سردر ورودیها
سردر شرقی
این مسجد، سه ورودی اساسی داراست. سردر شرقی به صورت پنج ضلعی، با دو رتبه در دو طرف، کتیبهای با اشعار فارسی، مقرنس کاری در قوسِ سردر، و دو پشتبغل مزین به خط بنّایی کاشیکاریگر حسینیه نصرت مشهد دیدهاست.
سردر غربی
سردر غربی با مقرنس گچی معمولی در قوس، در انتهای کوچهای بنبست قراردارد و به خیابان حکیم رویکرد مییابد و در حدود در جورجیر آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۱۳]
سردر شمالی
سردر شمالی با اشکال کاشیکاری و آجرکاری و دو رتبه در دو طرف، حیاط کوچکی به پهنا مدخل با پیاده سازی قشنگ، در بالای در ورودی دارااست که به حجرهای شیوه می یابد. در بالای حجره دو پشتبغل و در قوسِ تراس، مقرنس با پوشش کاشیکاری مَعْقَلی چشم رزرو حسینیه نصرت مشهد میشود.[۱۴]
اضلاع و حیاطها
مسجد حکیم، با صحنی به بعدها تقریبی ۶۱ متر × ۵۳ متر که در هر ضلع آن ایوانی قرار گرفته، دارنده آبگینه سنگی مستطیلصورت و دو مهتابی (رتبه) در دو طرف آن میباشد که در جنوب هر دو مهتابی، جایگاهی به ارتفاع ۱/۷۰ متر برای امام جماعت درنظرگرفته شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد شده میباشد.[۱۵]
ضلع شمالی
نمای شمالی مسجد حکیم
تراس ضلع شمالی به ارتفاع ۱۱/۵ متر و عمق ۹ متر، نزدیک به ۱۵ سانتیمتر فراتر از سطح ایوان جایدارد. کتیبهای کاشیکاری، مشمول اشعاری در وصف مسجد، در میانه حیاط چشم می گردد. ازاره این تراس تا طول ۱/۲۰ متر با کاشیهای معقلی پوشیده گردیده است. در میانه دیوار غربی، راهرویی به پهنا ۳/۳ متر چشم می شود که رویکرد حصول به مدخل شمالی مسجد میباشد و در حال حاضر با دیوار آجری مشبک پوشانده شدهاست. در نصیب فوقانی راهروها، دو تراس خرد جلو حجرهها جایدارد. کتیبهای به خط ثلث، از محمدرضا امامی، با مورد لاجوردی در سه جانب تراس عمل شدهاست. این کتیبه به همپا پوشش سقف، که واژه و کلمه علی را با خط بنّایی از مخلوط خشت و کاشی فیروزه صورت داده، بهاین تراس جلوهای خاص بخشیده میباشد. در دو طرف تراس، ایوانی خردخیس با تزیینات شبیه سازه شده و هر مورد از این تراسها در دو طرف خویش طاقنمایی به پهنا سه متر داراهستند.[۱۶]
ضلع جنوبی
رواق جنوبی
جناح جنوبی صحن و نیز تراس، شبیه ضلع شمالی میباشد و تنها در تزیینات، گوناگون به حیث میرسند، مثلا در مقرنسی که در دل قانونیبندی بالای حیاط ایجاد شده است.[۱۷]
ضلع شرقی و غربی
جانب شرقی و غربی صحن همچون میباشد، مشمول ایوانی به پهنا حدود هشت متر و در هر طرف تراس آغاز یک طاقنما و آنگاه سه حیاط خردخیس، با پهنا در حدود پنج متر، جای دارد. دو طاقنمای خرد نیز در صدر و انتهای هر ضلع چشم میگردد که از درون آنها میاقتدار به حجرههای بالای آنان دسترسی یافت. در طبقه بالای دو ضلع شرقی و غربی، برای زیباسازی فضا صحن، طاقنماهایی ایجاد شده است که هیچسیرتکامل بنایی در پشت آنان نیست، بهطوری که هوا از دربین آنها جریان مییابد. به اینترتیب، در هر طرف تراسهای شرقی و غربی شش طاقنما قرار گرفته میباشد.
تراس شرقی به صورت بدیعی دارنده سلطاننشینی میباشد که ارتفاع فرورفتگی آن حدود ۵/۵ متر و دارنده قوسی میباشد و روی آن ایوانکی (بالکنی) تعبیه کردهاند که حجرههای دو طرف بدان منش داراهستند. تزیینات کاشیکاری این حیاط در پشتبغلها با نقش هشت و چهار سُلی معقلی و نیز کتیبه سرتاسری، مشاهده میگردد. تراس غربی نیز با دارا بودن یک کانال کاشیکاری معرق با نقش اسلیمی، در دیوار مقابل حیاط پیاده سازی گردیدهاست.[۱۸]
سردر ورودیها
سردر شرقی
این مسجد، سه ورودی اساسی داراست. سردر شرقی به صورت پنج ضلعی، با دو رتبه در دو طرف، کتیبهای با اشعار فارسی، مقرنس کاری در قوسِ سردر، و دو پشتبغل مزین به خط بنّایی کاشیکاریگر حسینیه نصرت مشهد دیدهاست.
