لله احمد بن موسی» بوده میباشد، اورا شناختند. سپس اتابک ابوبکر، بنایی برتر از اولین تأسیس کرد؛ آن گاه خاتون تاش که زنی درستکار و اهل عبادت بوده در سال ۷۵۰ هـ. ق قبّهای بس خوب صحیح کرد و در جَنب آن، مکتبای بهتر سازه بنیان و در مجاورت آن مرقدی هم برای خودش مشخص و معلوم نمود. [۱۶]
۷.۲ - قصه جزایری
سید نعمت الله جزایری (۱۱۱۲ق) در «الانوار النعمانیّه» می گوید: احمد و محمد فرزندان موسی بن جعفر (علیهالسلام) هر دو در شیراز مدفون بوده و محل دفنشان، محل تبرک و زیارت شیعه میباشد. [۱۷]
۷.۳ - قصه تبریزی
تالیف کننده ریحانة الادب (۱۳۷۳ق) میگوید: حمدالله مستوفی در «نزهة القلوب»، آقای محمدعلی کرمانشاهی در «مقامع الفضل»، مالک حدائق در یکسری جا از «لؤلؤة البحرین»، میرزا عبدالله افندی در «ریاض العلماء» در زیر تفصیل اکنون سید عبدالله بن موسی بن احمد تصریح کردهاند بر اینکه مرقد شریف احمد بن موسی بن جعفر (علیهالسلام) همین مزاری میباشد که در شیراز جان دار، و به فرمانروا لامپ دارای شهرت میباشد.[۱۸]
۷.۴ - ماجرا امین
سیدمحسن امین (۱۳۷۷ق) در «اعیان الشیعه»، پس از ذکر نظریه آنانی که محل دفن احمد بن موسی را در اسفراین یا این که جای دیگر می دانند، می گوید: این نظریه بعید و مخالف با نظریه دارای اسم و رسم میباشد (که محل شهید شدن و قبر وی شیراز است). [۱۹]
۸ - بیعت با امام رضا
[دستکاری]
در بعضا کتاب ها متأخر بیان شده که بعداز شهید شدن امام کاظم (علیهالسلام)، عموم مدینه به نظر شخصیت و سن احمد، به در منزل وی رفته و با او بیعت کردند و وی پیشاپیشِ جمعیت به مسجد نبی (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) رفت و خطبهای خواند و به عموم بیان کرد: «ای اشخاصی که با اینجانب بیعت نمودهاید! بدانید که اینجانب خودم با برادرم علی (امام رضا) بیعت کردهام و وی واجب الاطاعه میباشد. بر اینجانب و شماست که از وی اطاعت کنیم». بعد از آن از منبر ذیل آمده و به واقعه همگی عموم به در منزل برادرش رفته و با حضرت بیعت کردند. [۲۰]
۹ - کنیه فرمانروالامپ
[دستکاری]
در نقطه نهایی گفتنی میباشد که «پادشاهلامپ»، لقبی وجود ندارد که در طول زندگانی وی به حضرتشان اطلاق گردیده باشد؛ بلکه براساس برخی نقلها، در جریان کشف قبرشان در صدها سال سپس، این کنیه برای وی در لحاظ دریافت شد.
۱۰ - تاریخ وفات
[بازنویسی]
تاریخ وفات احمد بن موسی را در منابع تاریخی نیافتیم؛ اما برخی نویسندگان معاصر تاریخ وفات را حدود ۲۰۳ قمری که همزمان با شهیدشدن امام رضا (علیهالسلام) میباشد، بیان نمودهاند.[۲۱]
سوالات مهم درباره حسینیه نصرت مشهد؛ راهنمای انتخاب، رزرو و برگزاری مراسم