سردر غربی
سردر غربی با مقرنس گچی معمولی در قوس، در انتهای کوچهای بنبست قراردارد و به خیابان حکیم رویکرد مییابد و در حدود در جورجیر آدرس حسینیه نصرت مشهد میباشد.[۱۳]
سردر شمالی
سردر شمالی با اشکال کاشیکاری و آجرکاری و دو رتبه در دو طرف، حیاط کوچکی به پهنا مدخل با پیاده سازی قشنگ، در بالای در ورودی دارااست که به حجرهای شیوه می یابد. در بالای حجره دو پشتبغل و در قوسِ تراس، مقرنس با پوشش کاشیکاری مَعْقَلی چشم رزرو حسینیه نصرت مشهد میشود.[۱۴]
اضلاع و حیاطها
مسجد حکیم، با صحنی به بعدها تقریبی ۶۱ متر × ۵۳ متر که در هر ضلع آن ایوانی قرار گرفته، دارنده آبگینه سنگی مستطیلصورت و دو مهتابی (رتبه) در دو طرف آن میباشد که در جنوب هر دو مهتابی، جایگاهی به ارتفاع ۱/۷۰ متر برای امام جماعت درنظرگرفته شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد شده میباشد.[۱۵]
ضلع شمالی
نمای شمالی مسجد حکیم
تراس ضلع شمالی به ارتفاع ۱۱/۵ متر و عمق ۹ متر، نزدیک به ۱۵ سانتیمتر فراتر از سطح ایوان جایدارد. کتیبهای کاشیکاری، مشمول اشعاری در وصف مسجد، در میانه حیاط چشم می گردد. ازاره این تراس تا طول ۱/۲۰ متر با کاشیهای معقلی پوشیده گردیده است. در میانه دیوار غربی، راهرویی به پهنا ۳/۳ متر چشم می شود که رویکرد حصول به مدخل شمالی مسجد میباشد و در حال حاضر با دیوار آجری مشبک پوشانده شدهاست. در نصیب فوقانی راهروها، دو تراس خرد جلو حجرهها جایدارد. کتیبهای به خط ثلث، از محمدرضا امامی، با مورد لاجوردی در سه جانب تراس عمل شدهاست. این کتیبه به همپا پوشش سقف، که واژه و کلمه علی را با خط بنّایی از مخلوط خشت و کاشی فیروزه صورت داده، بهاین تراس جلوهای خاص بخشیده میباشد. در دو طرف تراس، ایوانی خردخیس با تزیینات شبیه سازه شده و هر مورد از این تراسها در دو طرف خویش طاقنمایی به پهنا سه متر داراهستند.[۱۶]
ضلع جنوبی
رواق جنوبی
جناح جنوبی صحن و نیز تراس، شبیه ضلع شمالی میباشد و تنها در تزیینات، گوناگون به حیث میرسند، مثلا در مقرنسی که در دل قانونیبندی بالای حیاط ایجاد شده است.[۱۷]
ضلع شرقی و غربی
جانب شرقی و غربی صحن همچون میباشد، مشمول ایوانی به پهنا حدود هشت متر و در هر طرف تراس آغاز یک طاقنما و آنگاه سه حیاط خردخیس، با پهنا در حدود پنج متر، جای دارد. دو طاقنمای خرد نیز در صدر و انتهای هر ضلع چشم میگردد که از درون آنها میاقتدار به حجرههای بالای آنان دسترسی یافت. در طبقه بالای دو ضلع شرقی و غربی، برای زیباسازی فضا صحن، طاقنماهایی ایجاد شده است که هیچسیرتکامل بنایی در پشت آنان نیست، بهطوری که هوا از دربین آنها جریان مییابد. به اینترتیب، در هر طرف تراسهای شرقی و غربی شش طاقنما قرار گرفته میباشد.
تراس شرقی به صورت بدیعی دارنده سلطاننشینی میباشد که ارتفاع فرورفتگی آن حدود ۵/۵ متر و دارنده قوسی میباشد و روی آن ایوانکی (بالکنی) تعبیه کردهاند که حجرههای دو طرف بدان منش داراهستند. تزیینات کاشیکاری این حیاط در پشتبغلها با نقش هشت و چهار سُلی معقلی و نیز کتیبه سرتاسری، مشاهده میگردد. تراس غربی نیز با دارا بودن یک کانال کاشیکاری معرق با نقش اسلیمی، در دیوار مقابل حیاط پیاده سازی گردیدهاست.[۱۸]
سوالات مهم درباره حسینیه نصرت مشهد؛ راهنمای انتخاب، رزرو و برگزاری مراسم